II CZ 26/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-06-09
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Grzegorz Misiurek, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która została całkowicie zwolniona od kosztów sądowych, jest zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji wniesionej po wejściu w życie ustawy zmieniającej przepisy o kosztach sądowych, jeśli sprawa została wszczęta przed wejściem w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że apelacja powoda została prawidłowo odrzucona. Strona, która została całkowicie zwolniona od kosztów sądowych, jest zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji, nawet jeśli sprawa została wszczęta przed wejściem w życie ustawy zmieniającej przepisy o kosztach sądowych, o ile apelacja została wniesiona po wejściu w życie tej ustawy. Wniesienie apelacji nie stanowi wszczęcia postępowania w rozumieniu przepisów przejściowych ustawy zmieniającej.Stan faktyczny
Powód wniósł pozew, który został zwrócony z powodu braków formalnych, a następnie uzupełniony. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo. Powód wniósł apelację wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, który został oddalony jako bezprzedmiotowy. Powód został wezwany do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji, jednak jej nie uiścił. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda, powołując się na przepisy dotyczące obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 26/09 POSTANOWIENIE Dnia 9 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Z.P. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 czerwca 2009 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Powód Z.P. w dniu 19 września 2006 r. wniósł pozew do Sądu Rejonowego w S. przeciwko Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Zarządzeniem z dnia 3 października 2006 r. pozew został zwrócony z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych. Pismem z dnia 16 listopada 2006 r. powód uzupełnił braki formalne pozwu, wobec czego jego pozew został na nowo zadekretowany z datą wpływu na dzień 16 listopada 2006 r. Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 23 listopada 2006 r. zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości, a następnie postanowieniem z dnia 16 lutego 2007 r. uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S. Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 4 lipca 2007 r. oddalił powództwo. Od powyższego wyroku powód wniósł apelację wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 11 września 2007 r. oddalił wniosek jako bezprzedmiotowy wskazując, że powód został zwolniony w niniejszej sprawie od kosztów sądowych w całości. Zarządzeniem sędziego Sądu Apelacyjnego z dnia 6 lutego 2008 r. powód został wezwany do uiszczenia kwoty 30 zł tytułem opłaty podstawowej od apelacji w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji. Powód powyższe wezwanie otrzymał w dniu 21 lutego 2008 r. i mimo bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu w dniu 28 lutego nie uiścił wymaganej opłaty podstawowej. Zarządzenie z dnia 6 lutego 2008 r. zostało uchylone zarządzeniem z dnia 12 marca 2008 r., a z kolei to ostatnie zostało uchylone zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2008 r. Ostatecznie Sąd Apelacyjny w postanowieniem z dnia 8 lipca 2008 r. odrzucił apelację powoda, powołując się w uzasadnieniu na art. 14 ust. 2 u.k.s.c. oraz art. 100 ust. 2 u.k.s.c. w brzmieniu przed zmianą tych przepisów dokonaną ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2007 r., Nr 21, poz. 123). W myśl tych przepisów strona, której sąd przyznał całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, ma obowiązek uiścić opłatę podstawową, o której mowa w art. 14 u.k.s.c., od wszystkich pism podlegających opłacie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd Apelacyjny wskazał, że wprawdzie powołane przepisy zostały
3 zmienione ustawą zmieniającą z dnia 14 grudnia 2006 r., to jednak zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, tj. przed dniem 10 marca 2007 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, przy czym nie ma znaczenia czy apelacja została wniesiona przed czy też po tej dacie. Na powyższe postanowienie powód Z.P. wniósł zażalenie, zaskarżając je w całości wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Apelacyjny trafnie odrzucił apelację powoda wniesioną w dniu 2 sierpnia 2007 r., a zatem po wejściu w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 21, poz. 123 – cyt. dalej jako „ustawa zmieniająca”), od której powód w całości zwolniony od kosztów sądowych nie uiścił opłaty podstawowej. Według art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. – cyt. dalej jako „u.k.s.c.), w brzmieniu jakie ten przepis miał w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, opłatę podstawową pobiera się między innymi od podlegających opłacie pism wymienionych w art. 3 ust. 2 u.k.s.c., a w szczególności od apelacji, wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd. Wprawdzie powołany przepis został uchylony ustawą zmieniającą, która weszła w życie 10 marca 2007 r., to zważyć jednak należy, że zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Niniejsza sprawa została wszczęta pozwem, którego braki formalne zostały skutecznie uzupełnione w dniu 16 listopada 2006 r., a zatem stosuje się do niej art. 14 ust. 2 u.k.s.c. w powyżej powołanym brzmieniu. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że apelacja w niniejszej sprawie została wniesiona po wejściu w życie ustawy zmieniającej, bowiem wniesienie apelacji nie stanowi wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 2 ustawy zmieniającej, a tylko przeniesienie sprawy już wszczętej do sądu wyższej (drugiej) instancji (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2008 r., III CZP 48/08, Biul. SN 2008/6/12; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2007 r., I UZ 18/07, OSNP 2008, nr 19-20, poz. 302).
4 Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 64/07 2007-09-20Czy strona zwolniona od kosztów sądowych w całości, wnosząca apelację w sprawie wszczętej przed wejściem w życie ustawy nowelizującej ustawę o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jest zobowiązana do uiszczenia opłaty…
- III CZ 34/10 2010-09-16Czy strona zwolniona od kosztów sądowych w całości, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, jest zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji w sprawie wszczętej przed wejściem w życie ustawy nowelizujące…
- III CZ 7/10 2010-03-19Czy strona zwolniona od kosztów sądowych w całości jest zwolniona również od obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji wniesionej w sprawie, do której stosuje się przepisy ustawy o kosztach sądowych w brzmieniu…
- I CZ 47/08 2008-07-04Czy strona zwolniona od kosztów sądowych w całości na gruncie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, która wniosła apelację po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.…
- II CZ 35/09 2009-07-24Czy strona zwolniona od kosztów sądowych w całości, której apelacja została wniesiona przez pełnomocnika z urzędu po zmianach w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jest zobowiązana do uiszczenia opłaty pods…
Powołane przepisy
art. 14 ust. 2art. 100 ust. 2art. 14art. 2art. 3 ust. 2art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy