II CSKP 4/23

WyrokIzba Cywilna2025-03-11

Skład orzekający: Karol Weitz, Władysław Pawlak, Roman Trzaskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Komisji stwierdzająca nieważność decyzji reprywatyzacyjnej, wydana na podstawie art. 156 k.p.a., stanowi podstawę do wykreślenia wpisów w księdze wieczystej i wpisania jako właściciela m.st. Warszawy lub Skarbu Państwa na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że decyzja Komisji stwierdzająca nieważność decyzji reprywatyzacyjnej, wydana na podstawie art. 156 k.p.a., stanowi podstawę do wykreślenia wpisów w księdze wieczystej i wpisania jako właściciela m.st. Warszawy lub Skarbu Państwa. Wynika to z odesłania w art. 40 ust. 1 ustawy do art. 29 ust. 1 pkt 3a tej ustawy, który obejmuje decyzje stwierdzające nieważność decyzji reprywatyzacyjnej z powodów wskazanych w art. 156 k.p.a.
Stan faktyczny
Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich wniosła o wpis prawa własności na rzecz m.st. Warszawy i zamknięcie ksiąg wieczystych dla lokali, na podstawie decyzji z 2 sierpnia 2018 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek, ale Sąd Rejonowy uwzględnił go. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestników M. R. i D. R., uznając, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji reprywatyzacyjnej ma takie same skutki jak decyzja uchylająca.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną uczestników M. R. i D. R. jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

II CSKP 4/23 POSTANOWIENIE 11 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Władysław Pawlak SSN Roman Trzaskowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 marca 2025 r. w Warszawie skargi kasacyjnej M. R. i D. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 kwietnia 2021 r., XXVII Ca 1903/19, w sprawie z wniosku Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z udziałem miasta stołecznego Warszawy, M. R., D. R. oraz P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie o wpis w Księdze Wieczystej nr [...] i zamknięcie ksiąg wieczystych [...]1, [...]2, [...]3, [...]4, [...]5, [...]6, 1. oddala skargę kasacyjną; 2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża M. R. i D. R., pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. Władysław Pawlak Karol Weitz Roman Trzaskowski UZASADNIENIE Wnioskiem z 28 sierpnia 2018 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich wystąpiła z żądaniem wpisu w dziale II księgi wieczystej [...] prawa własności na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy, z jednoczesnym zamknięciem ksiąg wieczystych prowadzonych dla lokali II CSKP 4/23 2 wymienionych w decyzji Komisji z 2 sierpnia 2018 r. (lokale nr […]) na mocy art. 40 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2021 r., poz. 795 – dalej „ustawa”). Postanowieniem z 24 października 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek Komisji. Komisja 9 listopada 2018 r. złożyła skargę na orzeczenie referendarza Sądowego. Postanowieniem z 10 maja 2019 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie uwzględnił wniosek Komisji z 28 sierpnia 2018 r., dokonując zmian zgodnie z jego treścią. Apelację od tego postanowienia wnieśli uczestnicy M. R. i D. R. Postanowieniem z 14 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację. Sąd wskazał, że zgodnie z art 40 ust. 1 ustawy, decyzja, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2.3 lub 3a oraz ust. 3 ustawy stanowi podstawę wykreślenia w księdze wieczystej wpisu dokonanego w oparciu o m.in. uchyloną decyzję reprywatyzacyjną, lub na podstawie aktu notarialnego sporządzonego z uwzględnieniem tejże uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej albo dokonanych po tym wpisie wpisów użytkowania wieczystego lub własności nieruchomości oraz stanowi podstawę wpisania jako właściciela odpowiednio: m.st. Warszawy albo Skarbu Państwa. Przepis art. 40 ust. 1 zawiera odesłanie do art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy, zgodnie z którym w wyniku postępowania rozpoznawczego Komisja wydaje decyzję, w której stwierdza nieważność decyzji reprywatyzacyjnej lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 156 k.p.a. lub w przepisach szczególnych. Wynika stąd, że podstawę wykreślenia wpisu i wpisania jako właściciela m.st. Warszawy albo Skarbu Państwa stanowi nie tylko decyzja Komisji uchylająca decyzję reprywatyzacyjną, ale - przez odesłanie do art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy – również decyzja Komisji stwierdzająca nieważność decyzji reprywatyzacyjnej z powodów wskazanych w art. 156 k.p.a. Skargę kasacyjną od postanowienia z 14 kwietnia 2021 r. wywiedli uczestnicy M. R. i D. R.. Zarzucili naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy i na tej podstawie II CSKP 4/23 3 wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący zarzucili, że naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy polegało na tym, że Sąd drugiej instancji uznał błędnie, że akt stwierdzający nieważność decyzji reprywatyzacyjnej niesie za sobą tożsame konsekwencje jak akt uchylający taką decyzję i że oba rodzaje aktów stanowią na gruncie ustawy podstawę dokonania odpowiednich zmian w księgach wieczystych. Zestawienie odesłania w art. 40 ust. 1 do art. 29 ust. 1 pkt 2-3 ustawy z treścią objętego tym odesłaniem art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy, w którym mowa o decyzji Komisji stwierdzającej nieważność decyzji reprywatyzacyjnej z powodów określonych w art. 156 k.p.a., jednoznacznie przesądza o tym, że podstawę wykreślenia wpisu w księdze wieczystej stanowi również decyzja Komisji stwierdzająca nieważność decyzji reprywatyzacyjnej. Wniosek ten prowadzi do konkluzji, że zarzut naruszenia art. 40 ust. 1 ustawy pozbawiony jest podstaw, a skarga kasacyjna jako bezzasadna musiała podlegać oddaleniu. Z tych względów, na podstawie art. 39814 oraz art. 108 § 1 i 2 w związku z art. 13 § 2 a także art. 520 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Władysław Pawlak Karol Weitz Roman Trzaskowski [r.g.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 40art 40 ust. 1art. 29 ust. 1art. 40 ust. 1art. 156 KPart. 39814art. 108 § 1art. 13 § 2art. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy