II CZ 67/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-11-09
Skład orzekający: Jan Górowski, Anna Kozłowska, Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd apelacyjny, stosując art. 102 k.p.c. i nieobciążając strony powodowej kosztami postępowania apelacyjnego, naruszył zasady słuszności procesowej, gdy strona powodowa częściowo wygrała spór?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie. Skorzystanie z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem sądu orzekającego, a zakwalifikowanie przypadku jako „szczególnie uzasadnionego” wymaga rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Ingerencja w to uprawnienie w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia o kosztach procesu następuje jedynie w sytuacji stwierdzenia, że dokonana ocena jest dowolna oraz oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw, czego w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa pozwała spółkę o ustalenie. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, ale nie obciążył strony powodowej kosztami postępowania apelacyjnego, powołując się na art. 102 k.p.c. Strona pozwana wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. i domagając się zasądzenia od strony powodowej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej jako bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 67/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSA Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ulicy K. . […] w S. przeciwko S. - Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie W zażaleniu na punkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15.06.2010 roku, w którym Sąd nie obciążył strony powodowej Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. K. […] w S. kosztami postępowania apelacyjnego poniesionymi przez wygrywającą proces pozwaną ,,S.” spółkę z o.o. w S., strona pozwana, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c., domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia o kosztach procesu i zasądzenia od strony powodowej na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 102 k.p.c. przewiduje, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd Apelacyjny jako przesłankę zastosowania powyższego przepisu, wskazał okoliczność, że część zarzutów Wspólnoty wskazanych w apelacji, odnoszących się zwłaszcza do kwestionowania możliwości ustanowienia przez stronę pozwaną prawa odrębnej własności pomieszczenia technicznego, obejmującego urządzenia węzła cieplnego, służącego wszystkim właścicielom lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową, była trafna, a Wspólnota dokonała jedynie nietrafnego wyboru sposobu poszukiwania ochrony prawnej. W ocenie skarżącej nie stanowi to okoliczności usprawiedliwiającej odstąpienie przez Sąd II instancji od zasady zwrotu kosztów stronie wygrywającej proces, statuowanej art. 98 k.p.c. Tymczasem skorzystanie z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem sądu orzekającego. Zakwalifikowanie przypadku jako" szczególnie uzasadnionego" wymaga rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Ingerencja w to uprawnienie, w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia od
3 rozstrzygnięcia o kosztach procesu, następuje jedynie w sytuacji stwierdzenia, że dokonana ocena jest dowolna oraz oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw. Sytuacja taka nie występuje w rozpoznawanej sprawie. W konsekwencji o nieobciążaniu strony przegrywającej kosztami procesu sąd orzeka na podstawie okoliczności konkretnej sprawy zasługujących na miano wyjątkowych. Ustalenie zaś, czy w danych okolicznościach zachodzą „wypadki szczególnie uzasadnione", ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu, która następuje niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych (por. np.: postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl. oraz postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 23/11, niepubl.). Z powyższych względów, zażalenie strony pozwanej podlegało oddaleniu jako bezzasadne na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 92/09 2009-12-02Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., odstępując od obciążenia powódek kosztami postępowania apelacyjnego, pomimo uwzględnienia apelacji pozwanego w przeważającej części?
- II CZ 154/12 2013-01-16Czy sąd drugiej instancji, oddalając apelację jako oczywiście bezzasadną, naruszył art. 102 k.p.c. poprzez obciążenie powoda kosztami postępowania apelacyjnego, mimo jego subiektywnego przekonania o zasadności roszczenia…
- V CZ 133/12 2013-04-17Czy sąd drugiej instancji, stosując art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania apelacyjnego, naruszył zasady słuszności i sprawiedliwości, jeśli powód był zwolniony od kosztów sądowych w pierwszej instancji?
- II CZ 151/11 2012-02-02Czy sąd drugiej instancji prawidłowo obciążył powoda całością kosztów postępowania apelacyjnego, mimo jego trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, a jeśli nie, to czy Sąd Najwyższy powinien zastosować art. 102 k.p.c.?
- I CZ 155/12 2012-12-05Czy sąd drugiej instancji może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę charakter sprawy, subiektywne przekonanie strony o zasadności…
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 98 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy