II CZ 29/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-06-15

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Józef Frąckowiak, Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy obie strony postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie przyczyniły się do powstania rozbieżności, a obie odniosły korzyść z uwzględnienia powództwa, możliwe jest obciążenie jednej ze stron kosztami postępowania zażaleniowego na podstawie art. 102 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy obie strony postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie przyczyniły się do powstania rozbieżności, a obie odniosły korzyść z uwzględnienia powództwa, obciążenie każdej ze stron kosztami postępowania zażaleniowego w równych częściach (50%) znajduje pełne uzasadnienie w świetle art. 102 k.p.c. Sąd podkreślił, że uwzględnienie powództwa doprowadziło do uzgodnienia treści księgi wieczystej zarówno dla powoda, jak i dla pozwanego.
Stan faktyczny
Powód domagał się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Rejonowy nie obciążył pozwanego kosztami procesu, uznając, że nie przyczynił się do rozbieżności. Sąd Okręgowy zmienił to postanowienie, obciążając pozwanego połową kosztów sądowych. Pozwany złożył zażalenie na orzeczenie o kosztach, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że obciążenie obu stron po 50% kosztów było uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 29/12 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa S. K. przeciwko J. N. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 czerwca 2012 r., zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. 3 postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 30 listopada 2010 r., oddala zażalenie i wniosek adw. E. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 12 maja 2008 r. w ten sposób, że nie obciążył pozwanego tylko połową kosztów sądowych. W zażaleniu na to postanowienie pozwany J. N., zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. wniósł o jego uchylenie w części, w której Sąd Okręgowy orzekł o obciążeniu pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafnie skarżący wskazuje, że rozpoznawana sprawa jest szczególnym przypadkiem w rozumieniu art. 102 k.p.c. Sąd Rejonowy, dostrzegając, że pozwany nie przyczynił się do zaistniałej rozbieżności pomiędzy wpisem do ksiąg wieczystych a rzeczywistym stanem prawnym, odstąpił od obciążenia go kosztami procesu. Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu słusznie zwrócił jednak uwagę, że także powód, w tym samym stopniu co pozwany, nie przyczynił się do tego, że wbrew woli stron w umowach sprzedaży, na skutek nieprawidłowych oznaczeń geodezyjnych i błędu notariusza podano odwrotnie dane dotyczące nabywanych przez powoda i pozwanego nieruchomości, co doprowadziło do sprzeczności rzeczywistego stanu prawnego ze stanem ujawnionym w księgach wieczystych. Skoro zaś powód wystąpił o uzgodnienie rzeczywistego stanu prawnego z ujawnionym w księgach wieczystych nie tylko swojej nieruchomości, ale także nieruchomości pozwanego, to na uwzględnieniu powództwa w równym stopniu skorzystały obie strony. Uwzględnienie powództwa doprowadziło bowiem nie tylko do uzgodnienia treści księgi wieczystej powoda z rzeczywistym stanem prawnym, ale skorzystał na tym także pozwany, gdyż również nastąpiło uzgodnienie treści księgi wieczystej, do której wpisana była nieruchomość pozwanego z rzeczywistym stanem prawnym. W tej sytuacji odstąpienie od obciążenia każdej ze stron procesu w 50% znajduje pełne uzasadnienie w świetle art. 102 k.p.c. Skoro zaś nastąpiło to na skutek zażalenia jakie złożył powód, to rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego także nie budzi zastrzeżeń. Oddalając wniosek pełnomocnika pozwanego o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu w postępowaniu 3 zażaleniowym Sąd Najwyższy miał na uwadze, że pełnomocnik nie złożył oświadczenia, wymaganego przez § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPC§ 20

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy