II CZ 53/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Trybulski. Sędziowie: B. Łubkowski, Z. Wasilkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zygmunta S. przeciwko małol. Januszowi Antoniemu P. i Stefanii P. o wznowienie postępowania, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 14 kwietnia 1966 r.,zażalenie odrzucił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 4.IV.1966 r. Sąd Wojewódzki, jako rewizyjny, dopuścił wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Powiatowego, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego, i oddalił powództwo małol. Janusza Antoniego P. i Stefanii P. o ustalenie ojcostwa i roszczenia z ojcostwem związane.Postanowieniem z dnia 14.IV.1966 r. Sąd Wojewódzki nie uwzględnił wniosku pozwanego o nadanie wyrokowi klauzuli wykonalności, wychodząc z założenia, że wobec zgłoszenia przez powodów wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie jest on jeszcze prawomocny.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie pozwanego na powyższe postanowienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Pogląd Sądu Wojewódzkiego, że wydany w dniu 4.IV.1966 r. na skutek wznowienia postępowania wyrok nie jest jeszcze prawomocny, należy uznać za błędny.W orzeczeniu z dnia 2.XII.1965 r. II Cz 100/65 (OSNCP 1966 r., zesz. 5, poz. 87) Sąd Najwyższy zajął stanowisko zgodne z judykaturą przyjętą na tle dawnego kodeksu postępowania cywilnego, a mianowicie, że również pod rządem obecnego kodeksu niedopuszczalne jest zaskarżenie zwyczajnym środkiem prawnym odrzucenia przez sąd wyższej instancji skargi o wznowienie.Zasada powyższa odnosi się również do niedopuszczalności zaskarżenia zwyczajnym środkiem prawnym (rewizją) wyroku sądu rewizyjnego wydanego na skutek dopuszczenia wznowienia postępowania. Z art. 367 k.p.c. niedwuznacznie wynika, że rewizja przysługuje tylko od wyroków sądu pierwszej instancji. Jest to potwierdzenie zasady dwuinstancyjności, na której oparty jest proces cywilny. Jeżeli zatem ustawodawca zezwala na to, żeby w pewnych przypadkach sąd rewizyjny - po dopuszczeniu wznowienia - orzekł co do istoty sprawy (art. 412 § 2 i 3 k.p.c.), to zakłada tym samym, że od wyroku sądu rewizyjnego nie będzie przysługiwał żaden zwyczajny środek prawny.Niedopuszczalność zaskarżenia orzeczeń sądu rewizyjnego rozciąga się jednak również na postanowienia tego sądu. Zażalenie przysługuje bowiem także tylko na postanowienia sądu pierwszej instancji (art. 394 § 1 k.p.c.). Tym samym więc Sąd Najwyższy nie mógł rozpoznać zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego, jako rewizyjnego, co do odmowy nadania klauzuli wykonalności (chociaż uznaje to postanowienie za błędne) i zażalenie to, jako niedopuszczalne, odrzucił. Gdyby pozwany nie mógł nadal uzyskać klauzuli wykonalności, to powstała w ten sposób nieprawidłowość mogłaby być usunięta tylko w trybie rewizji nadzwyczajnej.