II CZ 41/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-06-27
Skład orzekający: Anna Owczarek, Roman Trzaskowski, Bogusław Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadząca działalność gospodarczą i mająca możliwość pozyskania środków finansowych, może zostać zwolniona od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, jeśli nie wykaże, że nie posiada wystarczających środków na jej uiszczenie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadząca działalność gospodarczą i mająca możliwość pozyskania środków finansowych, nie może zostać zwolniona od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, jeśli nie wykaże, że nie posiada wystarczających środków na jej uiszczenie. W przypadku braku wykazania takich przesłanek, skarga kasacyjna podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.Stan faktyczny
Pozwana spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zwolnił spółkę od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej ponad kwotę 50.000 zł, jednak termin do uiszczenia pozostałej części opłaty upłynął bezskutecznie. W konsekwencji Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną. Pozwana zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej spółki i zasądził od niej na rzecz powodów kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 41/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Roman Trzaskowski SSA Bogusław Dobrowolski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. M. , J. M. , O. M. , K. H. i J. P. przeciwko J. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2017 r., zażalenia strony pozwanej J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I WSC (…) (I ACa (…)) oddala zażalenie i zasądza od pozwanej J. Spółki z o.o. w W. na rzecz powodów kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE
2 Pozwana J. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 9 sierpnia 2016 r. wydanego w sprawie I ACa (…). Postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r. Sąd drugiej instancji zwolnił pozwaną od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej ponad kwotę 50.000 zł. Termin ustawowy do uiszczenia tej opłaty upłynął bezskutecznie dnia 28 listopada 2016 r. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…), na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., skargę kasacyjną pozwanej odrzucił. Sąd Apelacyjny stwierdził, iż spółka nie wykazała, by na przestrzeni ponad roku nie mogła zgromadzić odpowiednich środków pozwalających na wypełnienie obowiązku fiskalnego w postępowaniu kasacyjnym. Prowadząc działalność gospodarczą, miała możliwość pozyskania i akumulacji środków finansowych, zwłaszcza że liczyła się z możliwością zwrotu ceny transakcji. Należności wobec innych wierzycieli nie wyprzedzają należności względem Skarbu Państwa z tytułu opłat sądowych. Postanowienie to zaskarżyła w całości pozwana spółka, zarzucając Sądowi drugiej instancji naruszenie art. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 623 ze zm.). Ponadto pozwana, powołując się na art. 397 § 2 zd. pierwsze k.p.c. w zw. z art. 380 k.p.c. i art. 39821 k.p.c., wniosła o rozpoznanie postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 listopada 2016 r. w zakresie punktu I - zwalniającego J. Sp. z o.o. od opłaty od skargi kasacyjnej ponad kwotę 50.000 zł, a w pozostałej części oddalającego wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Z przedłożonego przez skarżącą wyciągu z rachunku bankowego z maja 2016 r. wynika, iż były dokonywane na nim nie tylko obciążenia, ale także
3 uznania kwot umożliwiających uiszczenie należnej opłaty sądowej z tytułu skargi kasacyjnej. Ponadto powodowie w odpowiedzi na zażalenie dołączyli dokumenty potwierdzające dokonanie trzech przelewów środków pieniężnych na rachunek bankowy pozwanej w okresie od 17 maja 2016 r. do 10 lutego 2017 r. na łączną kwotę 398.451,38 zł. Przedstawione okoliczności świadczą o tym, że spółka dysponowała środkami finansowymi, które pozwalały jej na realizację obowiązku fiskalnego związanego z uczestnictwem w procesie cywilnym. Ustalona w postępowaniu sytuacja ekonomiczna spółki nie uzasadniała udzielenie dodatkowego wsparcia w tym względzie. Sąd Najwyższy stwierdził, iż Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W świetle przytoczonych okoliczności uzasadnione okazało się stanowisko o niewykazaniu przez skarżącą przesłanek udzielenia jej dalej idącego zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji zachodziła przewidziana w art. 3986 § 2 k.p.c. podstawa do odrzucenia przez Sąd drugiej instancji skargi kasacyjnej wniesionej przez pozwaną spółkę. Dlatego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- III CZ 247/23 2023-11-07Czy spółka handlowa, ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, musi wykazać, że jej wspólnicy nie mają wystarczających środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie jej pożyczki, n…
- V CZ 63/19 2019-10-24Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, odrzucając skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty?
- III CZ 81/23 2023-10-25Czy spółka handlowa może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże, że jej wspólnicy nie posiadają wystarczających środków na zwiększenie jej majątku lub udzielenie pożyczki?
- IV CZ 2/21 2021-05-28Czy spółka prawa handlowego, ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, może zostać zwolniona, jeśli mimo braku poprawy sytuacji finansowej, wykazała możliwość pozyskania środków na pokryc…
- V CZ 54/21 2021-09-16Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę z podstawowej działalności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli nadal prowadzi działalność gospodarczą i osiąga przychody?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 103art. 397 § 2art. 380 KPCart. 39821 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy