II UKN 191/98
Izba Cywilna1998-09-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji, podniesiony w apelacji, może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy w kasacji, jeśli sąd drugiej instancji nie odniósł się do tych wadliwości lub błędnie rozstrzygnął o ich bezzasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut naruszenia prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji, który został już podniesiony w apelacji, może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy w kasacji tylko wtedy, gdy sąd drugiej instancji nie odniósł się do wskazanych wadliwości albo błędnie rozstrzygnął o ich bezzasadności. W niniejszej sprawie sąd drugiej instancji odniósł się do zarzutów apelacji i trafnie zaaprobował ocenę sądu pierwszej instancji co do tego, że uzyskane opinie nie były wadliwe, a dalsze postępowanie dowodowe nie było potrzebne.Stan faktyczny
Powód Henryk C. dochodził od pozwanej Spółki Węglowej dalszego odszkodowania powypadkowego, twierdząc, że ujawnił się nierozpoznany dotychczas skutek wypadku przy pracy w postaci złamania kręgu szyjnego. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że nie wykazano istotnego pogorszenia stanu zdrowia ani innych schorzeń związanych z wypadkiem. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym oddalenie wniosku dowodowego o opinię instytutu naukowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 9 września 1998 r. II UKN 191/98 1. Podniesienie w kasacji zarzutu naruszenia prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji, które skarżący wytknął już w apelacji, może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy tylko wówczas, gdy sąd drugiej instancji nie odniósł się do wskazanych wadliwości albo błędnie rozstrzygnął o ich bezzasadności. 2. Sąd drugiej instancji, nie naruszając art. 217 § 2 KPC, może pominąć dowód z opinii instytutu naukowego, jeżeli strona składająca wniosek nie wy-kazała, że dotychczas wydane opinie były nieobiektywne lub w inny sposób wadliwe. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie: SA Beata Gudowska (spra-wozdawca), SN Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 września 1998 r. sprawy z powódz-twa Henryka C. przeciwko R. Spółce Węglowej S.A. Kopalni Węgla Kamiennego „H.” w R.Ś. o odszkodowanie w związku z wypadkiem przy pracy, na skutek kasacji po-woda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 2 grudnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Henryk C. uległ w dniu 17 lipca 1987 r. wypadkowi przy pracy w Kopalni Węg-la Kamiennego „H.”. Został uderzony w plecy przez osuwającą się ciężką osłonę maszyny górniczej. W protokole ustalenia przyczyn i okoliczności wypadku stwier-dzono, że uderzenie to spowodowało złamanie pierwszego kręgu lędźwiowego. Bezpośrednio po wypadku skutek ten stanowił podstawę do ustalenia prawa do renty
2 inwalidzkiej wypadkowej według III grupy oraz wypłacenia odszkodowania w wyso-kości odpowiadającej 20% uszczerbku na zdrowiu. Bez zmiany treści protokołu, w pozwie z dnia 10 lipca 1995 r., skierowanym przeciwko R. Spółce Węglowej S.A. - Kopalni Węgla Kamiennego „H.” w R.Ś., Hen-ryk C. domagał się zasądzenia dalszego odszkodowania powypadkowego na pods-tawie ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Twierdził, że doszło do istotnego pogorszenia stanu jego zdrowia przez to, że ujawnił się nierozpoznany dotychczas skutek wypadku w postaci kompresyjnego złamania kręgu szyjnego (C6). Wskazał, że pogorszenie to zostało stwierdzone w wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 1996 r., ustalającym jego prawo do pobierania renty inwalidzkiej w wysokości odpowiadającej zaliczeniu do II grupy inwalidztwa z tytułu wypadku. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rudzie Śląs-kiej powództwo oddalił po ustaleniu, że nie zaszły wymienione w art. 11 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. okoliczności uzasadniające żądanie, bowiem nie zostało wykazane, iżby skutki wypadku obejmowały inne niż opisane w protokole powypadkowym schorzenia oraz by trwały uszczerbek na zdrowiu pogłębił się o co najmniej 10%. Ustalenia te Sąd pierwszej instancji poczynił wykorzystując treść dwu opinii: biegłego sądowego specjalisty chirurgii urazowej oraz Katedry Medycyny Sądowej Ś. Akademii Medycznej. Przed wydaniem wyroku Sąd Rejonowy oddalił wniosek dowo-dowy powoda o uzyskanie kolejnej opinii lekarskiej biegłego spoza terenu Śląska, uznając że zarzuty przeciwko dotychczasowym opiniom nie podnosiły ich nieobiek-tywności lub wzajemnej sprzeczności. W apelacji powód domagał się ponownego rozpoznania sprawy, ponawiając żądanie uzupełnienia postępowania dowodowego opinią instytutu naukowego spoza terenu Śląska, lecz wniosku tego Sąd Wojewódzki nie uwzględnił, wskazując że za-rzuty powoda przeciwko treści przeprowadzonych opinii należy traktować jako su-biektywne odczucie, które nie tylko nie zostało poparte ewentualnym żądaniem wy-łączenia biegłych, ale też nie znalazło potwierdzenia w treści merytorycznych zas-trzeżeń. W kasacji pełnomocnik powoda wniósł o uchylenie wyroków sądów obydwu instancji i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy.
