II CZ 189/11

PostanowienieIzba Cywilna2012-04-25

Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Anna Owczarek, Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawa o uchylenie uchwały spółdzielni dotyczącej wykreślenia członka z rejestru, podjętej w związku z nieuiszczeniem uzupełnienia wpisowego, ma charakter sprawy o prawa majątkowe, czy niemajątkowe, a w konsekwencji, czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o uchylenie uchwały Rady Nadzorczej spółdzielni dotyczącej wykreślenia członków z rejestru w związku z nieuiszczeniem uzupełnienia wpisowego ma charakter sprawy o prawa majątkowe. Decydujące znaczenie ma kryterium przedmiotu uchwały, które pozwala określić, czy żądanie uchylenia uchwały zmierza do ochrony interesu majątkowego, czy niemajątkowego. W tym przypadku, uchylenie uchwał dotyczyło zobowiązań pieniężnych powodów wobec spółdzielni, co przesądza o majątkowym charakterze sprawy.
Stan faktyczny
Powodowie domagali się uchylenia uchwał Rady Nadzorczej Spółdzielni Rzemieślniczej „W.” o wykreśleniu ich z rejestru członków w związku z niewniesieniem przez nich uzupełnienia wpisowego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanej Spółdzielni, uznając sprawę za majątkową i stwierdzając brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Spółdzielnia wniosła zażalenie, argumentując, że sprawa ma charakter niemajątkowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 189/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Owczarek SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa M. G. i in. , przeciwko Spółdzielni Rzemieślniczej „W.” w P. o uchylenie uchwał, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 kwietnia 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 7 września 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 7 września 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pięciu powodów, wniesioną przeciwko Spółdzielni Rzemieślniczej „W.” Przedmiotem żądania powodów było uchylenie uchwał Rady Nadzorczej tej Spółdzielni o wykreśleniu powodów z rejestru członków w związku z niewniesieniem przez nich uzupełnienia wpisowego do kwoty 5 000 zł. W ocenie Sądu, sprawę te należy ocenić jako sprawę o prawa majątkowe, a ponieważ, wnosząca skargę kasacyjną pozwana Spółdzielnia nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia – mimo zarządzenia Sądu – należało skargę kasacyjną odrzucić (art. 3986 § 2 k.p.c.). W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wnosiła o jego uchylenie i motywowała stanowisko, że dana sprawa (o uchylenie uchwał dotyczących wykreślenia powodów z rejestru Spółdzielni) ma charakter sprawy o prawa niemajątkowe. Skarżąca powoływała się w tym zakresie na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2011 r., III CZP 126/2010 (OSNC 29011, z. 11, poz. 117). Oznacza to dopuszczalność skargi kasacyjnej (art. 3981 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kwestionowane przez powodów uchwały Rady Nadzorczej pozwanej Spółdzielni z dnia 25 stycznia 2010 r. mają podobną treść. Zawierają one stwierdzenie o wykreśleniu powodów z rejestru członków tejże Spółdzielni. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2011 r. (III CZP 126/10) stwierdzono, że sprawa o uchylenie, ustalenie nieistnienia oraz o stwierdzenie nieważności uchwały organów Spółdzielni jest sprawą o prawa niemajątkowe, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna (art. 3981 § 1 w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c.), jeżeli przedmiotem zaskarżonej uchwały są prawa i obowiązki o charakterze niemajątkowym. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że przy określeniu charakteru sprawy o uchylenie uchwały organu Spółdzielni (jako majątkowe lub niemajątkowe) decydujące znaczenie należy przypisywać „kryterium przedmiotu uchwały, pozwalającemu na określenie, jakie prawa i interesy – o charakterze majątkowym lub niemajątkowym – podlegają ochronie prawnej w danym postępowaniu”. Chodzi 3 mianowicie o to, czy żądanie uchylenia kwestionowanej ustawy (jej prawnej eliminacji) ma prowadzić do ochrony majątkowego czy niemajątkowego (zindywidualizowanego) interesu powoda lub pozwanego. W ocenie Sądu Najwyższego, żądanie uchylenia pięciu uchwał Rady Nadzorczej pozwanej Spółdzielni z dnia 25 stycznia 2010 r. /.../ zmierzało do ochrony interesu majątkowego powodów, ponieważ kwestionowane uchwały podjęte zostały w związku z nieuiszczeniem przez powodów odpowiedniego uzupełnienia wpisowego. W uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lutego 2011 r. stwierdzono, że pozwana Spółdzielnia nie miała odpowiednich podstaw do wzywania członków, którzy na podstawie uchwał z 2001 r. zostali przyjęci w poczet członków, do uzupełnienia wpisowego, bowiem dla członków tych ani z przepisów ustawy ani postanowień statutu nie wynikał obowiązek uzupełnienia tej należności. Z charakteru tego świadczenia (opłaty) wynika, że jest ono (ona) niepodzielne (niepodzielna) i nie podlega uzupełnieniu (s. 7 uzasadnienia). Uchylenie wspomnianych pięciu uchwał nie tylko powoduje przywrócenie stosunku korporacyjnego, ale także rozstrzyga kwestię zobowiązań pieniężnych powodów wobec Spółdzielni. Z przedstawionych przyczyn należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). md

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 3981 § 2 KPCart. 3982 § 2 KPCart. 3981 § 1art. 3982 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy