II CZ 36/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-07-16
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Gerard Bieniek, Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji jest właściwy do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu niezachowania przymusu adwokacko-radcowskiego?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji jest właściwy do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeśli została ona wniesiona z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. przewidującego przymus adwokacko-radcowski. Zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 4246 § 3 k.p.c., sąd, o którym mowa w art. 4246 § 1 k.p.c., ma kompetencję do odrzucenia skargi wniesionej z naruszeniem tego przymusu, nawet jeśli czynność ta jest podejmowana przed sądem niższej instancji.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli osobiście skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę z powodu niezachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Skarżący wnieśli zażalenie, argumentując, że Sąd Okręgowy nie był kompetentny do odrzucenia skargi z tego powodu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, uwzględniając nowelizację przepisów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżących na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 36/08 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) ze skargi C. L. i T. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt II Ca (…) wydanego w sprawie z powództwa C. L. i T. L. przeciwko Miastu P. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lipca 2008 r., zażalenia skarżących (powodów) na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt II Ca (…) [II WSC (…)], 1) oddala zażalenie, 2) oddala wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2007 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił sporządzoną osobiście przez C. L. i T. L. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 9 października 2007 r. w sprawie II Ca (…). Jak wskazał Sąd Okręgowy, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i obejmuje także postępowanie uregulowane w art. 4241 – 42412 k.p.c.
2 Dlatego skarga sporządzona osobiście przez stronę podlegała odrzuceniu na podstawie art. 42412 k.p.c. w związku z art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie, sporządzonym w imieniu skarżących przez ustanowionego z urzędu adwokata, zarzucono naruszenie przepisów będących podstawą odrzucenia skargi. Zdaniem skarżących art. 42412 k.p.c. stanowi jedynie o odpowiednim stosowaniu do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przepisów o skardze kasacyjnej ale tylko w wypadkach, które nie zostały uregulowane odrębnie w przepisach dotyczących tej skargi. Skoro kwestia odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została uregulowana odrębnie w przepisach poświęconych tej skardze to odpowiednie stosowanie przepisu art. 3986 § 2 k.p.c.,. dotyczącego odrzucenia skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji, nie znajduje uzasadnienia. W świetle powyższego Sąd Okręgowy nie był kompetentny do odrzucenia skargi z powodu niezachowania przymusu adwokacko radcowskiego. Potwierdzeniem tego stanowiska miały być wskazane w zażaleniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2006 r. i 17 czerwca 2005 r. Na tej podstawie wnoszący zażalenie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia a pełnomocnik z urzędu wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2005 r. w sprawie sygn. akt III CZP 49/05 OSNC 2005/10/180) oraz w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2006 r. w sprawie sygn. akt II BPZ 1/06 (OSNP 2007/11-12/161) wnoszący zażalenie przeoczyli, że zostały one wydane na gruncie innego stanu prawnego. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia poczynając od dnia 7 października 2007 r. obowiązywał art. 4246 § 3 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 831 – art. 1 pkt 14 oraz art. 7 ustawy). Od tego czasu przepis ten przewiduje jednoznacznie kompetencję sądu, o którym mowa w art. 4246 § 1 k.p.c., do odrzucenia skargi wniesionej z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. przewidującego przymus adwokacko radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym jak i przy czynnościach procesowych związanych z tym postępowaniem a podejmowanych przed sądem niższej instancji.
3 Ponieważ odrzucenie skargi o sporządzonej osobiście przez stronę przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, było według zmienionego prawa usprawiedliwione, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w związku z art. 42412 oraz art. 3941 § 3 k.p.c. Wobec oczywistej bezzasadności zarzutów zażalenia, nie uwzględniających nowelizacji art. 4246 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej w punkcie drugim (por. postanowienia Sądu najwyższego z dnia 18 marca 1999 r., sygn. akt I CKN 1046/97, OSNC 1999/10/178; z 12 lutego 1999 r. , sygn. akt II CKN 341/98, OSNC 1999/6/123).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 49/05 2005-06-17Czy sąd pierwszej instancji jest właściwy do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu niezachowania przymusu adwokackiego, i czy zażalenie na takie postanowienie przysługuje…
- IV CZ 30/06 2006-04-06Czy sąd odwoławczy (lub sąd pierwszej instancji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest jego orzeczenie) jest uprawniony do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w przypadku naruszenia…
- II BPZ 1/06 2006-06-20Czy sąd pierwszej instancji może odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z przyczyn innych niż brak opłacenia lub nieuzupełnienie braków formalnych?
- V CZ 76/18 2018-11-09Czy sąd pierwszej instancji jest uprawniony do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu naruszenia obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
- V CZ 87/08 2009-01-16Czy sąd pierwszej instancji jest właściwy do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeśli została ona wniesiona z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 4241art. 42412 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 1 pkt 14art. 7art. 4246 § 1 KPCart. 39814art. 42412art. 3941 § 3 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy