II CZ 49/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-11-03
Skład orzekający: Stanisław Dąbrowski, Teresa Bielska-Sobkowicz, Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dolegliwości zdrowotne, takie jak zaburzenia pamięci i koncentracji, mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jeśli wniosek został złożony do niewłaściwego sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dolegliwości zdrowotne, takie jak zaburzenia pamięci i koncentracji, nie usprawiedliwiają uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jeśli uniemożliwiają one podjęcie działania osobiście lub z pomocą innych osób. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż tylko choroba strony, która całkowicie uniemożliwia podjęcie działania, uzasadnia przywrócenie terminu. Krótkotrwałe zaniki pamięci czy niedyspozycja zdrowotna, umożliwiająca podejmowanie czynności procesowych, nie stanowią o braku winy w uchybieniu terminowi.Stan faktyczny
Powódka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, wskazując na dolegliwości zdrowotne objawiające się zaburzeniami pamięci i koncentracji. Wniosek ten został złożony do Sądu Okręgowego zamiast do Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego i zasądził od powódki na rzecz pozwanych kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 49/09 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa H.W. przeciwko P.S., M.P., M.P. i R.S. o zapłatę oraz z powództwa wzajemnego R.S. przeciwko H.W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 listopada 2009 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i zasądza od powódki na rzecz pozwanych kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 18 marca 2009 r. oddalił wniosek powódki o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o (pkt 1 sentencji postanowienia), a ponadto odrzucił ten wniosek (pkt 2 sentencji postanowienia). Rozpoznając zażalenie na powyższe postanowienie w części orzekającej o odrzuceniu wniosku, Sąd Najwyższy zważył, co następuję: W ramach zaskarżenia, którym objęte zostało postanowienie o odrzuceniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, kontroli podlegała – w związku z zawartym w zażaleniu wnioskiem złożonym w trybie art. 380, 39821 i 3941 § 3 k.p.c. - prawidłowość postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wspomnianego wniosku. Według twierdzeń skarżącej uchybienie terminowi nastąpiło wskutek dolegliwości zdrowotnych objawiających się m.in. zaburzeniami pamięci i koncentracji. Z tych względów wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku skarżąca wniosła do Sądu Okręgowego zamiast do Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny trafnie ocenił, że podane okoliczności nie usprawiedliwiają uchybienia terminu. W judykaturze przyjmuje się, że tylko choroba strony, uniemożliwiająca podjecie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystania z pomocy innych osób uzasadnia przywrócenie terminu, natomiast nie stanowią o braku winy w uchybieniu terminowi (art.168 k.p.c.) takie okoliczności jak: niedyspozycja zdrowotna, ale umożliwiająca podejmowanie czynności procesowe, nieznajomość przepisów prawa procesowego, krótkotrwałe zaniki pamięci, niezrozumiałość treści orzeczenia i udzielonego pouczenia co do sposobu zaskarżenia, niedosłyszenie treści orzeczenia wskutek wady słuchu. Zawartego w zażaleniu stwierdzenia, że „powódka nie uchybiła sensu stricte terminowi” bowiem wniosek złożyła w terminie tyle że nie do właściwego sądu, który po upływie terminu przekazał go do sądu właściwego, nie można podzielić. W przypadku wniesienia pisma do sądu niewłaściwego, datą wniesienia tego pisma jest data jego nadania w placówce pocztowej przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1975 r., II CZ
3 13/75, OSPiKA 1975, nr 10, poz. 216). Za trafne uznać należy prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że jeżeli sąd niewłaściwy, do którego wpłynęło pismo, nie przekaże go sądowi właściwemu w terminie otwartym do wniesienia pisma, strona we wniosku o przywrócenie terminu nie może skutecznie zarzucać, że „częściowo zawinił sąd”, który przetrzymał pismo (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1965 r., I PZ 80/65, OSPiKA 1966, nr 12, poz.127). Z przytoczonych względów należało na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 391 § 1 orzec, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 69/14 2014-10-15Czy stan zdrowia strony, który uniemożliwiał terminowe podejmowanie czynności procesowych, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli nie został uprawdopo…
- V CZ 66/13 2013-12-05Czy zaświadczenie lekarskie o przewlekłej chorobie psychicznej, wystawione na kilka miesięcy przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, uprawdopodabnia brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporząd…
- IV CZ 89/12 2012-10-25Czy sąd drugiej instancji prawidłowo oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jeśli powód nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu?
- II CZ 117/09 2010-04-15Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie przesłuchując powoda w celu ustalenia przyczyn uchybienia terminowi?
- I UZ 21/11 2011-10-17Czy pogorszenie stanu zdrowia strony lub jej bliskich, a także nieznajomość przepisów proceduralnych, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem…
Powołane przepisy
art. 380art.168 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 98 § 1art. 3941 § 3art. 39821art. 391 § 1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy