II CZ 52/14

PostanowienieIzba Cywilna2014-09-25

Skład orzekający: Marian Kocon, Zbigniew Kwaśniewski, Barbara Trębska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu braku przesłanek merytorycznych jej dopuszczalności, czy też jest to wyłączna kompetencja Sądu Najwyższego?
Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji, odrzucając skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, może badać jedynie przesłanki formalne jej wniesienia, takie jak brak opłaty, naruszenie wymogu adwokacko-radcowskiego czy nieusunięcie braków pisma. Badanie merytorycznych przesłanek dopuszczalności skargi, określonych w art. 4241 § 1 i 2 k.p.c., należy do wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego. W przeciwnym razie sąd drugiej instancji narusza art. 4246 § 3 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niespełnienia przesłanek merytorycznych oraz faktu, że skarżący nie uzupełnił braków swojej odrzuconej wcześniej skargi kasacyjnej. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając sądowi drugiej instancji wkroczenie w kompetencje Sądu Najwyższego poprzez badanie merytorycznych podstaw skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 52/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSA Barbara Trębska (sprawozdawca) w sprawie ze skargi S. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 10 stycznia 2012 r., wydanego w sprawie z wniosku Gminy Ł. przy uczestnictwie […] o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 września 2014 r., zażalenia skarżącego - uczestnika postępowania S. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 20 stycznia 2014 r., uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę uczestnika postępowania S. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 10 stycznia 2012 r., oddalającego apelacją, w sprawie z wniosku Gminy Ł. o zasiedzenie. Sąd Okręgowy stwierdził, że w sprawie tej przysługiwała skarga kasacyjna, którą uczestnik S. S. złożył, jednak wskutek nieuzupełnienia jej braków fiskalnych w terminie została ona prawomocnie odrzucona. W ocenie Sądu Okręgowego wniesiona skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest w świetle art. 4241 § 1 k.p.c. niedopuszczalna, gdyż nieskorzystanie przez uczestnika z nadzwyczajnego środka zaskarżenia wynikało z naruszenia przez niego zasad wnoszenia skargi kasacyjnej. Nadto Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby niezgodność z prawem zaskarżonego orzeczenia wynikała z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie zarzucając obrazę art. 4246 § 3 k.p.c. skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że Sąd Okręgowy badając wymagania konstrukcyjne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia dokonał tzw. przedsądu i wszedł w kompetencje Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczeń i na podstawach wskazanych w art. 4241 § 1 k.p.c. Powinna być ona sporządzona zgodnie z wymaganiem przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 871 § 1 k.p.c.), opłacona zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398), wniesiona w terminie z art. 4246 § 1 k.p.c. oraz zawierać konstrukcyjne elementów wymienione w art. 4245 § 1 k.p.c., których pominięcie jest brakiem nienaprawialnym, skutkującym odrzucenie skargi 3 a limine. Nadto skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego i zawierać odpowiednią liczbę odpisów (art. 4245 § 2 k.p.c.). Skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 871 § 1 oraz skargę, której braków strona nie usunęła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (art. 4246 § 3 k.p.c.). Tak ukształtowany katalog przesłanek odrzucenia skargi przez sąd drugiej instancji jest wyczerpujący. Oznacza to, że Sąd, do którego skarga została wniesiona nie bada innych okoliczności warunkujących dopuszczalność skargi. Odrzucenie skargi z innych przyczyn zastrzeżone jest do wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2005 r., III CZ 49/05, OSNC 2005, Nr 10, poz. 180; z 20 czerwca 2006 r., II BZP 1/06, OSNP 2007, nr 11-12, poz. 161, z dnia 19 grudnia 2007 r., V CZ 118/07, niepubl., z dnia 29 listopada 2013 r., I CZ 80/13 ,niepubl.). W rozpoznawanej natomiast sprawie Sąd Okręgowy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. warunkujących jej dopuszczalność, a zatem na podstawie oceny skargi w zakresie, w jakim kompetencję posiada tylko Sąd Najwyższy. Z tych też względów, uznając zażalenie za zasadne, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. należało orzec o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 4246 § 1 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4245 § 2 KPCart. 871 § 1art. 4241 § 1art. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy