II CZ 70/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-07-26
Skład orzekający: Jan Górowski, Dariusz Dończyk, Andrzej Niedużak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy spółka znajduje się w stanie upadłości likwidacyjnej, a komornik przekazał środki na niewłaściwe konto, zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki pozwalające na odstąpienie od obciążania tej spółki kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stan upadłości likwidacyjnej spółki oraz fakt przekazania przez komornika środków na niewłaściwe konto stanowią szczególnie uzasadnione wypadki w rozumieniu art. 102 k.p.c., pozwalające na odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania. Ocena, czy zachodzą takie wypadki, należy do sądu orzekającego i powinna uwzględniać całokształt rozpoznanej sprawy.Stan faktyczny
Powód, spółka w upadłości likwidacyjnej, został zwolniony przez Sąd Okręgowy z ponoszenia kosztów postępowania ze względu na trudną sytuację majątkową. Pozwany komornik zaskarżył to postanowienie, domagając się zasądzenia od powoda kosztów. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego, biorąc pod uwagę stan upadłości powoda oraz fakt, że komornik przekazał znaczną kwotę na niewłaściwe konto.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 70/12 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSA Andrzej Niedużak w sprawie z powództwa "B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w B. przeciwko Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w C. J. B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lipca 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 listopada 2011 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 30 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy w punkcie 2 odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania, wskazując na jego trudną sytuację majątkową. Postanowienie o kosztach postępowania zostało zaskarżone przez pozwanego, który wniósł o jego zmianę i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania przed sądem drugiej instancji w kwocie 1800 zł oraz kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od - odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. W omawianej sprawie Sąd uznał, że może znaleźć zastosowanie art. 102 k.p.c., albowiem przemawia za tym sytuacja majątkowa, w jakiej znalazł się powód, tj. spółka jest w stanie upadłości likwidacyjnej oraz fakt, że został on zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania. Ponadto wskazał, że wskazują na to okoliczności sprawy. Należy się z tą oceną zgodzić. Spółka znajduje się w stanie upadłości likwidacyjnej, a zatem jej stan majątkowy w sposób niewątpliwy nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania w sprawie. Należy także zwrócić uwagę, że w toku postępowania Komornik przekazał na konto wierzyciela zamiast na konto syndyka masy, kwotę 42.941,05 złotych. Ten fakt, w ocenie Sądu Najwyższego, także przemawia za tym, że zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 102 k.p.c. Z tych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c. oddalił zażalenie.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 1/11 2011-11-25Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego w toku sprawy o zwolnienie zajętych przedmiotów od egzekucji, wskutek ogłoszenia upadłości dłużnika, stanowi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na nieobciążanie strony…
- II CSK 561/07 2008-04-03Czy sąd drugiej instancji, w przypadku ogłoszenia upadłości likwidacyjnej pozwanej spółki po zawieszeniu postępowania apelacyjnego, powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 182¹ § 1 k.p.c. i uchylić wyrok sądu pie…
- IV CSK 75/18 2019-05-17Czy w przypadku, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania, można orzec zakaz prowadzenia działalności gospodarczej wobec osoby, która ze swojej winy nie z…
- III CZP 146/22 2023-04-13Czy na postanowienie sądu rejestrowego w przedmiocie wynagrodzenia likwidatora spółki komandytowej, ustanowionego przez sąd, przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji?
- II CSK 411-08/1 2009-01-07Czy wspólnicy spółki jawnej, wobec której zostało przeprowadzone postępowanie upadłościowe, mogą domagać się umorzenia niezaspokojonych zobowiązań spółki na podstawie art. 369 Prawa upadłościowego i naprawczego, mimo że…
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 39814art. 3941 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy