II CZ 203/74
PostanowienieIzba Cywilna1974-11-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowe zwolnienie od opłat sądowych, przewidziane w art. 137 § 3 k.k.w., odnosi się również do opłat od zażalenia na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku?Ratio decidendi
Tymczasowe zwolnienie od opłat sądowych, przewidziane w art. 137 § 3 k.k.w., odnosi się wyłącznie do opłat od pozwów określonych w art. 137 § 1 i 138 k.k.w., a nie do innych pism procesowych, w szczególności do opłat od zażalenia na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku. Wykładnia ta jest zgodna z brzmieniem przepisów dotyczących ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz z utrwalonym orzecznictwem.Stan faktyczny
Powódka Helena M. domagała się wyłączenia części nieruchomości spod egzekucji. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 1974 r. Sąd Wojewódzki zwolnił od egzekucji część nieruchomości stanowiącą udział powódki, ale odstąpił od obciążenia Skarbu Państwa obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Powódka zaskarżyła to rozstrzygnięcie zażaleniem, a Przewodniczący Sądu Wojewódzkiego wezwał ją do uiszczenia opłaty od zażalenia. Powódka wniosła zażalenie na zarządzenie o opłacie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Wojewódzkiego dotyczące opłaty od zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd. Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu nie jawnym sprawy z powództwa Heleny M. przeciwko, Skarbowi Państwa - Prokuraturze Wojewódzkiej w W. o wyłączenie spod egzekucji części nieruchomości na skutek zażalenia powódki na zarządzenia Przewodniczącego Sądu Wojewódzkiego dla woj. warszawskiego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 1974 r. - oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z 18.VI.1974 r. Sąd Wojewódzki, między innymi, zwolnił od egzekucji kary konfiskaty mienia, orzeczonej prawomocnie względem Wojciecha M. jedną drugą część nieruchomości, stanowiącą udział powódki Heleny Haliny M. w majątku dorobkowym małżonków M., oraz odstąpił od obciążenia Skarbu Państwa Urząd Powiatowy w W. obowiązkiem zwrotu powódce kosztów procesu. Rozstrzygnięcie' w przedmiocie kosztów procesu powódka zaskarżyła zażaleniem, na skutek czego Przewodniczący w Sądzie Wojewódzkim zarządzeniem z 14.VIII.1974 r. wezwał powódkę do uiszczenia opłaty od tego zażalenia w kwocie 100 zł.Po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia powódki na wyżej wymienione zarządzenie z 14.VIII.1974 r. Sąd Najwyższy uznał to zażalenie za nieuzasadnione i podlegające oddaleniu z mocy art. 387 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i art. 398 k.p.c. z przyczyn następujących:W przeciwieństwie do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych podmiotów, określonych w art. 111 § 1 k.p.c. oraz do ustawowego zwolnienia Skarbu Państwa 1 instytucji państwowych, określonych w art. 8 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tymczasowe zwolnienie od opłat sądowych, przewidziane w art. 137 § 3 kodeksu karnego wykonawczego, odnosi się nie do całego postępowania sądowego, lecz wyłącznie do opłat od pozwów określonych w art. 137 § 1 i 138 tego kodeksu.Według bowiem wyraźnego brzmienia wspomnianego art. 137 § 3 k.k.w. tylko, pozew jest tymczasowo wolny od opłat sądowych, tymczasowe więc zwolnienie, przewidziane w tym przepisie, nie odnosi się do innych pism procesowych, w szczególności do opłat od rewizji bądź zażalenia na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku, a. podlegające zaskarżeniu w drodze zażalenia (por. art. 394 § 1 k.p.c.). Gdyby zamierzeniem ustawodawcy było objęcie zwolnieniem od opłat wszelkich pism procesowych w sprawach o zwolnienie przedmiotu od egzekucji lub zabezpieczenie kar majątkowych, redakcja. omawianego art. 137 § 1 k.k.w. musiałaby odpowiadać brzmieniu wyżej przytoczonych art. 111 § 1 k.p.c. i art. 8 ustawy o k.s.w. spr. cyw.Dodać trzeba, że w okresie obowiązywania przepisu art. 6 § 5 ustawy z dnia 21 stycznia. 1958 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa (Dz. U. Nr 4, poz. 11), który to przepis miał- identyczne brzmienie z obecnie obowiązującym art. 137 § 3 k.k.w., ustalona była w orzecznictwie wykładnia w tym sensie, że tymczasowe zwolnienie od opłat dotyczyło jedynie pozwu, a nie opłat v postępowaniu rewizyjnym albo zażaleniowym (por. m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego ogłoszone w OSNCP 1967, nr 4, poz. 69).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 84/10 2010-09-08Czy zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane przed sądem powszechnym rozciąga się na postępowanie wywołane wniesieniem zażalenia do Sądu Najwyższego?
- I CZ 1/07 2007-02-21Czy w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od opłat sądowych, obowiązek uiszczenia opłaty od zażalenia aktualizuje się z chwilą doręczenia postanowienia o oddaleniu wniosku, czy też przewodniczący powinien wezwać do…
- IV CZ 138/11 2012-04-19Czy zwolnienie powoda od kosztów sądowych w całości obejmuje opłatę od zażalenia na postanowienie zasądzające koszty zastępstwa procesowego pozwanego w drugiej instancji?
- I CZ 30/09 2009-06-24Czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone w postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem rozciąga się na postępowanie o wznowienie tego postępowania?
- V CZ 15/09 2009-04-08Czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone stronie w postępowaniu rozpoznawczym obejmuje także postępowanie wywołane wniesieniem skargi o wznowienie postępowania?
Powołane przepisy
art. 387 KPCart. 397 § 1art. 398 KPCart. 111 § 1 KPCart. 8art. 137 § 3art. 137 § 1art. 137 § 3 KKart. 394 § 1 KPCart. 137 § 1 KKart. 6 § 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.