II CZ 39/14

PostanowienieIzba Cywilna2014-09-25

Skład orzekający: Marian Kocon, Zbigniew Kwaśniewski, Barbara Trębska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu apelacyjnym wszczętym przed dniem wejścia w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 16 listopada 2006 r. (która zmieniła m.in. art. 182 § 1 k.p.c.) należy stosować przepisy dotychczasowe, czy nowe, jeśli postępowanie w danej instancji trwało po dacie wejścia w życie nowelizacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 16 listopada 2006 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, w tym art. 182 § 1 k.p.c. w poprzednim brzmieniu, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Po wejściu w życie nowelizacji, w kolejnej instancji (np. apelacyjnej) obowiązuje już nowe brzmienie przepisów.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który umorzył postępowanie apelacyjne. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 20 marca 2007 r., uznając, że upłynął 5-letni okres od daty zawieszenia postępowania z powodu śmierci uczestniczki, co skutkowało umorzeniem wobec niewskazania następców prawnych. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów poprzez niezastosowanie art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w pierwotnym brzmieniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni, uznając je za niezasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 39/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSA Barbara Trębska w sprawie z wniosku M. S. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Dyrektora Izby Skarbowej w P., Starosty Powiatu P., Prezydenta Miasta P. oraz A. J., K. i innych o zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J. C., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 września 2014 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 listopada 2013 r. oddala zażalenie UZASADNIENIE 2 Sąd drugiej instancji postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. umorzył postpowanie apelacyjne na podstawie art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 marca 2007 r., znajdującym zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym o zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Uznał, że upłynął okres 5 lat od daty postanowienia z dnia 17 października 2008 r., o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci uczestniczki postępowania C. K., co skutkowało umorzeniem postępowania apelacyjnego na mocy wyżej powołanego przepisu, wobec niewskazania następców prawnych zmarłej uczestniczki. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie k.p.c. (Dz. U. nr 235, poz. 1699) i art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w wersji pierwotnej przez jej niezastosowanie, twierdząc, że umorzenie mogłoby nastąpić po 10 latach od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania wobec konieczności zastosowania art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Dla oceny zasadności zażalenia zasadnicze znaczenie ma art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej, na podstawie której z dniem 20 marca 2007 r. (art. 5 tej ustawy) zmieniony został art. 182 § 1 k.p.c., będący podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 4 ustawy nowelizującej k.p.c. w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, przepisy dotychczasowe, chyba że przepisy tej ustawy stanowiły inaczej. Bezspornym jest, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało w 2001 r., a więc przed dniem wejścia w życie w dniu 20 marca 2007 r. ustawy nowelizującej. Powołany art. 4 tej ustawy nakazał stosować m. in. art. 182 § 1 k.p.c. w dotychczasowym brzmieniu, ale tylko do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Tymczasem po wejściu w życie 20 marca 2007 r. ustawy nowelizującej toczyło się postępowanie w danej instancji, tj. postępowanie 3 pierwszoinstancyjne, które zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 27 września 2007 r. Ta data była więc końcową dla stosowania przepisów dotychczasowych, w tym także art. 182 § 1 k.p.c. w jego poprzednim brzmieniu. Po rozpoczęciu postępowania w kolejnej instancji, a więc z chwilą złożenia apelacji przez wnioskodawczynię, obowiązkiem Sądu odwoławczego było już stosowanie przepisów k.p.c. w brzmieniu znowelizowanym powołaną ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. Zastosowanie więc przez Sąd drugiej instancji art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w znowelizowanym brzmieniu było zgodne z art. 4 i 5 ustawy nowelizującej i skutkowało obowiązkiem wydania zaskarżonego postanowienia przez Sąd odwoławczy. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 182 § 1art. 391 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 4art. 4 ust. 1art. 5art. 182 § 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy