II CZ 132/60

WyrokIzba Cywilna1961-04-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Jakie są kryteria rozróżniające umowę o dzieło od umowy o pracę?

Ratio decidendi

Kryteria rozróżniające umowę o dzieło od umowy o pracę polegają na tym, że przy umowie o dzieło pracownik nie oddaje do dyspozycji kontrahenta swej pracy, lecz zobowiązuje się osiągnąć określony w umowie wynik pracy, przy czym osiąga ten wynik zupełnie samodzielnie, a nie pod kierownictwem zamawiającego dzieło. Umowa o dzieło może zawierać pewne wskazówki co do sposobu wykonania dzieła, lecz w każdym razie przyjmujący zamówienie wykonuje je samodzielnie.

Stan faktyczny

Orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczy rozróżnienia między umową o dzieło a umową o pracę. W sentencji przywołano wcześniejsze orzeczenie Sądu Najwyższego z 3 października 1945 r. (C.J. 372/45), które zawierało wykładnię tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy potwierdził kryteria rozróżniające umowę o dzieło od umowy o pracę, opierając się na wcześniejszej wykładni.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska (sprawozdawca),Sędziowie: Z. Warman, S. Rejman.SentencjaKryteria rozróżniające umowę o dzieło od umowy o pracę (teza pod 3) były przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego w orzeczeniu z 3 października 1945 r. C.J. 372/45 (Państwo i Prawo 1946/5-6 poz. 218) wyrażającym następujący pogląd: "W umowie o dzieło pracownik nie oddaje do dyspozycji kontrahenta swej pracy, jak przy umowie o pracę, lecz tylko zobowiązuje się osiągnąć określony w umowie wynik pracy, przy czym osiąga ten wynik zupełnie samodzielnie, a nie pod kierownictwem zamawiającego dzieło. Umowa o dzieło może wprawdzie zawierać pewne wskazówki co do sposobu wykonania dzieła, lecz w każdym razie przyjmujący zamówienie wykonywa je samodzielnie".

Powiązane orzeczenia

I PKN 127/00 2000-12-05Czy umowa nazwana umową o dzieło, która w rzeczywistości charakteryzuje się cechami stosunku pracy, może zostać uznana za umowę o pracę?
I PK 63/16 2017-02-08Czy umowa o dzieło, która w rzeczywistości nosi cechy stosunku pracy, powinna być kwalifikowana jako umowa o pracę, mimo woli stron?
I PK 60/17 2018-05-10Czy umowa o dzieło, której przedmiotem jest powtarzalne wykonywanie czynności faktycznych, a nie osiągnięcie konkretnego rezultatu, może być uznana za umowę o pracę, jeśli wykazuje cechy podporządkowania pracowniczego?
I PK 127/17 2018-10-02Czy umowy o dzieło, których sposób wykonania i realizacja wykazują cechy stosunku pracy, mogą być uznane za umowy o pracę, mimo woli stron wyrażonej w nazwie umowy?
II PSK 404/21 2022-11-22Czy umowa o dzieło, której przedmiotem jest fizyczna ochrona obiektu, a sposób jej wykonywania wykazuje cechy stosunku pracy, może być uznana za umowę cywilnoprawną, czy też powinna być zakwalifikowana jako umowa o pracę…

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.