II CZ 89/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-11-09

Skład orzekający: Jan Górowski, Anna Kozłowska, Agnieszka Piotrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej apelację może stanowić szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający nieobciążanie jej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c.?
Ratio decidendi
Skorzystanie z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem sądu orzekającego, a zakwalifikowanie przypadku jako „szczególnie uzasadnionego” wymaga rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Ocena ta może być poddana kontroli instancyjnej jedynie w sytuacji stwierdzenia, że jest ona dowolna i oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw. Ustalenie, czy w danych okolicznościach zachodzą „wypadki szczególnie uzasadnione”, ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu.
Stan faktyczny
Powód J. J. wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Sąd Apelacyjny nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego, mimo że przegrał sprawę, ze względu na jego trudną sytuację majątkową. Pozwana spółka złożyła zażalenie na to postanowienie, domagając się zasądzenia od powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej jako bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 89/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSA Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. J. przeciwko F. S. – Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie W zażaleniu na punkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., w sprawie […], w którym Sąd nie obciążył powoda J. J. kosztami postępowania apelacyjnego poniesionymi przez wygrywającą proces pozwaną „F. – S.” spółkę z o.o. w Ł., strona pozwana, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c., domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia i zasądzenia od powoda na jej rzecz kwoty 5.417 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie, „F.-S.” Sp. z o.o. w Ł. nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 102 k.p.c. przewiduje, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd Apelacyjny jako przesłankę zastosowania powyższego przepisu, wskazał trudną sytuację majątkową powoda i złożony podczas rozprawy wniosek o nie obciążanie go kosztami postępowania apelacyjnego w razie nieuwzględnienia wniesionej przez niego apelacji. W ocenie skarżącej nie stanowi to okoliczności usprawiedliwiającej odstąpienie przez Sąd drugiej instancji od zasady zwrotu kosztów stronie wygrywającej (art. 98 k.p.c.). Tymczasem skorzystanie z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem sądu orzekającego. Zakwalifikowanie przypadku jako „szczególnie uzasadnionego” wymaga rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Ingerencja w to uprawnienie, w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia o kosztach procesu, następuje jedynie w sytuacji stwierdzenia, że dokonana ocena jest dowolna oraz oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw. W konsekwencji o nieobciążaniu strony przegrywającej kosztami procesu sąd orzeka na podstawie okoliczności konkretnej sprawy zasługujących na miano wyjątkowych. Ustalenie zaś, czy w danych okolicznościach zachodzą „wypadki szczególnie uzasadnione”, ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu, która 3 następuje niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych (por. np.: postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl. oraz postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 23/11, niepubl.). Z powyższych względów, zażalenie strony pozwanej podlegało oddaleniu jako bezzasadne na podstawie art. 3941 §3 w związku z art. 39814 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPCart. 98 KPCart. 3941 §3art. 39814 KPC§3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy