II CZ 100/10

PostanowienieIzba Cywilna2010-10-06

Skład orzekający: Stanisław Dąbrowski, Jan Górowski, Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu nieprocesowym, w którym interesy uczestników są sprzeczne, ale uczestnicy ci zachowują się biernie, należy stosować zasadę ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.)?
Ratio decidendi
W postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada, że każdy uczestnik ponosi koszty, które sam wydatkował lub które powstały na skutek uwzględnienia jego wniosku. Artykuł 520 § 2 k.p.c. stanowi wyjątek od tej zasady, stosowany gdy istnieje różny stopień zainteresowania wynikiem postępowania lub sprzeczność interesów. Jednakże, jeśli uczestnicy zachowują się biernie i nie oponują przeciwko wnioskom, nawet przy sprzeczności interesów, sąd może oprzeć rozstrzygnięcie o kosztach na art. 520 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni K. C. domagała się wpisu hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości stanowiącej współwłasność H. B. i R. B. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek, a Sąd Okręgowy zmienił postanowienie w części dotyczącej kosztów, nakazując wpis hipoteki i orzekając, że koszty postępowania ponoszone są we własnym zakresie przez strony. Wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego w części dotyczącej kosztów, zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w części dotyczącej kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 100/10 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku K. C. przy uczestnictwie R. B. i H. B. o wpis hipoteki przymusowej zwykłej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 października 2010 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 26 marca 2010 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 18 czerwca 2008 r. w ten sposób, że nakazał wpisać w dziale IV księgi wieczystej Kw (...)0 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. hipotekę przymusową zwykła w kwocie 10.000 zł na nieruchomości stanowiącej współwłasność H. B. w udziale do ½ części i R. B. w udziale do ½ części – na rzecz K. C. oraz orzekł, że koszty postępowania przed sądami obu instancji oraz przed Sądem Najwyższym wnioskodawca i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy miał 2 na względzie, że wprawdzie interesy wnioskodawcy i uczestników były sprzeczne, jednakże ci ostatni nie dali podstaw do wszczęcia postępowania. Poza tym, w ocenie Sądu Okręgowego zasadnicza kwestia tego postępowania nie była oczywistą, wszelkie bowiem wątpliwości usunęło dopiero orzeczenie Sądu Najwyższego, które zapadło w przedmiotowej sprawie. Na powyższe postanowienie w części orzekającej o kosztach postępowania zażalenie złożył wnioskodawca zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. przez jego niezastosowanie i niewłaściwą wykładnię wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niniejsza sprawa rozpoznana została w postępowaniu nieprocesowym. W postępowaniu tym obowiązuje zasada wyrażana w art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik postępowania ponosi koszty, które sam wydatkował bezpośrednio lub które powstały na skutek uwzględnienia przez sąd jego wniosku o przeprowadzenie określonych czynności. Oznacza to, że wedle wymienionej reguły nikt nikomu nie zwraca poniesionych kosztów. Artykuł 520 § 2 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w § 1. Przesłankami do stosowania tego przepisu są: różny stopień zainteresowania w wyniku postępowania poszczególnych uczestników bądź sprzeczność interesów uczestników. O różnym stopniu zainteresowania w wyniku postępowania czy sprzeczności interesów decyduje stanowisko uczestników. W niniejszej sprawie cały czas postępowania uczestnicy H. B. i R. B. zachowywali się biernie. Nie oponowali przeciwko żadnym z wniosków zgłaszanych w różnych stadiach postępowania. W tym stanie trafne jest orzeczenie Sądu Okręgowego, który rozstrzygnięcie o kosztach oparł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Z powyższych względów na mocy art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 520 § 1 KPCart. 520 § 2 KPCart. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy