II CZ 117/06
PostanowienieIzba Cywilna2007-02-14
Skład orzekający: Helena Ciepła, Barbara Myszka, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od kosztów sądowych od apelacji obejmuje również opłatę od skargi kasacyjnej i zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych od apelacji nie obejmuje automatycznie opłat od innych środków zaskarżenia, takich jak skarga kasacyjna czy zażalenie. Opłaty te należy uiścić, chyba że zostało wydane odrębne postanowienie o zwolnieniu. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony przez stronę reprezentowaną przez adwokata lub radcę prawnego, wymaga dołączenia szczegółowego oświadczenia o stanie majątkowym, dochodach i źródłach utrzymania, zgodnie z art. 102 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, a następnie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu tej skargi z powodu nieuiszczenia opłaty. Wnioskodawca argumentował, że został zwolniony od kosztów sądowych od apelacji, co powinno obejmować całe postępowanie. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie, a Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 117/06 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku G.R. przy uczestnictwie I.R. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lutego 2007 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 2 października 2006 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i oddala wniosek adw. J.L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 2 października 2006 r. odrzucił zażalenie wnioskodawcy G.R. na postanowienie tego Sądu z dnia 8 września 2006 r., odrzucające skargę kasacyjną, z powodu nie uiszczenia należnej opłaty w wysokości 200 zł. Skarżący w zażaleniu na to postanowienie zarzucił, że został zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, zatem przyznane zwolnienie odnosi się do całego postępowania w sprawie, a nie do poszczególnych instancji sądowych. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stanowisko Sądu Okręgowego o odrzuceniu zażalenia nie może być skutecznie zwalczane albowiem znajduje ono uzasadnienie w przepisie art. 1302 § 3 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie skarżący został zwolniony jedynie częściowo od kosztów sądowych, mianowicie od wpisu od apelacji (k. 383). Nie mogą więc odnieść skutku jego zarzuty przedstawione w zażaleniu, że zwolnienie to rozciąga się na całe postępowanie, a tym samym, że nie miał obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Jakkolwiek skarżący w skardze kasacyjnej zawarł kolejny wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej, jednakże wniosek ten został słusznie zwrócony bowiem do wniosku nie zostało dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów,
3 jak tego wymaga art. 102 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego złożony bez dołączenia wspomnianego oświadczenia, przewodniczący zwraca bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych wniosku. W tym stanie rzeczy według art. 10 ustawy opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Złożony przez pełnomocnika wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie mógł być uwzględniony. Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163. poz. 1348 ze zm.) zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład jego pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zarzuty zażalenia, że skarżący został w całości zwolniony od kosztów sądowych, w konfrontacji z aktami sprawy, z których wynika, że został zwolniony tylko od opłaty od apelacji dowodzą, że pełnomocnik skarżącego nie zapoznał się dokładnie z tymi aktami. Ich dokładna znajomość doprowadziłaby go niewątpliwie do wniosku o niecelowości wnoszenia zażalenia. W konsekwencji, wniesienie zażalenia nie może być uznane za profesjonalne prowadzenie sprawy. Strona, bez względu na to czy udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi, czy też został on ustanowiony dla niej z urzędu, ma prawo spodziewać się i wymagać, by czynności te wykonane zostały nie tylko z pełną znajomością przepisów ale również z należytą starannością (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 1997 r., II CZ 88/97, OSNC 1998, z. 3, poz. 40). Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CZ 76/09 2009-11-26Czy zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu apelacyjnym obejmuje postępowanie zażaleniowe wywołane wniesieniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej?
- II CZ 86/07 2007-11-07Czy złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdy strona korzysta już z całkowitego zwolnienia, uchyla obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji i wymaga wezwania do jej uiszczenia?
- V CZ 31/20 2020-06-24Czy zasadne jest oddalenie zażalenia pozwanego na postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia, gdy pozwany domagał się zwolnienia od kosztów sądowych?
- III CZ 176/22 2022-05-20Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił sytuację majątkową powodów przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, co skutkowało odrzuceniem ich skargi kasacyjnej?
- V CZ 114/06 2007-01-25Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony przez profesjonalnego pełnomocnika wraz ze środkiem odwoławczym, powoduje odroczenie obowiązku uiszczenia opłaty apelacyjnej, nawet jeśli nie dołączono do niego wymag…
Powołane przepisy
art. 1302 § 3 KPCart. 102 ust. 4art. 10art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3§ 2 ust. 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy