II CZ 165/12

PostanowienieIzba Cywilna2013-03-07

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Anna Kozłowska, Monika Koba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współuczestnictwa procesowego stron o sprzecznych interesach, reprezentowanych przez tego samego pełnomocnika, sąd powinien zasądzić zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika, a jeśli tak, to czy może on przekroczyć stawkę minimalną?
Ratio decidendi
W przypadku współuczestnictwa procesowego stron o sprzecznych interesach, reprezentowanych przez tego samego pełnomocnika, sąd powinien przyznać zwrot kosztów w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika. Stawka opłat za czynności adwokackie, określona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, może zostać podwyższona ponad stawkę minimalną, jeśli przemawia za tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w jej wyjaśnienie i rozstrzygnięcie, jednakże nie jest to uzależnione od wyraźnego wniosku pełnomocnika.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w P. o zmianie postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości. Jednocześnie orzekł o kosztach postępowania odwoławczego, zasądzając od apelujących na rzecz K. U. i innych uczestników kwotę 1800 zł. Skarżące zaskarżyły to rozstrzygnięcie o kosztach zażaleniem, domagając się zasądzenia wyższej kwoty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 165/12 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSA Monika Koba w sprawie ze skarg A. G. i L. U. następczyń prawnych K. U. oraz P. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 lutego 1995r., wydanym w sprawie z wniosku M. M. przy uczestnictwie J. M. i in. , przy udziale P. P. i in. o stwierdzenie zasiedzenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 marca 2013 r., zażalenia A. G. i L. U. następczyń prawnych K. U. oraz uczestniczek postępowania E. G., A.S. i K. S. na orzeczenie o kosztach zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 maja 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie We wznowionym postępowaniu, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy w P. zmienił prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 lutego 1995 r. i oddalił wniosek M. M. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości położonej w P. Apelacja M. M. i J. M. od tego postanowienia została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 maja 2010 r. Jednocześnie Sąd ten orzekł o kosztach postępowania odwoławczego zasądzając od apelujących na rzecz K. U. oraz pozostałych uczestników postępowania w 2 osobach […] w równych częściach kwotę 1800 zł. To rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zaskarżyły zażaleniem wszystkie wymienione w nim uprawnione, reprezentowane przez jednego pełnomocnika, który przed sądem odwoławczym zgłosił wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego „według norm przepisanych". Skarżące zarzuciły naruszenie art. 109 § 2 zd. 2 k.p.c. oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, polegające na błędnym uznaniu, że w razie złożenia wniosku o treści przytoczonej, koszty zastępstwa procesowego podlegają zasądzeniu w stawce minimalnej, bez uwzględnienia nakładu pracy pełnomocnika. W związku z powyższym, skarżące domagały się zasądzenia od apelujących na swoją rzecz tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym kwoty 4800 zł, w częściach równych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wobec niewątpliwej sprzeczności interesów skarżących i apelujących, obciążenie apelujących kosztami postępowania odwoławczego znajduje postawę prawną w art. 520 § 3 k.p.c. Wygrywającym przeto współuczestnikom sporu, reprezentowanym przez tego samego adwokata, sąd powinien przyznać zwrot kosztów w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika (por. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2007 r. III CZP 130/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 11). Stawki opłat za czynności adwokackie określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348). Podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozporządzeniu. Sąd może zasądzić opłatę wyższą niż minimalna, nie wyższą jednak niż sześciokrotna stawka minimalna lub wartość przedmiotu sprawy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli, zgodnie z art. 109 § 2 k.p.c., przemawia za tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 21 grudnia 2010 r., III CZ 64/10 oraz z dnia 15 grudnia 2011 r., II CZ 126/11, niepubl.). Zasądzenia wyższego niż w stawce minimalnej wynagrodzenia wiąże się zatem z oceną Sądu stopnia zaangażowania pełnomocnika w wyjaśnienie sprawy. Nie jest natomiast uzależnione od wyraźnego wniosku pełnomocnika, podobnie jak i żądanie zasądzenia wynagrodzenia „według norm przepisanych" nie upoważnia do wnioskowania o rezygnacji z wynagrodzenia podwyższonego. Z lektury uzasadnienia zaskarżonego postanowienia istotnie można wysunąć wniosek, że, zdaniem Sądu, opłata za czynności adwokackie w wysokości przewyższającej stawkę minimalną może zostać przyznana jedynie na wyraźny wniosek pełnomocnika. Jak wskazano, nie jest to stanowisko trafne, niemniej uznać należy, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zasądzenia na rzecz żalących opłaty za czynności adwokackie w postępowaniu apelacyjnym w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, tj. ponad 1800 zł. W szczególności nie przemawiał za tym nakład pracy pełnomocnika reprezentującego wszystkich żalących w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji. Nie odbiegał on bowiem w sposób istotny od przeciętnego. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenia jako nieuzasadnione. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 109 § 2art. 520 § 3 KPCart. 109 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3§ 2 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy