II PR 462/70

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Romana C. przeciwko Przedsiębiorstwu Budownictwa Miejskiego w K. i Skarbowi Państwa (Centralnemu Więzieniu w K.) o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 4 maja 1970 r., rewizję powoda oddalił.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki oddalił roszczenia odszkodowawcze powoda skierowane przeciwko pozwanemu Przedsiębiorstwu i Skarbowi Państwa - Centralnemu Więzieniu w K. Rozstrzygnięcie to Sąd Wojewódzki oparł na następujących ustaleniach i wyprowadzonych z tych ustaleń wnioskach. Powód odbywał karę pozbawienia wolności w Centralnym Więzieniu w K., które zawarło umowę z pozwanym Przedsiębiorstwem o zatrudnieniu więźniów przy pracach budowlanych. Powód został skierowany do obsługi betoniarki i praca jego polegała na przesiewaniu piasku i napełnianiu nim betoniarki. W dniu 10 października 1966 r. powód oddalił się z wyznaczonego mu stanowiska pracy, przeszedł przez nowo wznoszony mur i udał się wraz z innymi współwięźniami na sąsiednią budowę, gdzie wszedł do magazynu, w którym uległ wypadkowi przygniecenia lewej nogi przewracającymi się taflami szkła. Spowodowało to otwarte złamanie obu kości lewej goleni, w związku z czym był trzykrotnie operowany, a trwałym następstwem wypadku jest 25% inwalidztwo.Od stycznia 1969 r. powód podjął pracę jako ślusarz i uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.600 zł miesięcznie.W ustalonym stanie faktycznym Sąd Wojewódzki nie znalazł podstaw w art. 24 dekretu z 1954 r. o pze do przypisania jakiejkolwiek winy pozwanemu Przedsiębiorstwu. Sąd Wojewódzki nie podzielił opinii biegłego, jakoby Przedsiębiorstwo to naruszyło art. 37 ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy przez niezorganizowanie nadzoru inżynieryjno-technicznego nad pracą zatrudnionych na budowie więźniów, do czego było zobowiązane w świetle § 6 umowy zawartej z Centralnym Więzieniem w K. Pozwane Przedsiębiorstwo bowiem przeprowadziło szkolenie zatrudnionych na budowie więźniów w zakresie przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz poinformowało ich o zakazie opuszczania wyznaczonych stanowisk pracy. W szczególności w odniesieniu do powoda kierownik sąsiedniej budowy, na której nastąpił wypadek, polecił wrócić powodowi na wyznaczone mu stanowisko pracy, jednak powód nie usłuchał tego polecenia i bez potrzeby udał się do magazynu, w którym było złożone szkło. To zachowanie się powoda świadczy o jego lekceważącym stosunku tak do samej pracy, jak i do poleceń przełożonych, przez co naruszył art. 36 powołanej ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy.Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się także winy pozwanego Przedsiębiorstwa w tym, że magazyn ze szkłem był dostępny dla osób postronnych, skoro powód znalazł się tam bez potrzeby. W tej mierze Sąd Wojewódzki nie dał wiary jego zeznaniom, jakoby poszukiwał w tym magazynie łopaty, gdyż przeczą temu zeznania świadków K. i S.Nie znalazł także Sąd Wojewódzki podstaw w art. 417 k.c. do przypisania pozwanemu Skarbowi Państwa w osobie Centralnego Więzienia w K. jakiejkolwiek winy za wypadek powoda. Funkcjonariuszom tego Więzienia nie można bowiem przypisać zaniedbania ich obowiązków z racji nadzoru nad więźniami. W tej mierze Sąd Wojewódzki podzielił opinię biegłego O.Nie zostało także poparte żadnymi dowodami twierdzenie powoda jakoby leczenie go było nieprawidłowe.Nie można wreszcie uwzględnić roszczeń powoda - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - w oparciu o podstawę z art. 419 k.c., skoro powód mimo częściowej utraty zdrowia podjął pracę w swoim zawodzie.Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutu, jakoby Sąd Wojewódzki, bez dostatecznych ku temu powodów, zdyskwalifikował opinię biegłego O, który wypowiedział pogląd, że pozwane Przedsiębiorstwo naruszyło art. 37 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy z dnia 30 marca 1965 r. (Dz. U. z 1965 r. Nr 13, poz. 91).Żadna bowiem z trzech dyspozycji ustawowych przewidzianych w tym przepisie nie wchodzi tu w rachubę.Dyspozycja pod pkt 1 - dlatego, że wypadek nastąpił nie przy betoniarce, jako stanowisku pracy powoda, a przepis ten odnosi się do organizowania bezpiecznej pracy, a nie do wypadków, które mogą się zdarzyć nie w związku z pracą i poza stanowiskiem pracy.Następna dyspozycja, ujęta pod pkt 2 tego przepisu, obejmuje obowiązek sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem zasad i przepisów bezpieczeństwa pracy i stanowi uzupełnienie treści przepisu art. 37 ust. 2 pkt 1, a zatem dotyczy procesu pracy i siłą rzeczy nie może odnosić się do tego, co samowolnie poza pracą podejmuje zatrudniony.Wreszcie trzecia dyspozycja jest w okolicznościach sprawy bezprzedmiotowa, skoro dotyczy zapewnienia wykonania poleceń i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy.Tym samym brak jest podstaw do zastosowania art. 24 dekretu o pze w związku z § 7 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 21 kwietnia 1966 r. w sprawie wypłaty rent osobom pozbawionym wolności oraz świadczeń dla osób, które uległy wypadkowi przy pracy w czasie pozbawienia wolności (Dz. U. z 1966 r. Nr 15, poz. 93).Skarżący zarzuca także naruszenie art. 419 k.c. przez niezasądzenie odszkodowania od Skarbu Państwa.I ten zarzut jest chybiony. Brak jest bowiem jakiegokolwiek związku przyczynowego pomiędzy szkodą, jakiej doznał powód, a obowiązkami funkcjonariuszy państwowych. Zasady współżycia społecznego nadto nie zezwalają na wyrównanie szkody, gdy została ona wywołana własnym, zawinionym zachowaniem się poszkodowanego.Takie bowiem było postępowanie powoda, który mimo zakazów przełożonych, samowolnie opuścił bezpieczne miejsce pracy. Gołosłowne zaprzeczenie w rewizji temu ustaleniu nie może podważyć jego prawidłowości, jako wynikającemu z zebranych w sprawie dowodów i podjętemu zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego (art. 233 § 1 k.p.c.).Z tych przyczyn Sąd Najwyższy z mocy art. 387 k.p.c. oddalił rewizję i przyznał (art. 98 § 3 k.p.c.) Skarbowi Państwa zwrot kosztów postępowania rewizyjnego.