II CZ 34/85
PostanowienieIzba Cywilna1985-03-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kontakt urzędowy sędziego z matką strony postępowania w związku z pełnieniem przez nią funkcji kuratora społecznego może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego z uwagi na istnienie stosunku osobistego, który mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kontakty urzędowe sędziego z osobą pełniącą funkcje społeczne, takie jak kurator społeczny, nie są tożsame ze stosunkami osobistymi w rozumieniu art. 49 Kodeksu postępowania cywilnego. Tylko stosunki osobiste o charakterze emocjonalnym mogą uzasadniać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W analizowanej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, by któregokolwiek z sędziów łączył z którąkolwiek ze stron tego rodzaju stosunek osobisty.Stan faktyczny
Powód wniósł o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. W toku postępowania złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, upatrując podstawy w tym, że matka pozwanej jest kuratorem społecznym w tym sądzie. Sąd Wojewódzki oddalił ten wniosek. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Wałbrzychu z dnia 5 grudnia 1984 r. sygn. akt I Co 95/84.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: SSN K. Kołakowski.Sędziowie SN: W. Łysakowski, S. Borkowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dnia 18 marca 1985 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Ryszarda H. przeciwko Annie H. o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny wygasł, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy z dnia 5 grudnia 1984 r. sygn. akt I Co 95/84,postanawia:oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy oddalił wniosek powoda o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie powoda na powyższe postanowienie Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyłączenie sędziego na żądanie strony może mieć miejsce, jak to już wskazano w motywach zaskarżonego postanowienia, tylko w sytuacji, gdy pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 49 kpc).Skarżący upatruje istnienie tego rodzaju stosunku w tym, że matka pozwanej jest kuratorem społecznym w Sądzie Rejonowym w Dzierżoniowie. Należy odróżnić kontakty urzędowe łączące sędziów z innymi osobami w związku z wykonywanymi przez te osoby obowiązkami zawodowymi lub społecznymi od stosunków osobistych natury emocjonalnej. Tylko te drugie stosunki mają charakter stosunków osobistych w rozumieniu art. 49 kpc (por. orz. SN z 25.8.1971 r. I CZ 121/71 OSNCP 1972, poz. 55). W sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by któregokolwiek z sędziów Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie łączył z którąkolwiek ze stron tego rodzaju, jak to przedstawiono wyżej, stosunek osobisty.Z powyższych przyczyn zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 387 w zw. z art. 397 § 2 kpc orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 13/07 2007-03-15Czy kontakty zawodowe sędziego z adwokatem, który jest matką strony w sprawie, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w tej sprawie?
- II CZ 133/84 1984-12-13Czy stosunki służbowe kuratora społecznego z sędziami sąż tożsame ze stosunkami osobistymi, które mogłyby uzasadniać wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy?
- I NSP 248/25 2025-11-12Czy możliwość występowania relacji osobistych między sędzią a osobą trzecią, która mogła mieć związek z postępowaniem, stanowi uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego?
- I CZ 121/71 1971-08-25Czy kontakt sędziego z ławnikiem lub biegłym sądowym, wynikający z pełnienia przez te osoby obowiązków zawodowych, sam w sobie uzasadnia wątpliwości co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 49 k.p.c.?
- III CZ 36/07 2007-09-13Czy stosunek osobisty między sędzią a ojcem strony postępowania, wynikający z konfliktu personalnego sprzed lat, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania?
Powołane przepisy
art. 49 kpcart. 387art. 397 § 2 kpc§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.