II PR 26/73

SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Bogusława K., Stanisława L. i Wacława Z. przeciwko Hucie w K. o zapłatę premii na skutek rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego dla m. Krakowa w Krakowie z dnia 31 maja 1972 r. oraz przedstawienia przez Sąd Wojewódzki w Krakowie w trybie art. 391 § 1 k.p.c. zagadnienia prawnego:1.przejął sprawę do rozpoznania,2.zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił,3.oddalił wniosek strony pozwanej o zwrot kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowodowie zatrudnieni są jako mistrzowie-elektrycy w Zakładzie Koksochemicznym Huty w K. w Warsztacie Elektrycznym. Do ich obowiązków należy prowadzenie remontów urządzeń na wydziałach produkcyjnych zakładu, jak i eksploatacja tych urządzeń. Zgodnie z § 2 ust. 7 pkt 1 załącznika nr 18 B do Zbiorowego układu pracy dla przemysłu hutniczego z 1957 r. wysokość premii za każdy 1% przyrostu produkcji ponad wielkość określoną bazą wynosi: do 4% miesięcznej płacy podstawowej dla kierowników wydziałów, zastępców kierowników wydziałów, kierowników oddziałów, kierowników zmian i mistrzów zatrudnionych w wydziałach produkcyjnych, koksownie, wielkie piece, stalownie, walcownie bruzdowe, blachy taśm i rur, młotownie, pracownie i żelazostopów.Mając powyższe na uwadze, Sąd Powiatowy uwzględnił roszczenie powodów podkreślając, że przepisów zbiorowego układu pracy nie można interpretować ścieśniająco ze szkodą dla pracowników, ponieważ byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia w państwie ludowym.Od tego wyroku strona pozwana wniosła rewizję, opartą na podstawach wymienionych w art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c. Domaga się ona jego zmiany i oddalenia powództwa względnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania rewizyjnego. Skarżąca zarzuca Sądowi Powiatowemu, że nie miał na uwadze różnicy pomiędzy pojęciem "wydział koksownia" użytym w wyżej cytowanym załączniku do zbiorowego układu pracy a Zakładem Koksochemicznym, w którym powodowie są zatrudnieni.Zakład Koksochemiczny podzielony jest na wydziały produkcyjne i pomocnicze. Do tych ostatnich należy Warsztat Elektryczny i dlatego jego pracownicy otrzymują premię na podstawie § 2 ust. 7 pkt 4 załącznika nr 18 B do układu zbiorowego pracy dla przemysłu hutniczego z 1957 r.Sąd Wojewódzki odroczył rozprawę i na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienia prawne:"Czy postanowienie układu zbiorowego pracy dla przemysłu hutniczego z dnia 28 września 1957 r., w szczególności przepisy § 2 ust. 7 pkt 1 załącznika nr 18 B do tego układu, określające uprawnienia premiowe pracowników wydziałów produkcyjnych zajmujących stanowiska w tych przepisach wymienione, mają zastosowanie do mistrzów-elektryków zatrudnionych w warsztacie elektrycznym oddziału elektrycznego podległego energetykowi Zakładu Koksochemicznego Huty w K.?"Wątpliwości, jakie nasunęły się Sądowi Wojewódzkiemu wynikają stąd, że Zakład Koksochemiczny tej Huty ma odmienną strukturę organizacyjną od zakładów wymienionych w zbiorowym układzie pracy dla przemysłu hutniczego. W szczególności chodzi o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy Zakład Koksochemiczny jako całość w schemacie organizacyjnym Kombinatu Huty można uważać za koksownię, jako wydział produkcyjny wymieniony w pkt 1 ust. 7 § 2 załącznika nr 18 B do układu zbiorowego pracy.Sąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i zmieniając zaskarżony wyrok oddalił powództwo, a także wniosek strony pozwanej o zwrot kosztów postępowania rewizyjnego.W sprawie jest niesporne, że powodowie pracują w charakterze mistrzów-elektryków w Warsztacie Elektrycznym Zakładu Koksochemicznego Huty w K. i otrzymują premie na podstawie § 2 ust. 7 pkt 4 zał. nr 18 B do układu zbiorowego pracy dla przemysłu hutniczego z 1957 r. Traktowani bowiem są oni przez zakład pracy jako mistrzowie zatrudnieni w wydziale pomocniczym. Premia na podstawie pkt 1 ust. 7 § 2 zał. nr 18 B do układu zbiorowego pracy z 1957 r. przysługuje natomiast mistrzom zatrudnionym w wydziałach produkcyjnych takich, jak koksownie, wielkie piece itp.Z załączonego do akt sprawy schematu organizacyjnego Zakładu Koksochemicznego Huty w K. wynika, że Szefowi Produkcji Węglokoksowni podlegają: Wydział Przygotowania Węgla i Pieców Koksowniczych, a Szefowi Produkcji Chemicznej: Wydział Węglopochodnych oraz Przeróbki Chemicznej.W świetle zeznań Władysława S. - słuchanego w charakterze strony pozwanej, tylko te wydziały zaliczają się do produkcji podstawowej. W każdym z tych Wydziałów jest stanowisko Elektryka Wydziału (schemat organizacyjny) i osoby zatrudnione na tych stanowiskach otrzymują premie na podstawie pkt 1 ust. 7 § 2 zał. nr 18 B.Oddział Elektryczny K-7, jak to wynika ze schematu organizacyjnego, podlega Energetykowi Zakładu. Nie jest on więc zaliczony do wydziałów produkcyjnych, a tylko wówczas roszczenia powodów byłyby uzasadnione.Okoliczność, że powodowie wykonują pracę na różnych wydziałach, nie ma w tym wypadku istotnego znaczenia, bo o wysokości premii decyduje zaliczenie ich stanowiska pracy do pionu energetycznego.Przepisy płacowe, uregulowane w układach zbiorowych pracy, muszą być wykładane ściśle. Przy ich stosowaniu nie ma miejsca ani na wykładnię rozszerzającą, ani też na wykładnię ścieśniającą z powołaniem się na zasady współżycia w państwie ludowym. Celowość unormowań płacowych powinna być rozważana przy układaniu przepisów, ale nie przy ich wykładni.Skoro w sprawie zostało dostatecznie wykazane, że powodowie pracują nie w wydziale produkcyjnym, ale w wydziale podległym Energetykowi Zakładu, to ich roszczenie o wypłatę wyższej premii jest nieuzasadnione.