II CZ 86/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-09-08
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Teresa Bielska-Sobkowicz, Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ustanowienia kolejnego pełnomocnika procesowego w postępowaniu apelacyjnym, który nie jest następcą poprzedniego pełnomocnika, można zasądzić koszty zastępstwa procesowego według stawki 75% minimalnej, mimo że poprzedni pełnomocnik nadal posiadał ważne pełnomocnictwo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zasada dotycząca obniżenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika do 75% w postępowaniu apelacyjnym ma zastosowanie tylko wtedy, gdy pełnomocnik działający w pierwszej instancji nie jest już umocowany na kolejnych etapach postępowania, a zamiast niego zostaje ustanowiony nowy pełnomocnik. W sytuacji, gdy poprzedni pełnomocnik nadal posiadał ważne pełnomocnictwo, ustanowienie kolejnego pełnomocnika nie może zostać uwzględnione w orzekaniu o kosztach procesu, zwłaszcza w kontekście niezbędnych kosztów procesu.Stan faktyczny
Powód (szpital) wniósł pozew przeciwko pozwanemu (zakładowi ubezpieczeń) o zapłatę i ustalenie. Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 1200 zł. Pozwany złożył zażalenie na postanowienie o kosztach, domagając się zasądzenia pełnej kwoty kosztów zastępstwa procesowego, argumentując naruszenie przepisów dotyczących opłat za czynności radców prawnych. Pozwany podniósł, że w pierwszej instancji sprawę prowadził inny radca prawny niż w postępowaniu apelacyjnym, co powinno skutkować zastosowaniem stawki 75% minimalnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 86/10 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Marian Kocon w sprawie z powództwa Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. M.(…) w Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń – Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę oraz ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2010 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt X Ga (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem o kosztach zawartym w wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 2010 r. zasądzono od powoda Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. M.(…) w Z. na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w W. kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Pozwany zaskarżył zażaleniem powyższe postanowienie w zakresie nie uwzględnionych przez Sąd Okręgowy kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 600 zł Wnosząc o jego zmianę i zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa
2 procesowego w pełnej wysokości oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego zarzucił naruszenie art. 98 k.p.c. w związku z § 13 ust. 1 pkt 1 oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez jego niezastosowanie i niezasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych w sytuacji, gdy wygrał on sprawę w całości. Podniósł, że odpowiedź na apelację została wniesiona przez radcę prawnego G. R., który został ustanowiony dopiero w trakcie postępowania przed sądem drugiej instancji, jednocześnie argumentując, że jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat stawka minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym wynosi 75% stawki minimalnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na postawie § 3 tego artykułu do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wobec faktu, że pozwany reprezentowany był przez radców prawnych [k. (…) – pełnomocnictwo dla radcy prawnego Ł. B., k. (…) – pełnomocnictwo dla radcy prawnego G. R.), właściwymi normami regulującymi wysokość wynagrodzenia pełnomocnika, które mają zastosowanie w niniejszej sprawie, są normy wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), a nie adwokata – jak wskazuje pozwany. Z art. 98 § 3 k.p.c. wynika, że do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się m.in. wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki tylko jednego adwokata – w niniejszej sprawie odpowiednio radcy prawnego. W postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji pozwany był reprezentowany przez radcę prawnego Ł. B. (pełnomocnictwo załączone zostało do odpowiedzi na pozew). W postępowaniu odwoławczym reprezentował go radca prawny G. R. (który złożył pełnomocnictwo w załączeniu do odpowiedzi pozwanego na apelację powoda). Pełnomocnictwo udzielone
3 radcy prawnemu Ł. B. ani nie zostało jednak odwołane, ani nie wygasło na etapie postępowania apelacyjnego. Co więcej, ten radca prawny udzielił w niniejszej sprawie pełnomocnictwa dalszego radcy prawnemu M. P. [k. (…)], który reprezentował stronę w toku rozprawy apelacyjnej. Ustanowienie kolejnego, nowego pełnomocnika, w osobie radcy prawnego G. R., z uwagi na zasadę zaliczania do niezbędnych kosztów procesu wynagrodzenia tylko jednego pełnomocnika, nie może zostać zatem uwzględnione w orzekaniu o kosztach procesu, zwłaszcza, że chodzi o niezbędne koszty procesu. Zasada, wedle której w postępowaniu apelacyjnym zasądza się 75% stawki minimalnej jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam pełnomocnik, dotyczy jedynie sytuacji, gdy pełnomocnik działający przed sądem pierwszej instancji nie jest już umocowany na następne etapach postępowania (pełnomocnictwo jest ograniczone do postępowania w pierwszej instancji, wygasło, zostało odwołane itp.), a zamiast tego pełnomocnika, lecz nie obok, zostaje ustanowiony nowy pełnomocnik. Podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogą zatem zostać uznane za zasadne. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 131/11 2011-12-15Czy w postępowaniu apelacyjnym, w sytuacji gdy pełnomocnik strony był umocowany w pierwszej instancji i nadal jest umocowany w postępowaniu apelacyjnym, a dodatkowo ustanowiono nowego pełnomocnika, można zasądzić koszty…
- II CZ 73/11 2012-01-12Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zasądził zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 75% stawki minimalnej, zamiast 100%, w sytuacji gdy w postępowaniu apelacyjnym brał udział inny pełnomocnik niż w pierwszej instancj…
- V CZ 87/12 2013-02-06Czy wynagrodzenie pełnomocnika procesowego, który wstąpił do sprawy na etapie postępowania apelacyjnego, powinno być obliczane według stawki 75% minimalnego wynagrodzenia, a nie 50%?
- IV CZ 90/10 2010-11-04Czy przy ustalaniu wysokości kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, gdy pozwanego w obu instancjach reprezentowali różni radcy prawni, należy zastosować stawkę 75% czy 100% stawki minimalnej określone…
- III CZ 34/12 2012-06-06Czy sąd drugiej instancji może przyznać zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym poniżej stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu, jeśli uzna, że wkład pracy pełnomocnika nie miał istotnego zn…
Powołane przepisy
art. 98 KPCart. 98 § 1 KPCart. 98 § 3 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 13 ust. 1§ 6 pkt 5§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy