II PR 38/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Romer.Sędziowie SN: S. Szymańska, M. Tyszel (spr.).SentencjaSąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 4 października 1990 r. sprawy z powództwa S.S. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego "V." w W. o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej na skutek rewizji powoda i pozwanej kopalni od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dniu 30 kwietnia 1990 r. sygn. akt VII P (...)1)uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1 w części dotyczącej odsetek ustawowych i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu - Sądowi Pracy w W., pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania rewizyjnego;2) oddala rewizję strony pozwanej.Uzasadnienie faktyczneKopalnia Węgla Kamiennego decyzją z dnia 9 lutego 1990 r. przyznała S.S. jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej w kwocie 380.000 zł, tj. w wysokości odpowiadającej 20% uszczerbku na zdrowiu, zgodnie z orzeczeniem OKIZ ustalającym uszczerbek w tej wysokości.W pozwie wniesionym do Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w dniu 20 lutego 1990 r. powód domagał się podwyższenia jednorazowego odszkodowania o dalszą kwotę 740.000 zł, z odsetkami od dnia 6 grudnia 1990 r. do dnia zapłaty.Według twierdzeń pozwu, orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej stwierdzającej procent uszczerbku na zdrowiu spowodowany chorobą zawodową powoda, będące podstawą wypłaty odszkodowania, uprawomocniło się w dniu 14 grudnia 1989 r., a w dacie tej obowiązywało już obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 6 grudnia 1989 r. przewidujące tytułem jednorazowego odszkodowania kwotę 56.000 zł za każdy procent uszczerbku (Mon. Pol. Nr 41, poz. 335), w związku z czym jednorazowe odszkodowanie za 20% uszczerbku powinno wynosić 1.120.000 zł.Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając, że orzeczenie OKIZ uprawomocniło się 30 listopada 1989 r., a wypłata odszkodowania nastąpiła zgodnie z przepisami obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 11 kwietnia 1989 r. w sprawie podwyższenia kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Mon. Pol. Nr 11, poz. 93). Ponadto, Kopalnia zarzuciła, że prawomocne orzeczenie OKIZ otrzymała dopiero 8 lutego 1990 r. i dokonała wypłaty odszkodowania dnia następnego.Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W., któremu sprawa została przekazana na mocy art. 200 § 1 k.p.c., wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1990 r. w sprawie sygn. akt VII P (...) zasądził na rzecz powoda kwotę 740.000 zł, wraz z odsetkami od dnia 5 marca 1990 r.W rewizji, wniesionej od tego wyroku, powód zarzuca sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału przez błędne zasądzenie odsetek od dnia 5 marca 1990 r. zamiast od daty wymagalności roszczenia, tj. od dnia 1 stycznia 1990 r., i powołując się na art. 368 pkt 4 k.p.c. domaga się zmiany zaskarżonego wyroku i zasądzenia spornych odsetek zgodnie z żądaniem, oraz zwrotu kosztów postępowania za II instancję.Strona pozwana w swej rewizji opartej na art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c., zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędne jego wykładnię oraz sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału, przez przyjęcie, że orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej uprawomocniło się w terminie 14 dni od daty jego doręczenia, wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa oraz zwrot kosztów postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przedmiotem sporu w postępowaniu rewizyjnym jest określenie daty, w której uprawomocniło się orzeczenie Komisji Lekarskiej ustalające procent uszczerbku na zdrowiu powoda spowodowanego chorobą zawodową.Błędny jest pogląd strony pozwanej, że orzeczenie komisji lekarskiej ustalające uszczerbek na zdrowiu spowodowany chorobą zawodową, w przypadku niewniesienia odwołania lub zastrzeżeń lekarza inspektora orzecznictwa inwalidzkiego do wojewódzkiej komisji lekarskiej staje się prawomocne w dacie jego wydania. Podane i omówione przez Sąd Wojewódzki przepisy oraz dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego nie nasuwają żadnych wątpliwości, że orzeczenie obwodowej komisji lekarskiej staje się prawomocne po bezskutecznym upływie terminów przewidzianych do jego zaskarżenia.Wbrew zarzutom rewizji, również pogląd wyrażony w Służbie Pracowniczej z 1987 r. w Nr 1 na str. 24 oraz z 1988 r. Nr 12 str. 12 nie upoważnia do przyjęcia stanowiska wyrażonego przez stronę poznaną, bowiem bieg terminu do wniesienia odwołania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, dla zainteresowanych, rozpoczyna się z dniem doręczenia orzeczenia obwodowej komisji lekarskiej (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1983 r. w sprawie zasad działania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu odwoławczego oraz sprawowania nadzoru nad działalnością tych komisji, Dz. U. Nr 36, poz. 166). Jedynie dla lekarza inspektora orzecznictwa inwalidzkiego, termin do zgłoszenia zastrzeżeń rozpoczyna się z dniem wydania orzeczenia obwodowej komisji lekarskiej (§ 5 ust. 1 tegoż rozporządzenia).Oczywista pomyłka w uzasadnieniu wyroku Sądu Wojewódzkiego, że orzeczenie OKIZ zostało wydane 30 października 1989 r., nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro cała treść uzasadnienia wskazuje, że Sąd brał pod uwagę datę 30 listopada 1989 r. jako datę wydania orzeczenia.W świetle powyższego Sąd Najwyższy nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia rewizji strony pozwanej.Uzasadniona natomiast jest rewizja powoda dotycząca odsetek, a sprawa, w tym zakresie, wymaga dodatkowych ustaleń. Wyjaśnienia wymaga przede wszystkim ustalenie, w jakim trybie doszło do wydania przez OKIZ dwóch różnych orzeczeń z tej samej daty, tj. z 30 listopada 1989 r. Powołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1983 r. w sprawie (...) trybu odwoławczego oraz sprawowania nadzoru nad działalnością komisji (Dz. U. Nr 36, poz. 166) nie przewiduje możliwości "sprostowania" orzeczenia komisji lekarskiej ds. inwalidztwa i zatrudnienia. Skoro to strona pozwana zaskarżyła orzeczenie, koniecznym jest ustalenie, w jakim zakresie to uczyniła. Jeżeli bowiem odwołanie dotyczyło jedynie technicznej strony określenia procentu uszczerbku "do wypłaty", tj. uwzględnienia przez komisję procentu tego uszczerbku, według którego powodowi wypłacono odszkodowanie wcześniej, to należy rozważyć, czy orzeczenie w części niekwestionowanej nie uprawomocniło się wcześniej, tj. w ciągu 14 dni od doręczenia pierwszego orzeczenia. W konsekwencji, czy strona pozwana nie dopuściła się wcześniej opóźnienia uzasadniającego przyznanie odsetek w myśl § 25 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Polityki Socjalnej z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 36, poz. 199).Trudno też podzielić pogląd Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy, że odsetki należą się powodowi dopiero od daty doręczenia odpisu pozwu, bowiem wcześniej strona pozwana nie wiedziała o sporze co do wysokości odszkodowania, skoro przyczyną sporu o wysokość odszkodowania było nieprawidłowe obliczenie wysokości przysługującego odszkodowania.Wobec konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, we wskazanym kierunku, w szczególności uzyskania akt z komisji lekarskiej, która wydała dwa orzeczenia z tej samej daty, a w razie potrzeby przeprowadzenia również innych dowodów, które Sąd Wojewódzki uzna za potrzebne, zaskarżony wyrok - w tej części - podlega uchyleniu.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 387 i 388 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.