II CZ 191/81
PostanowienieIzba Cywilna1982-07-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy powód wytoczył powództwo przeciwko podmiotowi, który okazał się nie być biernie legitymowany do dochodzenia uprawnień z tytułu rękojmi, a powód działał w zaufaniu do określenia zawartego w warunkach gwarancyjnych, można odstąpić od obciążenia powoda zwrotem kosztów procesu na rzecz strony wygrywającej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której nabywca samochodu, działając w zaufaniu do określenia zawartego w warunkach gwarancyjnych, wytoczył powództwo przeciwko podmiotowi, który okazał się nie być biernie legitymowany do dochodzenia uprawnień z tytułu rękojmi, stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 kpc. W związku z tym, odstąpiono od obciążenia powoda zwrotem kosztów procesu na rzecz strony wygrywającej.Stan faktyczny
Powód wytoczył powództwo oparte na warunkach gwarancyjnych, w których pozwany "P." został określony jako sprzedawca. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo w stosunku do "P.". "P." złożył zażalenie na orzeczenie o kosztach procesu, domagając się zwrotu kosztów od powoda. Analiza wykazała, że "P." nie przejął od pierwotnego sprzedawcy ("A.") obowiązków z tytułu rękojmi, co czyniło określenie go sprzedawcą w warunkach gwarancyjnych nieprawdziwym. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie "P.".Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego "P.", utrzymując w mocy postanowienie Sądu Wojewódzkiego o nieobciążaniu powoda zwrotem kosztów procesu.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki oddalił powództwo m.in. w stosunku do "P." i nie obciążył powoda zwrotem kosztów procesu na rzecz tego pozwanego.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie "P." na powołane orzeczenie o kosztach procesu, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Stosunki umowne powinny być sprecyzowane jednoznacznie, powód zaś jako nabywca samochodu nie tylko mógł, lecz także powinien był traktować poważnie sformułowania zawarte w warunkach gwarancyjnych, a w § 2 tych warunków "P." został określony jako "sprzedawca". Z kolei pełnomocnik powoda - adwokat, nie mógł zakładać, że wspomniane określenie jest nieprawdziwe, przeciwnie - powinien był domniemywać, że określenie to stanowi rezultat stosownych porozumień co do przejęcia przez "P." od "A." (sprzedawcy) obowiązków z tytułu rękojmi za wady samochodu.Dopiero analiza porozumienia pomiędzy "A." a producentem pozwolił zająć stanowisko, że "P." nie przejął od "A." obowiązków z tytułu rękojmi i stąd - że określenie w warunkach gwarancyjnych "P." jako sprzedawcy jest nieprawdziwe.Artykuł 102 kpc nie wymaga, żeby strona wygrywająca sprawę, na rzecz której nie został zasądzony zwrot kosztów procesu, postępowała niewłaściwie lub żeby można jej było przypisać jakąkolwiek inną postać winy.Sytuacja zaś polegająca na tym, że nabywca samochodu, działając w zaufaniu do określenia zawartego w warunkach gwarancyjnych, zgodnie z tym określeniem wytoczył powództwo przeciwko podmiotowi, co do którego okazało się, że nie jest on biernie legitymowany do dochodzenia uprawnień z tytułu rękojmi, stanowi na gruncie zasad słuszności leżących u podstaw art. 102 kpc wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu wspomnianego przepisu, przemawiający za nieobciążeniem tego powoda zwrotem kosztów procesu na rzecz strony wygrywającej sprawę.Zażalenie "P." ulega więc oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 67/11 2011-11-30Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy wątpliwości co do wykładni przepisów prawnych znajdują odzwierciedlenie w niejednolitym orzeczn…
- IV PZ 61/76 1976-10-13Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony powodowej kosztami procesu, mimo przegrania przez nią sprawy, jeżeli oddalenie powództwa nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, a konkretnie z powodu zaginięcia dokumentacji…
- III CSK 144/10 2011-02-04Czy utrata przez kupującego pojazdu mechanicznego wskutek jego zatrzymania przez policję jako skradzionego, przy jednoczesnym braku możliwości wykazania przez kupującego wad fizycznych pojazdu, może stanowić podstawę do…
- IV PZ 11/81 1981-02-16Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc, jeśli powództwo zostało oddalone z powodu niewykazania przez powoda związku przyczynowego między zaniedbaniami pozwane…
- II CR 190/80 1980-03-07Czy kupujący, który odstąpił od umowy sprzedaży wadliwego samochodu, jest zobowiązany do wynagrodzenia sprzedawcy za normalne zużycie rzeczy, które nastąpiło do chwili odstąpienia od umowy, a także czy jest zobowiązany d…
Powołane przepisy
art. 102 kpc§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.