II CZ 21/05
PostanowienieIzba Cywilna2005-03-18
Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Gerard Bieniek, Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny świadczący pomoc prawną osobie fizycznej może być jednocześnie zatrudniony w ramach stosunku pracy u jakiegokolwiek podmiotu, aby jego apelacja nie została odrzucona?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że radca prawny świadczący pomoc prawną osobie fizycznej nie może pozostawać w stosunku pracy z jakimkolwiek podmiotem, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Brak usunięcia tego braku formalnego w wyznaczonym terminie uzasadnia odrzucenie apelacji na podstawie art. 373 k.p.c.Stan faktyczny
Powódka wniosła apelację od wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, uznając, że została sporządzona przez osobę nieuprawnioną. Pełnomocnik powódki, będący radcą prawnym, oświadczył, że obecnie pozostaje w stosunku pracy, nie precyzując jednak, czy pozostawał w nim w momencie wnoszenia apelacji. Sąd Apelacyjny wezwał go do usunięcia tego braku, czego nie uczyniono.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 21/05 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Gerard Bieniek SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa M. A. przeciwko Agencji Reklamowej J.(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2005 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie Uzasadnienie Sąd Apelacyjny, postanowieniem z dnia 9 grudnia 2004 r., odrzucił apelację powódki M. A., stwierdzając że została ona wniesiona przez osobę nieuprawnioną do jej sporządzenia. Skarżąca w zażaleniu z dnia 5 stycznia 2005 r. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Sąd Apelacyjny, badając dopuszczalność apelacji, wezwał pełnomocnika powódki do złożenia oświadczenia, czy nie pozostawał on w stosunku pracy w dacie złożenia apelacji i czy w takim stosunku dalej nie pozostaje. Pełnomocnik powódki oświadczył, że w momencie złożenia pozwu nie pozostawał w stosunku pracy, natomiast obecnie pozostaje w stosunku pracy. Nie oświadczył natomiast, czy pozostawał w stosunku pracy w momencie wnoszenia apelacji. W takiej sytuacji trafnie Sąd Apelacyjny przyjął,
2 że skoro braki apelacji nie zostały usunięte w wyznaczony przez Sąd terminie, to zgodnie z art. 373 k.p.c. dotknięta jest ona brakiem uzasadniającym jej odrzucenie. Wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zażalenia, wymóg aby radca prawny, świadczący pomoc prawną osobom fizycznym, nie pozostawał w stosunku pracy, nie może być ograniczony tylko do pozostawania w stosunku pracy ze zleceniodawcą usług prawnych. Jak wynika z przepisu art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), radca prawny może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym tylko w ramach wykonywania zawodu w kancelarii radcy prawnego lub w spółkach, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, bez jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy. Tak sformułowany przepis wyklucza świadczenie pomocy prawnej osobie fizycznej przez radcę prawnego, który pozostaje w stosunku pracy z jakimkolwiek podmiotem. Wykładnia literalna i funkcjonalna tego przepisu wskazuje, że brak podstaw do ograniczenia kręgu osób, u których radca jest zatrudniony. Chodzi tu o zakaz pozostawania w stosunku pracy, szeroko rozumianym co podkreśla art. 8 ust. 5 powołanej ustawy, z każdym pracodawcą. W szczególności nie można ograniczać tego stosunku pracy tylko do stosunku ze zlecającym usługę prawną. Pomijając już inne względy, takie rozumienie tego przepisu praktycznie wykluczyłoby jego stosowanie, gdyż do niezwykle rzadkich sytuacji należy, aby osoba fizyczna która zleca radcy prawnemu wykonanie usługi prawnej, jednocześnie zatrudniała go u siebie. Natomiast w razie zatrudnienia radcy byłby on zobowiązany do świadczenia pomocy prawnej w ramach tego stosunku i niepotrzebne byłoby dodatkowe zlecanie wykonywania przez niego usług prawnych. Jeżeli, co podkreślił Sąd Apelacyjny zakaz pozostawania w stosunku zatrudnienia z kimkolwiek przez radcę prawnego, który świadczy usługi prawne osobie fizycznej, obowiązuje, na każdym etapie postępowania sądowego, a powódka w zakreślonym terminie, nie wykazała, że jej pełnomocnik nie pozostawał w stosunku pracy w chwili wnoszenia apelacji, stanowisko Sądu Apelacyjnego zawarte w zaskarżonym postanowieniu, nie budzi wątpliwości. Skoro zarzuty podniesione w zażaleniu powódki okazały się nieusprawiedliwione, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. i w związku z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), oddalił zażalenie.
Powiązane orzeczenia
- I PZ 55/98 1998-11-27Czy radca prawny wykonujący zawód w spółce z o.o. i pozostający z nią w stosunku pracy, jest uprawniony do świadczenia pomocy prawnej na rzecz osób fizycznych, nawet w okresie jednego roku od wejścia w życie ustawy nowel…
- V CZ 51/05 2005-05-24Czy radca prawny, który po dniu 15 września 2002 r. nadal pozostaje w stosunku pracy i jednocześnie wykonuje zawód w kancelarii radcy prawnego lub w spółce, może być pełnomocnikiem osoby fizycznej w postępowaniu cywilnym…
- III CZP 13/01 2001-05-09Czy radca prawny, który wykonuje zawód w spółce wymienionej w art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych i jednocześnie pozostaje w stosunku pracy jako pracownik naukowy lub naukowo-dydaktyczny, może być pełnomocnikiem proc…
- I CZ 33/05 2005-07-12Czy apelacja wniesiona przez radcę prawnego pozostającego w stosunku pracy, który nie może być pełnomocnikiem osoby fizycznej, jest obarczona brakiem formalnym, który można usunąć poprzez wezwanie do uzupełnienia, czy te…
- V KZ 54/17 2017-12-20Czy radca prawny, który nie wykonuje zawodu w ramach określonych przepisami ustawy o radcach prawnych, jest uprawniony do działania jako obrońca w postępowaniu karnym?
Powołane przepisy
art. 373 KPCart. 8 ust. 2art. 8 ust. 5art. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPCart. 3§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy