II CZ 110/13
PostanowienieIzba Cywilna2014-02-14
Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Hubert Wrzeszcz, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawie o dział spadku i podział majątku, w której zasądzono dopłatę, jest wyznaczana przez wysokość tej dopłaty, czy przez wartość darowizn, które skarżący domaga się zaliczyć?Ratio decidendi
Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawie o dział spadku i podział majątku, w której zasądzono dopłatę, jest wyznaczana przez wysokość tej dopłaty, a nie przez wartość darowizn, które skarżący domaga się zaliczyć. Sąd rozstrzyga o zaliczeniu darowizn w drodze przesłanki, co wpływa na ustalenie sched spadkowych, ale nie bezpośrednio na wartość przedmiotu zaskarżenia środka zaskarżenia kwestionującego wysokość dopłaty.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jego apelację w sprawie o dział spadku i podział majątku. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z powodu jej niedopuszczalności, uznając, że wskazana w niej wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż próg ustawowy. Wnioskodawca kwestionował wysokość dopłaty zasądzonej na rzecz uczestnika postępowania, domagając się jednocześnie zaliczenia darowizn na poczet schedy uczestnika, co miałoby znieść dopłatę. Sąd Okręgowy uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być ustalona na podstawie wysokości dopłaty, a nie wartości darowizn.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 110/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku J. M. przy uczestnictwie A. M. o dział spadku i podział majątku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lutego 2014 r. zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2013 r. oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy z powodu jej niedopuszczalności ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd ustalił, że postanowieniem z dnia 4 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy w S. dokonał podziału majątku wspólnego i działu spadku po S. i S. małż. M. i m.in. zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kwotę 79 765 zł tytułem dopłaty, płatną w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia. Apelację od tego postanowienia złożyli wnioskodawca i uczestnik postępowania, zaskarżając rozstrzygnięcie dotyczące dopłaty. Wnioskodawca, który domagał się zaliczenia na poczet schedy uczestnika postępowania 126 000 zł z tytułu darowizny samochodu i pieniędzy zgromadzonych na książeczce mieszkaniowej, znoszącego dopłatę, podał w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 79 765 zł. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. oddalił obie apelacje. Zaskarżając to postanowienie w całości, pełnomocnik wnioskodawcy podał w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 165 736 zł. Zdaniem Sądu wskazana w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia została oznaczona nieprawidłowo. Skarżący nie kwestionuje ani składu i wartości objętego podziałem majątku, ani sposobu jego podziału, nie godzi się jedynie z zasądzeniem na rzecz uczestnika postępowania 79 765 zł z tytułu dopłaty. W tej sytuacji zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem o wartości przedmiotu zaskarżenia decyduje wartość interesu, którego dotyczy wniesiony środek zaskarżenia. Skargę kasacyjną należało zatem odrzucić, albowiem rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł (art. 3986 § 2 w związku z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). W zażaleniu pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając naruszenie art. 25 § 1, art. 5191 § 4 pkt 4 i art. 3986 § 2 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z wyrażanego w sprawie stanowiska skarżącego wynika jednoznacznie, że kwestionowanie przez niego wartości darowizn ma na celu doprowadzenie do zmiany orzeczenia dotyczącego dopłaty przez wykazanie, że na skutek zaliczenia darowizn w wysokości przyjmowanej przez skarżącego, nie będzie postaw do zasądzenia od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania spornej dopłaty. Błędne jest jednak przekonanie skarżącego, że wartość samych spornych w sprawie darowizn ma znaczenie dla ustalenia wskazanej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż wartość tę wyznacza w sprawie – jak trafnie przyjął Sąd Okręgowy – wysokość zasądzonej dopłaty, znacznie niższa niż określony w art. 5191 § 1 pkt 4 k.p.c. próg dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawie, a nie wartość podlegających – zdaniem skarżącego – zaliczeniu darowizn. Jest tak dlatego, że o zaliczaniu darowizn w postępowaniu o dział spadku, co podkreśla się także w piśmiennictwie, sąd rozstrzyga w drodze przesłanki. Wspomniane zaliczenie ma wpływ na ustalenie sched, jakie w dziale spadku powinny przypaść poszczególnym spadkobiercom, względnie któremu spośród spadkobierców nic się już z działu spadku nie należy. Reasumując, zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przytoczonych w zażaleniu przepisów prawa należało uznać za nieuzasadniony. Tego stanowiska nie podważają przytoczone w zażaleniu orzeczenia Sądu Najwyższego, albowiem zostały one wydane w innych okolicznościach sprawy. Nie ulega też wątpliwości, że dopuszczalne jest, niezależnie od sprawdzania wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanego w apelacji, weryfikowanie także oznaczonej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia (art. art. 368 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c.). Z przedstawionych powodów Sad Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 33/18 2018-09-07Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności może być wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym, jeśli przedmiot zaskarżenia jest…
- III CZ 187/24 2024-12-11Czy w sprawach o dział spadku połączony z podziałem majątku wspólnego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w apelacji, jeśli zakres rozstrzygnięcia…
- III CZ 61/16 2017-01-13Czy w sprawach o dział spadku, zniesienie współwłasności lub podział majątku wspólnego, wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, gdy zarzuty dotyczą ustalenia wartości udziałów i dopłat, jest ograniczona wyso…
- IV CSK 534/13 2014-03-11Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej od postanowienia o dziale spadku powinna być niższa niż wartość udziału uczestnika wnoszącego skargę?
- II CZ 47/18 2018-11-08Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawie o dział spadku i podział majątku wspólnego, w sytuacji gdy w apelacji została ona zaniżona, może być ustalona na podstawie pierwotnych roszczeń, jeśli zan…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 25 § 1art. 5191 § 4 pkt 4art. 3986 § 2 KPCart. 5191 § 1 pkt 4 KPCart. 368 § 2art. 39821 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 4 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy