II CZ 75/12

Sygn. akt II CZ 75/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z wniosku H. K. przy uczestnictwie Z. W., L. K. i J. W. o stwierdzenie nabycia spadku po E. D. W., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2012 r., zażalenia uczestnika postępowania J. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 lutego 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 26 października 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania J. W. od orzeczenia Sądu Rejonowego, stwierdzającego, że spadek po E. W. na podstawie testamentu ustnego nabył H. K. W ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uczestnik nadał na poczcie na adres Sądu Okręgowego podpisaną przez siebie skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o ustanowienie zawodowego pełnomocnika z urzędu. Do skargi zostało dołączone oświadczenie uczestnika o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił tą skargę i oddalił zawarty w niej wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarga podlegała odrzuceniu z powodu niespełnienia wymagań art. 871 § 1 k.p.c., nie została bowiem sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Uwzględnienie wniosku o ustanowienie pełnomocnika Sąd uznał za bezprzedmiotowe, skoro upłynął już termin umożliwiający takiemu pełnomocnikowi złożenie skargi kasacyjnej i wyjaśnił, że ewentualne zastrzeżenia dotyczące odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu skarżący może zawrzeć w zażaleniu zaskarżającym odrzucenie jego skargi kasacyjnej. Uczestnik J. W. wniósł zażalenie na postanowienie, zarzucając naruszenie art. 117 § 6 k.p.c., przez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 3986 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 87 1 k.p.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie pkt 1, obejmującego odrzucenie skargi kasacyjnej oraz zmianę jego pkt 2 poprzez uwzględnienie wniosku o ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika zawodowego w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Jakkolwiek nie może budzić wątpliwości, że Sąd Okręgowy dopuścił się naruszenia art. 117 § 6 k.p.c. oddalając wniosek uczestnika o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, uchybienie to jednak – wbrew pouczeniu zawartemu przez ten Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie może być przedmiotem badania w postepowaniu zażaleniowym na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821 k.p.c., ponieważ nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Skarga kasacyjna wniesiona i podpisana przez osobę nie mającą kwalifikacji określonych w art. 871§ 2 k.p.c. podlega bezwzględnie odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. jako niedopuszczalna. Brak zdolności postulacyjnej strony nie .zalicza się do warunków formalnych skargi, które mogą zostać naprawione w drodze podpisania skargi kasacyjnej przez uprawnionego pełnomocnika (por. np. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2011 r., III CZ 9/11, Lex nr 1102869 i powoływane tak orzecznictwo). Dlatego, mimo poważnych błędów Sądu Okręgowego nie ograniczających się tylko do naruszenia art. 117 § 6 k.p.c. ale polegających także na nieuwzględnieniu postanowień art. 124 § 3 i 4 k.p.c., zażalenie uczestnika na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej podlega oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.