II K 57/58
WyrokIzba Cywilna1958-12-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji, po uchyleniu jego wyroku przez Sąd Najwyższy w celu zbadania stanu psychicznego oskarżonego, może orzec łagodniejszą karę niż w uchylonym wyroku, jeśli wyrok został uchylony na skutek rewizji oskarżonego?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji, po uchyleniu jego wyroku przez Sąd Najwyższy w trybie art. 385 k.p.k. w celu zbadania stanu psychicznego oskarżonego, nie jest ograniczony w orzekaniu co do winy i kary, nawet jeśli wyrok został uchylony na skutek rewizji oskarżonego. Jedynym ograniczeniem jest przepis art. 393 k.p.k., który dotyczy sytuacji, gdy wyrok uchylono na żądanie oskarżonego i nie można zwiększyć orzeczonej kary. W niniejszej sprawie uchylenie wyroku miało na celu badanie psychiatryczne, a nie tylko ochronę interesów oskarżonego, co pozwalało sądowi na ponowne rozważenie wszystkich aspektów sprawy.Stan faktyczny
Prokurator wniósł rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który skazał oskarżonego na 8 lat więzienia. W poprzednim wyroku, uchylonym przez Sąd Najwyższy w celu zbadania stanu psychicznego oskarżonego, orzeczono karę 12 lat więzienia. Biegli stwierdzili, że alkohol nieznacznie ograniczył zdolność kierowania postępowaniem, ale nie stwierdzili zaburzeń psychicznych. Prokurator zarzucił, że sąd nie mógł orzec łagodniejszej kary i że stan opilstwa jest okolicznością obciążającą.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję prokuratora, potwierdzając tym samym możliwość orzeczenia łagodniejszej kary przez sąd pierwszej instancji po uchyleniu poprzedniego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneRewizja prokuratora podnosi, że Sąd Wojewódzki skazał oskarżonego na karę 8 lat więzienia mimo, że:1) ten sam Sąd w pierwszym wyroku, uchylonym przez Sąd Najwyższy w trybie art. 385 k.p.k. dla zbadania stanu umysłowego sprawcy, wymierzył mu karę 12 lat więzienia,2) biegli wydali opinię, iż w chwili popełnienia zbrodni zdolność kierowania swym postępowaniem była u oskarżonego nieznacznie ograniczona ze względu na wypity alkohol, nie stwierdzając natomiast żadnych zaburzeń psychicznych, a Sąd od pierwszej rozprawy nie ujawnił jakichkolwiek okoliczności łagodzących,3) stan opilstwa, w jakim znajdował się oskarżony, jest okolicznością obciążającą.Błędny jest pogląd rewizji, jakoby Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie - na skutek uchylenia wyroku przez instancję rewizyjną - nie mógł orzec łagodniejszej kary. K.p.k. zna tylko jeden przepis ograniczający Sąd orzekający w I instancji w przedmiocie wymierzenia kary, tj. art. 393 k.p.k., który stanowi, że Sąd I instancji "nie może zwiększyć kary orzeczonej w uchylonym wyroku, jeżeli wyrok uchylono na żądanie oskarżonego". W rozważanej sprawie - w oparciu o rewizję oskarżonego - wyrok uchylono w trybie art. 385 k.p.k., a to celem poddania oskarżonego badaniu psychiatrycznemu. Sąd Najwyższy wypowiedział się wprawdzie w przedmiocie winy i kwalifikacji przyjętej w pierwszym wyroku, ale na skutek uchylenia w całości wyroku w trybie art. 385 k.p.k., uznał utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku za oczywiście niesprawiedliwe, a zatem Sąd I instancji w innym składzie, przeprowadziwszy rozprawę, nie był w niczym ograniczony - poza obowiązkiem zarządzenia badania psychiatrycznego - w orzeczeniu ani co do winy, ani co do kary. Odmienny pogląd godziłby w uprawnienia i obowiązki Sądu wynikające z art. 8, 9, 320 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- II KK 218/19 2019-11-15Czy zaniechanie przez sąd pierwszej instancji wyjaśnienia stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, w sytuacji gdy istniały ku temu przesłanki, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść w…
- IV KO 36/58 1958-12-06Czy sąd pierwszej instancji, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu wyroku, może wymierzyć karę surowszą niż pierwotnie orzeczona, gdy prokurator odwołał się od wymiaru kary, a oskarżony wnosił o uchylenie wyroku i uni…
- I KK 240/25 2025-10-23Czy sąd odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, który opierał się na opinii psychiatrycznej, mimo istnienia wątpliwości co do stanu psychicznego skazanego w chwili popełnienia czynów?
- I KS 34/24 2024-10-29Czy uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy jest dopuszczalne, gdy konieczne jest uzupełnienie opinii biegłych psychiatrów w celu oceny stanu psychiczn…
- I KS 7/23 2023-04-28Czy sąd odwoławczy prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychiatry, mimo braku uzasadnionych wątpliwości co do st…
Powołane przepisy
art. 385 KPKart. 393 KPKart. 8
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.