II UKN 153/99
Izba Cywilna1999-10-20
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 227 KPC przez nieuwzględnienie przez sąd faktu niedoręczenia pracownikowi decyzji odmawiającej objęcia go ubezpieczeniem społecznym, co skutkowało odmową przyznania prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku?Ratio decidendi
Nieuwzględnienie przez sąd faktu, że pracownikowi nie doręczono decyzji odmawiającej objęcia go ubezpieczeniem społecznym, a w konsekwencji odmówiono mu prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, stanowi naruszenie art. 227 KPC. Decyzja odmawiająca objęcia ubezpieczeniem społecznym, nawet jeśli adresowana do pracodawcy, ma istotne znaczenie dla praw pracownika i powinna być mu doręczona, aby mógł ją zaskarżyć. Brak takiego doręczenia uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Renata S. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej jej prawa do zasiłku chorobowego. Sąd Wojewódzki przyznał jej prawo do zasiłku, uznając umowę o pracę za ważną. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie i uznając umowę o pracę za pozorną i nieważną. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, wskazując na naruszenie art. 227 KPC z powodu niedoręczenia wnioskodawczyni decyzji odmawiającej objęcia jej ubezpieczeniem społecznym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 20 października 1999 r. II UKN 153/99 Nieuwzględnienie przez sąd, że pracownikowi nie doręczono decyzji od-mawiającej objęcia go ubezpieczeniem, a następnie wskutek tego odmówiono mu przyznania prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, uzasadnia kasacyjny zarzut naruszenia art. 227 KPC. Przewodniczący: SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (spra-wozdawca), Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 października 1999 r. sprawy z wniosku Renaty S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o zasiłek chorobowy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyj-nego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 17 listopada 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie-czeń Społecznych w Gdańsku zmienił decyzję Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Spo-łecznych w G. z dnia 20 grudnia 1996 r., którą odmówiono Renacie S. prawa do za-siłku chorobowego za okres od dnia 17 lipca 1996 r. do dnia 5 grudnia 1996 r. oraz ustalono nadpłatę w kwocie 2.467,50 zł z powodu wyłączenia z obowiązku ubezpie-czenia i przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku za wyżej wskazany okres. Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się w fakcie zawarcia przez wnioskodawczynię, będącą w 7 tygodniu ciąży pozorności i nieważności umowy o pracę z Piotrem C. na czas nie-określony. Wyrokiem z dnia 5 czerwca 1998 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku zmienił powyższy wyrok i oddalił odwołanie wnioskodaw-
2 czyni od zaskarżonej decyzji organu rentowego, uznając okoliczności zatrudnienia wnioskodawczyni (wysokość wynagrodzenia w porównaniu z innymi pracownikami, jej kwalifikacje, a właściwie ich brak do zatrudnienia w charakterze księgowej, miejs-ce zatrudnienia i miejsce wykonywania pracy, stan ciąży i fakt niezdolności do pracy przez około 7 miesięcy na przestrzeni maja-grudnia 1996 r.) za wskazujące na po-zorność zawartej umowy o pracę, a tym samym jej nieważność, zaś ocenę materiału dowodowego przez Sąd pierwszej instancji za naiwną. Kasacja wnioskodawczyni od wyroku Sądu drugiej instancji zarzuca narusze-nie prawa materialnego – art. 65 i 83 KC oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 227 i 233 KPC. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja okazała się częściowo uzasadniona co do zarzutu naruszenia art. 227 KPC. Z odwołania wnioskodawczyni oraz z sentencji wyroków Sądu pierwszej i dru-giej instancji wynika, że rozpoznawana była sprawa odmowy przyznania zasiłku chorobowego na podstawie decyzji z dnia 12 grudnia 1996 r. Tymczasem ta decyzja, jak i decyzja z dnia 25 lutego 1997 r. dotycząca zasiłku porodowego (błędnie określona na str. 4 uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego „zaskarżoną” decyzją) i decyzja z dnia 23 maja 1997 r. dotycząca zasiłku wychowawczego zostały wydane w konsekwencji decyzji organu rentowego z dnia 10 grudnia 1996 r., odmawiającej ob-jęcia wnioskodawczyni obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z tym, że ta ostat-nia decyzja adresowana jest do pracodawcy wnioskodawczyni Piotra C. i wniosko-dawczyni jej nie doręczono, co wynika z adnotacji na odwrocie decyzji. Decyzje od-mawiające zasiłku chorobowego, porodowego i wychowawczego są zatem pochod-nymi decyzji z dnia 10 grudnia 1996 r., która to decyzja stanowi fakt mający dla rozs-trzygnięcia sprawy istotne znaczenie i która powinna być wnioskodawczyni jako za-interesowanej doręczona. Ta bowiem decyzja, nawet w większym stopniu niż Piotra C., dotyczy praw wnioskodawczyni nie tylko do świadczeń krótkoterminowych, ale w przyszłości będzie rzutować na jej prawo do świadczeń rentowo-emerytalnych, na-tomiast nie została ona poddana kontroli sądowej. Nie wnikając w ustalenia faktycz-ne Sądu drugiej instancji należy stwierdzić, że dotyczą one jednej z decyzji wtórnych w stosunku do decyzji z dnia 10 grudnia 1996 r. i nie można by wykluczyć sytuacji, że w razie zaskarżenia pozostałych takich decyzji i rozpatrywania ich w odrębnych
3 postępowaniach mogłoby dojść do ustaleń rozbieżnych. Uzasadnia to uchylenie zas-karżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego roz-poznania. Z powyższych względów Sąd Najwyższy w oparciu o art. 39313 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 128/00 2000-12-08Czy zaniechanie wezwania pracowników, których dotyczy decyzja ustalająca składki na ubezpieczenie społeczne, do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie odwołania pracodawcy od tej decyzji, skutkuje nieważnością postępow…
- I UK 157/08 2009-01-06Czy zaniechanie wezwania do udziału w postępowaniu sądowym pracownika, którego praw i obowiązków dotyczy decyzja organu rentowego korygująca podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, powoduje nieważność postęp…
- I UK 510/14 2015-06-16Czy ustalenie przez organ rentowy pracowniczego tytułu do podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, a następnie zmiana zaskarżonej decyzji w toku postępowania sądowego i ustalenie braku podstaw do…
- II UKN 76/99 1999-08-05Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 § 1 KPC poprzez dowolną i jednostronną ocenę materiału dowodowego, może stanowić podstawę kasacji w sprawie o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia sp…
- I UK 143/17 2018-01-30Czy dopuszczalne jest stosowanie art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 5 k.c. do oceny stosunku ubezpieczenia społecznego pracownika w zakresie ustalenia podstawy wymiaru składek, gdy wynagrodzenie zostało rażąco zawyżone w…
Powołane przepisy
art. 227 KPC.art. 65art. 227art. 39313 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy