II CZ 14/18

PostanowienieIzba Cywilna2018-04-20

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Józef Frąckowiak, Anna Owczarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność faktyczna, która istniała przed uprawomocnieniem się orzeczenia, ale nie została dostrzeżona przez stronę w poprzednim postępowaniu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przesłanki wznowienia. Sąd Apelacyjny skupił się na dowodach powstałych po zakończeniu postępowania, podczas gdy skarżący powołał się na okoliczność faktyczną, która istniała przed uprawomocnieniem się orzeczenia, ale nie została przez niego dostrzeżona w poprzednim postępowaniu. Taka okoliczność, zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., może stanowić podstawę wznowienia, jeśli nie wchodziła w skład materiału procesowego lub nie została przez stronę dostrzeżona.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie została oparta na ustawowej podstawie, ponieważ wskazane dowody nie istniały w trakcie postępowania, a powołana okoliczność nie była nowa. Skarżący powołał się na informację z innej sprawy, że pozwany Bank nie otrzymał od Agencji pełnomocnictwa, co przyznała Agencja w odpowiedzi na pozew.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 9 listopada 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 14/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi J.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa […]/14 wydanego w sprawie z powództwa J.K. przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 kwietnia 2018 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I ACa […]/16, uchyla zaskarżone postanowienie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 listopada 2017 r. Sąd Apelacyjny w Ł. odrzucił skargę J.K. o wznowienie postępowania w sprawie z jego powództwa przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, zakończonej wyrokiem tego Sądu z dnia 19 grudnia 2014 r. (I ACa […]/14). Sąd Apelacyjny uznał, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie, „ponieważ wskazane przez skarżącego dowody nie istniały w trakcie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z 19 grudnia 2014 r…”, „powołana zaś przez skarżącego okoliczność nie jest okolicznością nową – fakty podnoszone w odpowiedzi na pozew istniały już w dacie rozpoznania sprawy objętej skargą”. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powoda, podnosząc zarzut naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. wnosił o „uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania w sprawie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. podstawę wznowienia może stanowić między innymi wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Poprzednie postępowanie zakończyło się wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 19 grudnia 2014 r., oddalającym apelację powoda od wyroku oddalającego jego powództwo wytoczone przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako „Agencja”) (sygn. akt I Aca […]/14). Według twierdzeń skarżącego, które mają uzasadniać skargę o wznowienie postępowania w sprawie I ACa […]/14, w innej sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ł. (sygn. akt […]/16), powód dowiedział się z odpowiedzi na pozew, która została mu doręczona w dniu 18.X. 2016 r., że pozwany Bank „nie otrzymał od Agencji żadnego pełnomocnictwa udzielonego w odrębnym dokumencie…”. Skarżący okoliczność tę, przyznaną przez Agencję we wspomnianej odpowiedzi na pozew, traktuje więc jako „wykrycie okoliczności faktycznej, która mogłaby mieć 3 wpływ na wynik sprawy, a z której nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu” (skarga o wznowienie postępowania - k. 1 akt I Aca […]/16). Ta zatem okoliczność powinna być przedmiotem oceny, czy powód oparł skargę na ustawowej podstawie, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny w zasadzie całość uzasadnienia zaskarżonego postanowienia poświęcił, z powołaniem się na judykaturę, kwestii dotyczącej możliwości powoływania, jako podstawy wznowienia, „nowych dowodów”, podkreślając, że „podstawa wznowienia postępowania nie obejmuje dowodów powstałych już po prawomocnym zakończeniu postępowania”. Skarżący nie powoływał się na nowe dowody, wszelkie zatem rozważania w tym zakresie są bezprzedmiotowe. Odnośnie do okoliczności, powołanej przez skarżącego Sąd Apelacyjny odniósł się przez stwierdzenie: „nie jest okolicznością nową – fakty podnoszone w odpowiedzi na pozew istniały już w dacie rozpoznania sprawy objętej skargą”. Z tego stwierdzenia wynika, że w ocenie tego Sądu, aby okoliczność faktyczna mogła stanowić podstawę skargi o wznowienie postępowania, powinna być „okolicznością nową”, tj. taką, która nie istniała w dacie rozpoznania sprawy objętej skargą. Rozważania Sądu Apelacyjnego są zatem także wewnętrznie sprzeczne. Przepis art. 403 § 2 k.p.c. jako podstawę wznowienia wskazuje okoliczności faktyczne, które istniały przez uprawomocnieniem się orzeczenia. Warunek, aby okoliczności faktyczne były wykryte, wskazuje ponadto, że mają to być takie okoliczności, które nie wchodziły w skład materiału procesowego w zakończonym postępowaniu. Podstawy wznowienia nie mogłyby zatem stanowić takie okoliczności faktyczne, które wynikały z zebranego materiału procesowego, ale nie zostały przez stronę dostrzeżone. We wskazanym zakresie powołana przez skarżącego okoliczność nie została poddana ocenie. Z powyższych względów postanowienie Sądu Apelacyjnego podlegało uchyleniu (art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). aj 4 a.ł.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy