II CZ 132/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-12-15

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd orzekający może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona przeciwna uważa, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stosowanie art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego, a ocena, czy zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, należy do jego wyłącznej kompetencji. Ingerencja w to uprawnienie jest dopuszczalna jedynie w przypadku stwierdzenia, że ocena sądu jest dowolna lub oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw.
Stan faktyczny
Powódka wniosła o zadośćuczynienie i zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd Apelacyjny, orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego, nie obciążył powódki tymi kosztami, stosując art. 102 k.p.c. Pozwany wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 w zw. z art. 98 § 3 k.p.c. i domagając się zasądzenia od powódki kosztów zastępstwa adwokackiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 132/11 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa W. S. przeciwko R. B. o zadośćuczynienie i bezpodstawne wzbogacenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r., zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lipca 2011 r., oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny orzekając w wyroku z dnia 5 lipca 2011 r. o kosztach postępowania apelacyjnego nie obciążył powódki tymi kosztami uznając, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy zastosować art. 102 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie pozwany zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 98 § 1 w związku z art. 98 § 3 k.p.c. przez nieobciążenie powódki kosztami postępowania apelacyjnego, mimo że powódka jako strona przegrywająca sprawę, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu, powinna zwrócić pozwanemu koszty zastępstwa adwokackiego. W konkluzji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie, na jego rzecz od powódki kwoty 2700 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten ustanawia zasadę słuszności, będącej odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 k.p.c. Wedle tej ostatniej reguły, strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, zgodnie z którym sposób skorzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i od oceny tego sądu zależy uznanie, że taki szczególnie uzasadniony wypadek nastąpił w rozpoznawanej sprawie oraz usprawiedliwia odstąpienie od obowiązku ponoszenia kosztów procesu. Zakwalifikowanie określonego przypadku jako „szczególnie uzasadnionego” wymaga rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Ingerencja w to uprawnienie sądu orzekającego, w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia o kosztach procesu, może być uzasadniona jedynie w razie stwierdzenia, że dokonana ocena jest dowolna, oczywiście pozbawiona 3 uzasadnionych podstaw (por. postanowienie z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 23/11, niepubl.). W ocenie Sądu Najwyższego, w sprawie niniejszej nie ma podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z oczywistym naruszeniem zasad przewidzianych przez art. 102 k.p.c. Wniosku przeciwnego nie usprawiedliwiają argumenty przytoczone w zażaleniu, odzwierciedlające jedynie odmienne subiektywne przekonanie skarżącego. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1, art. 108 § 1 k.p.c. i art. 39821 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i § 6 pkt 3 oraz § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPCart. 98 § 1art. 98 § 3 KPCart. 98 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPCart. 108 § 1 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 3§ 6 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy