II CZ 96/06

PostanowienieIzba Cywilna2006-12-05

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Barbara Myszka, Tadeusz Żyznowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika strony zwolnionej od kosztów sądowych, od którego nie została uiszczona opłata podstawowa, powinno zostać odrzucone?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opłata podstawowa od zażalenia, mimo zwolnienia strony od kosztów sądowych, musi zostać uiszczona, jeśli jest wnoszona przez profesjonalnego pełnomocnika. Nieuiszczenie tej opłaty skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. Sąd podkreślił, że pojęcie 'opłaty w wysokości stałej' obejmuje również opłatę podstawową, a wolą ustawodawcy nie było wyłączenie tej sankcji dla stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników.
Stan faktyczny
Powód, zwolniony od kosztów sądowych, złożył zażalenie na postanowienie sądu odrzucające jego skargę kasacyjną. Zażalenie zostało wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika bez uiszczenia opłaty podstawowej. Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o oddalenie zażalenia. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie powoda, a Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda i zasądził od niego na rzecz pozwanej kwotę 120 zł kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 96/06 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Barbara Myszka SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. P. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "D." w S. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2006 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt II Ca …/06, odrzuca zażalenie i zasądza od powoda M. P. na rzecz pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 29 października 2002 r. powód M.P. został zwolniony w całości od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie powoda na postanowienie tego Sądu z dnia 5 grudnia 2005 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Powód M. P. złożył na to postanowienie zażalenie bez uiszczenia opłaty podstawowej. W złożonej odpowiedzi pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa wnosiła o oddalenie z zasądzeniem kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl art. 14 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, opłatę podstawową pobiera się od podlegających opłacie pism, o których mowa w art. 3 ust. 2, wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wśród pism wymienionych w art. 3 ust. 2 powołanej ustawy mieści się zażalenie. W konsekwencji uznać należy, że opłatę podstawową obowiązana jest uiścić strona wnosząca zażalenie, jeżeli została przez sąd zwolniona od kosztów sądowych całkowicie lub częściowo – w zakresie obejmującym dokonanie tej czynności. Powód został w całości zwolniony od kosztów sądowych, co skutkowało istnieniem po jego stronie obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej od złożonego zażalenia. Skutki nieuiszczenia opłat od środków odwoławczych i środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników określa obecnie art. 1302 § 3 k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie opłaty w wysokości stałej obejmuje nie tylko opłatę stałą w rozumieniu nowej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ale 3 również opłatę podstawową por. m.in. post. Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2006 r. I CZ 23/06 (niepubl.) i uchwałę z dnia 21 listopada 2006 r. III CZP 109/06 (niepubl.). Po pierwsze bowiem, wysokość opłaty podstawowej jest stała, gdyż wynosi 30 zł (art. 14 ust. 3 powołanej ustawy). Po drugie, sformułowanie „opłata w wysokości stałej” różni się istotnie od używanego w ustawie o kosztach pojęcia „opłata stała”, co wskazuje na zamiar ustawodawcy nadania tym określeniom innego znaczenia. Po trzecie wreszcie, nie ma podstaw do przyjęcia, że wolą ustawodawcy było wyłączenie sankcji przewidzianej w art. 1302 § 3 k.p.c. w stosunku do stron zwolnionych przez sąd od kosztów sądowych i reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika. W konsekwencji, wniesienie zażalenia bez uiszczenia opłaty podstawowej przez adwokata reprezentującego skarżącego w całości od kosztów sądowych skutkuje odrzuceniem zażalenia. Z podanych względów, na podstawie art. 39814 i 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie z zasądzeniem kosztów wywołanych wniesionym zażaleniem (art. 397 § 2, 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1, 98 § 1 i 3 oraz 99 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 14 ust. 2art. 3 ust. 2art. 1302 § 3 KPCart. 14 ust. 3art. 39814art. 397 § 2art. 108 § 1§ 3§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy