II CZ 65/79

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 1979 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Emila N. przeciwko 1) Zjednoczeniu w W., 2) Głównemu Urzędowi Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk w P. o ustalenie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 11 kwietnia 1979 r., sygn. akt I C 80/79 postanawia oddalić zażalenie. Uzasadnienie faktycznePowód Emil N. w pozwie skierowanym do Sądu Wojewódzkiego w P. przeciwko Zjednoczeniu w W. i Głównemu Urzędowi Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk - Delegatura w P. wnosił o ustalenie, że powodowi przysługuje prawo wydania utworu literackiego we własnym zakresie i że pozwani mają obowiązek podjąć decyzje zmierzające do umożliwienia mu zawarcia umowy na druk wyboru jego wierszy i aforyzmów pt. "Słowa Niczyje".Sąd Wojewódzki w P. postanowieniem z dnia 11 kwietnia 1979 r. odrzucił pozew w stosunku do pozwanego Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk - Delegatura w P., w odniesieniu zaś do Zjednoczenia w W. uznał za niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu w W. do rozpoznania.Powód zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem i twierdząc, że roszczenie jego, zmierzające do ochrony praw autorskich oraz do zawarcia umowy wydawnicze, jest roszczeniem cywilnym, zgłosił o uchylenie tego postanowienia i o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w P. do dalszego postępowania. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, oddalając zażalenie powoda, miał na uwadze, co następuje: Niezależnie od tego, na jakiej płaszczyźnie rozpatrywać roszczenie powoda, to nie można dojść do innego wniosku, jak tylko, że w stosunku do Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk zmierza ono do tego, by Sąd nakazał temu Urzędowi wydanie decyzji wchodzącej w zakres działania tego Urzędu jako organu państwowego. Dla dochodzenia tego rodzaju żądań droga sądowa - jak to trafnie przyjął Sąd Wojewódzki - nie jest dopuszczalna. Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk jest organem administracji państwowej powołanym do ściśle określonych działań. Wynika to zarówno z art. 2 dekretu z dnia 5 lipca 1946 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 210 z późn. zm.), powołującego do życia powyższy organ, jak z § 1 rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1975 r. w sprawie zakresu i trybu sprawowania nadzoru i kontroli przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Skoro organ ten powołany został do podejmowania czynności wchodzących w zakres administracji państwowej i przepisy regulujące jego działanie nie przewidują możliwości zaskarżania tak decyzji pozytywnych, jak i negatywnych tego urzędu na drodze sądowej, to należy przyjąć, iż niedopuszczalna jest również droga sądowa do żądania, by organ ten wydał decyzję zgodną z wnioskiem zainteresowanej strony. Nadzór nad delegaturami sprawuje Główny Urząd Kontroli, nad nim zaś prezes Rady Ministrów i te tylko organy są uprawnione do wydawania decyzji, jak również do rozpatrywania skarg na niedziałalność czy też wadliwą działalność. Sądy powołane są do rozpoznawania spraw cywilnych, czyli z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, a innych spraw tylko w razie wyraźnego przekazania im do rozstrzygania. Sprawy z zakresu kontroli prasy, publikacji czy też widowisk nie są sprawami cywilnymi, chociaż pozostają w związku z prawem autorskim i z ochroną praw autorskich. Nie zostały też przekazane w żadnym zakresie sądom powszechnym. Przesądza to o niesłuszności zażalenia w części kwestionującej odrzucenie pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.Przyjmując za prawidłowe rozstrzygnięcie Sądu I instancji w części odrzucającej pozew, za słuszne należy uznać je również w zakresie przekazującym sprawę do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w W. Skoro Urząd Kontroli nie może być stroną w procesie cywilnym, to uznać trzeba, że w sprawie niniejszej występuje tylko jeden pozwany, mający siedzibę w W. W takiej sytuacji właściwość miejscową sądu określa art. 30 kpc, zaś art. 43 § 1 tego kodeksu w ogóle nie ma zastosowania. Z przedstawionych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 387 kpc w związku z art. 397 kpc).