3 Jako podstawę kasacji (art. 3931 pkt 2 KPC) powołał naruszenie przepisów postępo-wania: - art. 217 § 2 KPC przez oddalenie wniosku dowodowego w sytuacji, w której oko-liczności sporne nie zostały wyjaśnione, - art. 224 § 1 KPC przez zamknięcie rozprawy przy przedwczesnym uznaniu sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, - art. 299 KPC przez pominięcie dowodu z przesłuchania stron. Naruszenie tych przepisów miało - zdaniem skarżącego - ten wpływ na wynik sprawy, że spowodowało uznanie apelacji za bezzasadną i jej oddalenie (art. 385 KPC). Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest wyłącznie ponowieniem wniosków dowodowych składanych przed Sądami pierwszej i drugiej instancji oraz że jej za-rzuty w istocie odnoszą się do postępowania przed pierwszą instancją. To Sąd Re-jonowy bowiem prowadził postępowanie skierowane na ustalenie mającego związek z wypadkiem przy pracy pogorszenia stanu zdrowia powoda i to ten Sąd pominął wniosek dowodowy uzasadniony jedynie uprzedzeniem, że „biegli z jednego rejonu znają się bliżej, kontaktują i niejednokrotnie nie chcą dezawuować kolegów” oraz nie uznał za konieczne przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron. Podniesienie w kasacji zarzutu naruszenia prawa procesowego przez Sąd pierwszej instancji, które skarżący wytknął już w apelacji, może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy tylko wówczas, gdy Sąd drugiej instancji nie od-niósł się do wskazanych wadliwości albo błędnie rozstrzygnął o ich bezzasadności. Nie było tak w sprawie niniejszej. Podniesione w apelacji zarzuty dotyczące decyzji Sądu pierwszej instancji zostały rozpoznane przez Sąd drugiej instancji, który trafnie zaaprobował ocenę Sądu Rejonowego co do tego, że uzyskane w sprawie opinie nie są sprzeczne ani nawet rozbieżne w ocenie dalszych skutków wypadku oraz że nie został przez wnioskodawcę wykazany żaden racjonalny powód, dla którego wskaza-ne byłoby uzyskanie opinii ośrodka naukowego spoza Śląska. Sąd Wojewódzki z uzasadnionym treścią materiału dowodowego przekonaniem stwierdził, że prowa-dzenie wnioskowanego w apelacji dalszego postępowania dowodowego nie było już potrzebne, a wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione. Miał na uwadze to, że Sąd pierwszej instancji poczynił swe ustalenia w oparciu o treść opinii biegłego specjalisty chirurgii urazowej (wydanej na podstawie analizy radiogramów, dwukrot-nie uzupełnionej po zapoznaniu się przez biegłego z kartami leczenia szpitalnego w
4 Oddziale Urazowo-Ortopedycznym i Neurologii Szpitala Górniczego w B. oraz opinią biegłych sądowych sporządzoną w sprawie o podwyższenie renty wypadkowej) oraz opinii lekarzy Katedry Medycyny Sądowej Ś. Akademii Medycznej w K. (sporządzo-nej przy udziale specjalisty neurologa), a wszystkie wykluczyły uraz kręgu szyjnego. Rozpoznawane zmiany chorobowe odcinka szyjnego kręgosłupa uznane zos-tały za spowodowane procesem samoistnym, a wskazywać miało na to występowa-nie już w 1987 r. objawów korzenionych w zakresie kręgosłupa szyjnego na podłożu zmian zwyrodnieniowych oraz bardzo symetryczne sklinowanie kręgów. Sąd drugiej instancji może - nie naruszając przepisu art. 217 § 2 KPC - pomi-nąć dowód z opinii instytutu naukowego spoza terenu właściwości sądu orzekające-go, jeżeli strona składająca wniosek o przeprowadzenie takiego dowodu nie wyka-zała, że dotychczas wydane opinie były nieobiektywne lub w inny sposób wadliwe. Składający kasację nie wykazał skutecznie wpływu, jaki odmowa przeprowa-dzenia dalszego dowodu z opinii instytutu medycznego oraz poniechanie przesłu-chania powoda w charakterze strony miały na wynik sprawy, a skoro przedmiotem kasacji nie była ocena przeprowadzonych dowodów Sąd Najwyższy - rozpoznając kasację w jej granicach (art. 39311 KPC) - nie stwierdził, iżby ta została oparta na usprawiedliwionych podstawach, toteż oddalił ją na zasadzie art. 39312 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 11/98 1998-04-02Czy brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, mimo braku wyjaśnienia istotnych faktów, stanowi podstawę do uwzględnienia kasacji?
- II UKN 478/99 2001-01-26Czy kasacja powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego, odrzucającego jego apelację w części dotyczącej renty wyrównawczej za okres od 26 sierpnia 1990 r. do 26 sierpnia 1991 r. oraz oddalającego apelację w pozostałej części, je…
- I PK 281/04 2005-04-21Czy kasacja od wyroku sądu drugiej instancji, oparta na zarzucie oczywistego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli naruszenie to nie jest widoczne bez głębszej anali…
- II PK 249/04 2005-02-03Czy kasacja może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli zarzut oczywistego naruszenia prawa opiera się jedynie na odmiennej ocenie dowodów przez skarżącego, a nie na wyraźnym błędzie w zastosowaniu lub wykładni prawa prze…
- I PKN 48/96 1997-01-07Czy zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być uwzględnione przez Sąd Najwyższy, jeśli jako podstawę kasacji wskazano naruszenie przepisów prawa procesowego?
Powołane przepisy
art. 217 § 2 KPCart. 11 ust. 1art. 3931 pkt 2 KPCart. 224 § 1 KPCart. 299 KPCart. 385 KPCart. 39311 KPCart. 39312 KPC.§ 2§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy