II CZ 122/18
PostanowienieIzba Cywilna2019-03-21
Skład orzekający: Małgorzata Manowska, Jacek Grela, Marcin Krajewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie dziesięcioletniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia, może zostać uwzględniona, jeśli skarżący nie powołuje się na pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie dziesięcioletniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia, gdy skarżący nie powołuje się na pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji, jest oczywiście wniesiona po terminie. W takiej sytuacji sąd odrzuca skargę na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., a przekroczenie terminu przesądza o bezzasadności zażalenia.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z 2006 r. w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Jako podstawę wskazała nieważność postępowania z uwagi na wadliwą opinię biegłego, opartą na niewłaściwych dokumentach. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną po terminie (art. 408 k.p.c.) i brak nowych dowodów. Skarżąca złożyła zażalenie, podtrzymując argumentację o wadliwości opinii i uzyskaniu wiedzy o podstawie wznowienia dopiero z pisma Starostwa z 2016 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej M. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 28 września 2018 r. Zasądzono od skarżącej koszty postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 122/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Manowska (przewodniczący) SSN Jacek Grela SSN Marcin Krajewski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M. K. przy uczestnictwie H. H., K. H., M. H., H. Z., A. H., G. K. i P. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt III Ca (…) wydanym w sprawie z wniosku J. H., H. Z. i M. H. z udziałem J. K. i G. K. o rozgraniczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 marca 2019 r., zażalenia skarżącej M. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt III Ca (…), 1) oddala zażalenie, 2) zasądza od M. K. na rzecz M. H., H. Z. i A. H. kwoty po 540 (pieścet czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE W skardze złożonej 27 kwietnia 2018 r. M. K. domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w
2 Ł. z 30 maja 2006 r. (sygn. akt III Ca (…)) w sprawie z wniosku J. H., H. Z. i M. H. o rozgraniczenie nieruchomości. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżąca wskazała nieważność postępowania polegającą na tym, że opinia biegłego sądowego będąca podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia została wydana wbrew prawu, a biegły sporządzając ją oparł się na niewłaściwych dokumentach źródłowych. W związku z tym skarżąca złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa przez biegłego, jednak Prokuratura Rejonowa w Z. odmówiła wszczęcia śledztwa ze względu na przedawnienie karalności czynu. Do wniosku skarżąca załączyła kopię pisma Starostwa Powiatowego w Z. z 8 sierpnia 2016 r., z którego wynika, że w zasobach Starostwa brak dokumentów, które - zdaniem skarżącej - powinny stanowić podstawę wydania opinii przez biegłego. Zaskarżonym postanowieniem z 28 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Ł. odrzucił skargę o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu kwestia materiałów stanowiących podstawy sporządzenia opinii przez biegłego była już przedmiotem ustaleń podjętych przez tenże Sąd w postanowieniu z 30 maja 2006 r., a kopia pisma z 8 sierpnia 2016 r. nie stanowi nowego dowodu. Zawarte w skardze stwierdzenia co do popełnienia przestępstwa przez biegłego są gołosłowne, a ponadto minął przewidziany w art. 408 k.p.c. pięcioletni termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, liczony od uprawomocnienia się postanowienia. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w skardze, podnosząc że opinia biegłego nie odnosiła się do całości materiałów źródłowych, czego skarżąca nie mogła zweryfikować w pierwotnym postępowaniu, a stosowną wiedzę uzyskała dopiero z pisma Starostwa Powiatowego w Z. z 8 sierpnia 2016 r., które złożone zostało w innym postępowaniu sądowym. W odpowiedzi na zażalenie uczestnicy postępowania M. H., H. Z. i A. H. wnieśli o jego oddalenie, wskazując na złożenie skargi po terminie oraz brak ustawowych podstaw wznowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Zgodnie z art. 408 k.p.c. w wersji obowiązującej do dnia 14 lutego 2017 r. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się wyroku nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem wypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Ustawą z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 187) przepis ten został zmieniony, a dotychczasowy termin pięcioletni zastąpiono terminem dziesięcioletnim. Dokonana zmiana ustawowa nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania, choć ubocznie można zauważyć, że do oceny sprawy należałoby stosować przepisy w wersji sprzed nowelizacji. Nie ulega jednak wątpliwości, że między uprawomocnieniem się postanowienia z 30 maja 2006 r. a złożeniem skargi upłynął nawet dłuższy dziesięcioletni termin. Ponieważ skarżąca nie powołuje się przy tym na pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji w pierwotnym postępowaniu, sprawia to, że złożenie skargi nastąpiło oczywiście po terminie. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 410 § 1 zdanie 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie. Przekroczenie terminu wniesienia skargi określonego w art. 408 k.p.c. przesądza o bezzasadności zażalenia. Zwalnia to Sąd Najwyższy z konieczności oceny, czy nie zaistniały także inne przyczyny odrzucenia skargi. W związku z tym jedynie na marginesie należy zauważyć, że jeżeli nowym środkiem dowodowym w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. miałoby być pismo Starostwa Powiatowego w Z. z 8 sierpnia 2016 r., to prawdopodobne jest również przekroczenie przez skarżącą terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. Ze względu na sprzeczne interesy uczestników o kosztach postępowania należało orzec na podstawie art. 520 § 3 k.p.c., obciążając skarżącą obowiązkiem
4 zwrotu kosztów na rzecz uczestników. Na sumę zwrotu kosztów składa się wynagrodzenie radcy prawnego zasądzone na rzecz każdego z uczestników reprezentowanych w postępowaniu zażaleniowym w wysokości wynikającej z § 5 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). jw
Powiązane orzeczenia
- V CZ 40/10 2010-06-18Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, może być wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku, jeśli nie zachodzą przesłanki pozb…
- III UZ 4/14 2014-06-03Czy skarga o wznowienie postępowania, złożona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, może być uwzględniona, jeśli strona powołuje się na brak należytej reprezentacji lub późniejsze wykrycie środków dowodowy…
- III PZ 4/14 2014-05-15Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, może zostać uwzględniona, jeśli strona nie powołuje się na pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezenta…
- I PZ 20/14 2014-10-15Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, może zostać uwzględniona, jeśli strona powołuje się na pozbawienie możności działania lub nienależyte reprezentowanie,…
- IV CZ 143/12 2012-12-20Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta wyłącznie na podstawie wykrycia nowych okoliczności i środków dowodowych, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia, może zostać uwzględnio…
Powołane przepisy
art. 408 KPCart. 410 § 1art. 403 § 2 KPCart. 407 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3§ 5 pkt 2§ 10 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy