II KR 203/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr M. Regent-Lechowicz. Sędziowie: dr J. Bratoszewski (sprawozdawca), S. Kaciczak. Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Olborski. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 września 1975 r. sprawy Bolesława C., oskarżonego z art. 209 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 10 marca 1975 r. u t r z y m a ł zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 marca 1975 r. uznał oskarżonego Bolesława C. za winnego tego, że dnia 5 lutego 1974 r. w W. zabrał w celu przywłaszczenia portfel z portmonetkę z zawartością pieniędzy w kwocie 600 zł na szkodę Mariana S., a następnie, aby utrzymać się w posiadaniu zabranych pieniędzy, pobił tegoż Mariana S., i za to na podstawie art. 209 k.k. oraz art. 36 § 2 i 3 k.k. skazał na 4 lata pozbawienia wolności oraz 2.000 zł grzywny, przy czym na podstawie art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) orzeczoną karę pozbawienia wolności złagodził o 1/3, tj. do 2 lat i 8 miesięcy.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego, zarzucając rażącą surowość wymierzonej oskarżonemu kary i wnosząc o jej złagodzenie do 2 lat pozbawienia wolności i grzywny, a następnie całkowite darowanie kary pozbawienia wolności na podstawie przepisów ustawy o amnestii.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna. Wprawdzie formalnie zarzuca ona tylko rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu, jednakże z treści tej rewizji wynika również, że podaje ona w wątpliwość dopuszczalność wymierzenia oskarżonemu kary pozbawienia wolności w rozmiarze wyższym niż 2 lata z tego względu, że po wejściu w życie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii Sąd Powiatowy, w którego właściwości sprawa wówczas się znajdowała, postanowieniem umorzył postępowanie na podstawie art. 2 pkt 3 cytowanej ustawy, a zażalenie prokuratora kwestionujące to umorzenie powoływało się wyłącznie na to, że oskarżonemu grozi ponadto kara grzywny, i tylko dlatego umorzenie postępowania na podstawie art. 2 pkt 3 cytowanej ustawy o amnestii nie jest dopuszczalne.Rozważając podniesione w tym zakresie wątpliwości, Sąd Najwyższy zauważa, że wymierzenie oskarżonemu wyrokiem kary pozbawienia wolności wyższej niż ta, której wymierzenie przewidywano w chwili wydawania postanowienia o umorzeniu postępowania na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy o amnestii z dnia 18 lipca 1974 r., nie stanowi uchybienia jakimkolwiek przepisom prawa procesowego.W szczególności nie narusza to zakazu reformationis in peius określonego w art. 408 k.p.k., gdyż postanowienie Sądu Powiatowego o umorzeniu postępowania, zakładające, że oskarżonemu nie zostanie wymierzona kara pozbawienia wolności w rozmiarze wyższym niż 2 lata, zostało przez Sąd Wojewódzki uchylone na skutek zażalenia prokuratora wniesionego na niekorzyść oskarżonego.Ponadto zażalenie prokuratora kwestionowało w ogóle samą dopuszczalność umorzenia postępowania, a więc było zwrócone przeciwko całości orzeczenia, posługując się jedynie w uzasadnieniu argumentem o obligatoryjnie grożącej oskarżonemu karze grzywny. Jeżeliby jednak nawet uznać, że zażalenie to było swoistym odpowiednikiem rewizji tylko co do kary, to w tym wypadku - zgodnie z art. 397 § 2 k.p.k. - uznać je należy za zwrócone przeciwko całości orzeczenia o karze, a nie tylko w zakresie kary grzywny.Wprawdzie przepis art. 397 § 2 k.p.k. zamieszczony jest w rozdziale 40 kodeksu postępowania karnego, dotyczącym rewizji, jednakże w sytuacji, gdy wniesienie jej przez stronę nie jest możliwe, a złożone zażalenie - ze względu na przedmiot zaskarżenia - spełnia in concreto tę samą rolę co rewizja, uznać należy, że przepis ten ma zastosowanie także do zażaleń. W szczególności dotyczy to zażaleń na postanowienia o umorzeniu postępowania na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy o amnestii, gdyż postanowienia takie zakładają istnienie winy oskarżonego i opierają się na przewidywaniu co do wysokości grożącej mu kary, a więc mają charakter rozstrzygnięć merytorycznych (...).