II CZ 130/16
PostanowienieIzba Cywilna2017-01-26
Skład orzekający: Marian Kocon, Antoni Górski, Agata Zając
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji oddalił powództwo z weksla jako przedwczesne, nie badając stosunku podstawowego?Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. Rozpoznanie zarzutu o braku podstaw roszczenia z tytułu pożyczki stało się konieczne, gdyż nawet prawomocne oddalenie roszczenia z tytułu weksla nie zamykało powodowi drogi do dochodzenia roszczenia ze stosunku podstawowego. Czyniło to celowym rozstrzygnięcie sporu pomiędzy stronami w sposób całościowy.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty z tytułu pożyczki zabezpieczonej wekslem in blanco. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo jako przedwczesne, nie badając stosunku podstawowego (umowy pożyczki), ponieważ weksel nie został przedstawiony do wykupu. Sąd drugiej instancji uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając potrzebę zbadania stosunku podstawowego. Pozwana wniosła zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 130/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSA Agata Zając w sprawie z powództwa M. Spółki Akcyjnej w G. przeciwko A. M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 4 maja 2016 r., sygn. akt III Ca […] oddala zażalenie, pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.
2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 4 września 2015 r. uchylił wydany w niniejszej sprawie wyrok zaoczny uwzględniający powództwo z roszczenia wekslowego i oddalił je, jako przedwczesne, z uwagi na to, że powódka nie przedstawiła pozwanej weksla do wykupu. Na skutek apelacji powoda od tego rozstrzygnięcia, Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 4 maja 2016 r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła zażaleniem pozwana, wnosząc o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powód dochodzi przeciwko pozwanej roszczenia z tytułu pożyczki zabezpieczonej przez pozwaną wekslem in blanco. Pozwana kwestionowała przede wszystkim fakt pobrania pożyczki twierdząc, że jej podpis na umowie został podrobiony, podnosiła również, że roszczenie oparte na wystawionym wekslu jest co najmniej przedwczesne, skoro nie została wezwana do jego wykupu. Sąd Rejonowy oddalił powództwo z uwagi na przedwczesność roszczenia z tytułu weksla, uznając jednocześnie, że w tej sytuacji bezprzedmiotowym staje się badanie zasadności roszczenia w świetle stosunku podstawowego, a więc prowadzenie ustaleń, czy pozwana zaciągnęła pożyczkę u powoda, czy nie. Sąd Okręgowy nie wypowiedział się wprawdzie w sposób stanowczy, czy podziela stanowisko Sądu Rejonowego co do przedwczesności roszczenia z tytułu weksla, uznał jednak konieczność badania zasadności powództwa w świetle stosunku podstawowego i z tej przyczyny wydał rozstrzygnięcie kasatoryjne. Podważanie tego rozstrzygnięcia w zażaleniu jest nieusprawiedliwione. Podstawową racją wprowadzonego w art. 386 § 4 ograniczenia możliwości wydawania orzeczeń kasatoryjnych przez sąd odwoławczy do dwóch przyczyn, jakimi są nierozpoznanie istoty sprawy oraz konieczność przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego, był wzgląd na zapewnienie sprawności postępowania. W niniejszej sprawie rozpoznanie zarzutu o braku podstaw
3 roszczenia z tytułu pożyczki stało się konieczne, gdyż nawet prawomocne oddalenie roszczenia z tytułu weksla nie zamykało by powodowi drogi do dochodzenia roszczenia ze stosunku podstawowego. Czyniło to celowym rozstrzygnięcie sporu pomiędzy stronami w sposób całościowy, czego w rozstrzygnięciu Sądu I –ej Instancji zabrakło. Ustalenie, czy pozwana zawarła z powodem umowę pożyczki wymaga przeprowadzenia w tym kierunku postępowania dowodowego w całości, stąd uchylenie wyroku Sąd Rejonowego w celu dokonania tych ustaleń było uzasadnione. Dlatego zażalenie podlegało oddaleniu, z pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie (art. 394/1 § 1/1 w zw. z § 3 k.p.c.). aj l.n
Powiązane orzeczenia
- I CZ 50/21 2021-06-24Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdy sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, opierając się…
- V CSK 233/12 2013-04-25Czy sąd może rozpoznać roszczenie wynikające ze stosunku podstawowego (umowy pożyczki), gdy powód dochodził wierzytelności na podstawie weksla, a zobowiązanie wekslowe nie powstało?
- III CZ 110/23 2024-01-11Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, podczas gdy sąd pierwszej instancji ustalił nieważność umowy…
- III CZ 181/24 2024-10-24Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdy sąd pierwszej instancji nie ocenił ważności umowy stanowi…
- IV CSK 496/18 2019-12-19Czy sąd drugiej instancji, oddalając część powództwa o zapłatę, naruszył przepisy postępowania, pomijając istotny dowód z dokumentu, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy?
Powołane przepisy
art. 386 § 4art. 394§ 4§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy