II CZ 175/12
PostanowienieIzba Cywilna2013-01-31
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote, Mirosław Bączyk, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowany adwokat, będący jednocześnie członkiem zarządu wspólnoty mieszkaniowej, może osobiście wnieść środek zaskarżenia do Sądu Najwyższego na podstawie art. 871 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że emerytowany adwokat, który jest członkiem zarządu wspólnoty mieszkaniowej i występuje w sprawie jako organ wnioskodawcy, a nie jako strona we własnej sprawie, nie może osobiście wnieść środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego na podstawie art. 871 § 2 k.p.c. Przepis ten dotyczy czynnego zawodowo adwokata będącego organem strony, a nie emerytowanego adwokata występującego w charakterze organu wspólnoty.Stan faktyczny
Wnioskodawca, będący emerytowanym adwokatem i członkiem jednoosobowego zarządu wspólnoty mieszkaniowej, wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z powodu naruszenia art. 871 § 1 k.p.c., a następnie odrzucił zażalenie na to postanowienie, uznając, że emerytowany adwokat nie może reprezentować wspólnoty przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 871 § 2 k.p.c., ponieważ nie jest stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie wnioskodawcy jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 175/12 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. […] w S. przy uczestnictwie Gminy Miasto S. o wpis do księgi wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 stycznia 2013 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 23 lipca 2012 r., odrzuca zażalenie.
2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 lipca 2012 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni, bowiem wniesiona została z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. Sąd ten odrzucił także zażalenie wnioskodawczyni złożone na to postanowienie. Zażalenie zostało bowiem wniesione nie przez profesjonalnego, czynnego zawodowo pełnomocnika, przy czym za takiego pełnomocnika nie można uznać emerytowanego adwokata. W danej sprawie nie miał też zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., ponieważ K. K. występuje w sprawie jako członek jednoosobowego zarządu wspólnoty, a nie w imieniu własnym. Gdyby był czynnym zawodowo adwokatem, mógłby reprezentować wspólnotę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, nie jest jednak stroną procesu i nie występuje w sprawie, której jest stroną. W zażaleniu na postanowienie z dnia 5 lipca 2012 r. skarżący (K. K.) podtrzymuje stanowisko, zgodnie z którym mógłby on występować jako zawodowy pełnomocnik (adwokat) w rozpoznawanej sprawie o wpis do księgi wieczystej, ponieważ zachodzi sytuacja przewidziana w art. 871 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący (emerytowany adwokat) jest członkiem jednoosobowego zarządu wspólnoty mieszkaniowej określonej we wniosku o wpis. Jeżeli w imieniu tejże wspólnoty skarżący złożył wniosek o wpis do księgi wieczystej i toczyło się postępowanie wieczystoksięgowe zainicjowane tym wnioskiem, to Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że w tej sytuacji nie miał zastosowania art. 871 § 2 k.p.c. Skarżący nie jest bowiem uczestnikiem postępowania (nie ma prawnego statusu takiego uczestnika, art. 510 § 1 k.p.c.), ponieważ występuje jedynie jako organ wnioskodawcy (wspólnoty). Nie występuje zatem we własnej sprawie w rozumieniu art. 871 § 2 k.p.c., reprezentując interesy całej wspólnoty, a tylko wówczas (jako emerytowany adwokat) mógł wnieść osobiście odpowiedni środek zaskarżenia do Sądu Najwyższego (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1997 r., II CKN 270/97, OSN 1998, z. 5, poz. 82).
3 W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono wcześniej trafne stanowisko, że przewidziana w art. 871 § 1 k.p.c. zasada przymusu adwokackiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym nie może być ograniczona w związku z występowaniem emerytowanego adwokata w roli pełnomocnika reprezentującego najbliższego członka rodziny (postanowienie z dnia 20 lipca 2012 r., II CZ 68/12, nie publ.). Jeżeli dla uzasadnienia zażalenia skarżący powołuje się na swój status „organu wspólnoty”, to należy stwierdzić, że przepis art. 871 § 2 k.p.c. powinien być interpretowany przy uwzględnieniu treści art. 871 § 1 k.p.c. W art. 871 § 2 k.p.c. chodzi o czynnego zawodowo (a nie emerytowanego) adwokata będącego „organem strony”. Oznacza to, że wykonywanie funkcji zarządu wspólnoty mieszkaniowej przez emerytowanego adwokata nie uprawnia tego adwokata do osobistego wnoszenia środków zaskarżenia do Sądu Najwyższego (art. 871 § 2 k.p.c.). W tej sytuacji należało odrzucić zażalenie skarżącego jako niedopuszczalne (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821 k.p.c. i w zw. z art. 373 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 65/08 2008-09-30Czy emerytowany adwokat, który nie wykonuje czynnie zawodu, ale jest członkiem zarządu wspólnoty mieszkaniowej, może samodzielnie reprezentować tę wspólnotę przed Sądem Najwyższym w postępowaniu zażaleniowym?
- II UZ 18/19 2019-08-06Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu naruszenia obligatoryjnego przymusu adwokacko-radcowskiego?
- I CZ 66/07 2007-05-25Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, której odmówiono ustanowienia pełnomocnika z urzędu, podlega odrzuceniu z powodu niezachowania przymusu adwokacko-radcowskiego?
- II PZ 9/14 2014-06-10Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę nieposiadającą kwalifikacji określonych w art. 871 § 2 k.p.c., podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- III CZ 113/23 2023-11-29Czy skarga kasacyjna wniesiona przez stronę osobiście, po odmowie jej sporządzenia przez pełnomocnika z urzędu, powinna zostać odrzucona jako wniesiona z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 510 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39821 KPCart. 373 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy