II CZ 180/11

Sygn. akt II CZ 180/11 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Kozłowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa J. B. przeciwko G. B. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 marca 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 sierpnia 2011 r., 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, 3. przyznaje adwokat E. D. – M. od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w P.) kwotę 135 (sto trzydzieści pięć) zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 25 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 25 lutego 2011 r. oddalającego powództwo skierowane przeciwko G. B., o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności i zasądził od powoda na rzecz pozwanej 600 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zaskarżył zażaleniem powód zarzucając „naruszenie prawa procesowego” przez niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy. Wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia przez nieobciążanie go w ogóle kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Artykuł 102 k.p.c., w drodze wyjątku od zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.), dopuszcza, ze względów słusznościowych, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, zasądzenie przez sąd od strony przegrywającej proces, tylko części kosztów procesu albo nawet nieobciążania takiej strony w ogóle kosztami procesu. Przy ocenie czy ma miejsce „wypadek szczególnie uzasadniony” uwzględnia się okoliczności konkretnej sprawy. Sąd Okręgowy, orzekając o kosztach postępowania odwoławczego, przez zasądzenie od skarżącego na rzecz wygrywającego proces pozwanego jedynie ich części, uwzględnił trudną sytuację finansową skarżącego jednak nie znalazł podstaw do całkowitego odstąpienia od obciążenia go kosztami postępowania apelacyjnego. Niewątpliwie powód jest osobą niezamożną. Jednak ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące jego sytuacji majątkowej, jak i fakt zwolnienia go od kosztów sądowych w całości, nie były wystarczające do uwzględnienia zażalenia. Możliwość zastosowania art. 102 k.p.c. ustawodawca pozostawiał swobodnej ocenie sądu. Trafność czy też zasadność skorzystania z tego uprawnienia podlega, co do zasady, kontroli sądu odwoławczego. 3 Jednak w sytuacji gdy strona przegrywająca proces już została częściowo uwolniona od obowiązku zapłaty kosztów procesu przeciwnikowi, a mimo to domaga się uwolnienia od tego obowiązku w całości, ewentualna zmiana orzeczenia w tym przedmiocie może mieć miejsce zupełnie wyjątkowo, przy czym obowiązek wykazania tego stanu wyjątkowości obarcza skarżącego. W świetle tak motywów zaskarżonego postanowienia jak i argumentów zawartych w zażaleniu - brak jest natomiast do tego podstaw. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w związku z 108 § 1 k.p.c. i § 6 pkt 2 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 6 pkt 2 w związku z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). jw