II PR 34/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Romer.Sędziowie SN: S. Szymańska, M. Tyszel (spr.).SentencjaSąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 4 października 1990 r. sprawy z powództwa K.N. przeciwko Zakładom Uszczelnień i Wyrobów Azbestowych "P." w Ł. o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej na skutek rewizji pozwanych zakładów od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 28 lutego 1990 r., sygn. akt (...)uchyla zaskarżony wyrok w części zasądzającej odsetki za okres od dnia 15 grudnia 1988 r. do dnia 18 grudnia 1989 r. i w tym zakresie przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu - Sądowi Pracy w Ł.Uzasadnienie faktyczneK.N. w pozwie wniesionym w dniu 15.12.1989 r. przeciwko Zakładom Uszczelnień i Wyrobów Azbestowych "P." w Ł., po jego ostatecznym sprecyzowaniu domagał się zasądzenia kwoty 2.240.000 zł tytułem jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej spowodowanej pracą u pozwanego w warunkach szkodliwych dla zdrowia.Strona pozwana uznała powództwo do kwoty 650.000 zł, wnosząc o oddalenie powództwa w pozostałej części.Wyrokiem z dnia 28 lutego 1990 r. Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.240.000 zł wraz z odsetkami od dnia wniesienia pozwu i kosztami postępowania oraz nadał rygor natychmiastowej wykonalności w części uznanej przez pozwanego, tj. od kwoty 560.000 zł.W rewizji od tego wyroku strona pozwana domaga się jego zmiany w części dotyczącej odsetek, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 481 § 1 k.c. oraz § 25 ust. 1 w zw. z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 199) przez zasądzenie odsetek od należności głównej od dnia wniesienia pozwu, zamiast od upływu terminów przewidzianych w powołanych przepisach. Zdaniem rewizji, odsetki winny być zasądzone od dnia 19 grudnia 1989 r., tj. od upływu 14 dni od doręczenia pozwanemu opinii biegłych lekarzy stwierdzających stopień uszczerbku na zdrowiu, jakiego doznał powód.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę w granicach rewizji, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Osobie uprawnionej do świadczeń pieniężnych z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługują odsetki za czas opóźnienia - w myśl § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania - o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 36, poz. 199) wówczas, gdy zakład pracy opóźnia się z wypłaceniem tych świadczeń w terminach określonych rozporządzeniem. Przepis § 16 cyt. rozporządzenia przewiduje, że jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej zakład pracy wypłaca nie później niż w ciągu 14 dni od otrzymania prawomocnego orzeczenia ustalającego stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu.Z zaskarżonego wyroku nie wynika, dlaczego Sąd uznał, że roszczenie powoda było wymagalne już w chwili wniesienia pozwu w dniu 15 grudnia 1988 r., wobec czego rewizję pozwanego należy uznać za uzasadnioną. Treść pozwu wskazuje, że w chwili jego wniesienia do Sądu pozwany nie wiedział o roszczeniu powoda, a wobec braku orzeczenia ustalającego uszczerbek na zdrowiu powoda spowodowany chorobą zawodową nie mógł wypłacić jednorazowego odszkodowania, a więc po stronie pozwanego w chwili wniesienia pozwu nie doszło do opóźnienia w rozumieniu przytoczonego wyżej § 16 cyt. wyżej rozporządzeniu Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r. w sprawie (...) zasad wypłacania świadczeń z tytułu wypadków przy pracy (...) i chorób zawodowych. Istniejący w sprawie materiał dowodowy nie daje jednak podstaw do dokładnego ustalenia daty, od której strona pozwana dopuściła się opóźnienia, w związku z czym zaskarżony wyrok, w tej części, ulega uchyleniu do ponownego rozpoznania.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji stosując odpowiednio § 16 rozporządzenia, o którym mowa wyżej, ustali dokładną datę, kiedy strona pozwana mogła się była zapoznać z treścią opinii lekarskich ustalających procent uszczerbku na zdrowiu powoda spowodowany chorobą zawodową. W aktach na (...) znajduje się zarządzenie z dnia 23 listopada 1989 r. o wezwaniu stron do zapoznania się z opinią biegłych w terminie 7 dni, jednakże brak jest dowodu doręczenia dla pozwanego tegoż zarządzenia, jedynie z pisma pozwanego (...) można przypuszczać, że nastąpiło to 4 grudnia 1989 r.Zdaniem Sądu Najwyższego, skoro ustalenia uszczerbku na zdrowiu w związku z chorobą zawodową powoda dokonano dopiero w opiniach biegłych, to - stosując odpowiednio - przepisy rozporządzania Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy (...) i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 36, poz. 199) należy przyjąć, że bieg 14-dniowego terminu, o którym mowa w § 16 tegoż rozporządzenia, rozpoczyna się z chwilą doręczenia pozwanemu zakładowi pracy opinii lekarskiej, względnie z chwilą, gdy opinia ta w inny, niewątpliwy sposób np. poprzez zapoznanie się z nią, dojdzie do wiadomości strony pozwanej. Dopiero też, po upływie tegoż terminu, zakład pracy dopuszcza się opóźnienia uzasadniającego - w myśl § 25 powołanego rozporządzenia - zasądzenie odsetek.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy powołanych przepisów oraz art. 388 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.