II UKN 20/96

Wyrok z dnia 8 stycznia 1997 r. II UKN 20/96 Race naruszenie przez sd orzekajcy art. 3 ' 2 KPC (przed zmian) moe uzasadnia kasacj zoon przez uprawnione podmioty w trybie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postpowania cywilnego ... (Dz. U. Nr 43, poz. 189). Przewodniczcy SSN: Stefania Szymaska, Sdziowie SN: Jerzy Kuniar (sprawozdawca), Maria Makowska. Sd Najwyszy, z udziaem prokuratora Prokuratury Krajowej Jana Szewczyka, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku Zenona R. przeciwko Zakadowi Ubezpiecze Spoecznych-Oddziaowi w A. o rent inwalidzk, na skutek kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od wyroku Sdu Wojewódzkiego-Sdu Pracy i Ubezpiecze Spoecznych w Biaymstoku z dnia 25 kwietnia 1996 r. [...] u c h y l i zaskarony wyrok i spraw przekaza Sdowi Wojewódzkiemu-Sdowi Pracy i Ubezpiecze Spoecznych w Biaymstoku do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Zenon R. dochodzi przyznania renty inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia, przedkadajc zawiadczenie lekarskie stwierdzajce stan po wypadniciu jdra galaretowego L5 - S1 z obustronn rw kulszow, stan po usuniciu kotki prawego stawu kolanowego oraz chorob wrzodow dwunastnicy oraz powoujc si na ponad 12-letni okres zatrudnienia, w tym ponad 6 lat w ostatnim dziesicioleciu. Decyzj z dnia 19 padziernika 1995 r. Zakad Ubezpiecze Spoecznych Inspektorat w G. odmówi przyznania wiadczenia wobec orzecze Obwodowej i Wojewódzkiej Komisji Lekarskich do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nie zaliczajcych wnioskodawcy do adnej z grup inwalidzkich. Sd Wojewódzki-Sd Pracy i Ubezpiecze Spoecznych w Biaymstoku, rozpoznajc odwoanie wnioskodawcy, przeprowadzi dowód z opinii biegych lekarzy neurologa, gastrologa i ortopedy dla ustalenia, czy ubiegajcy si o wiadczenie jest inwalid i czy ewentualne inwalidztwo powstao w okresie zatrudnienia lub w cigu 18 miesicy od ustania zatrudnienia, czyli od 3 czerwca 1992 r. W zoonej opinii biegli zaliczyli badanego do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia po rozpoznaniu dyskopatii L5 - S1 z objawami rwy kulszowej lewostronnej, stanu po usuniciu obu kotek, wtórnych zmian zwyrodnieniowych kolan i resekcji odka z powodu przewlekej choroby wrzodowej, przyjmujc, e inwalidztwo nie powstao w okresie zatrudnienia, to jest od 19 sierpnia 1977 r. do 31 sierpnia 1989 r. i od 1 lutego 1990 r. do 3 czerwca 1992 r., a istnieje od lipca 1995 r. Opinia ta, zaakceptowana przez Sd, spowodowaa oddalenie odwoania (wyrok Sdu Wojewódzkiego z dnia 25 kwietnia 1996 r. [...]). Powyszy wyrok zaskary kasacj Rzecznik Praw Obywatelskich i zarzucajc race naruszenie art. 3 , 316 KPC w zwizku z art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 padziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziaaniu bezrobociu (Dz. U. z 1995 r., Nr 1, poz. 1) wniós o uchylenie zaskaronego wyroku i przekazanie sprawy Sdowi Wojewódzkiemu-Sdowi Pracy i Ubezpiecze Spoecznych w Biaymstoku do ponownego rozpoznania. Wobec nieprecyzyjnie sformuowanej tezy dowodowej przez Sd Wojewódzki biegli nie badali, czy inwalidztwo wnioskodawcy powstao w cigu 18 miesicy od ustania zatrudnienia, to jest w czasie od 3 czerwca 1992 r. do 3 grudnia 1993 r., ograniczajc si do stwierdzenia, e inwalidztwo nie powstao w czasie zatrudnienia, a istnieje od lipca 1995 r. Pojawia si nadto nowa, nieznana Sdowi okoliczno, wedug której wnioskodawca od 8 wrzenia 1992 r. do 31 grudnia 1993 r. i od 11 maja do 30 czerwca 1994 r. pobiera zasiek dla bezrobotnych, okres ten za wlicza si do okresów skadkowych, stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 padziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent... w zwizku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu... W takiej sytuacji 18 miesiczny okres wymieniony w art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. liczy si od dnia zaprzestania pobierania zasiku dla bezrobotnych, to jest od dnia 30 czerwca 1994 r. i upyn 30 grudnia 1995 r. Przyjmujc opini biegych co do daty powstania inwalidztwa wnioskodawcy (lipiec 1995 r.), stwierdzi trzeba, e po spenieniu pozostaych przesanek ustawowych nabyby on prawo do renty inwalidzkiej, to natomiast uzasadnia kasacj. Sd Najwyszy zway, co nastpuje: Kasacja jest uzasadniona, biorc pod uwag podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 3 ' 2 KPC (w dawnym brzmieniu) w zwizku z art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) oraz art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 padziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) w zwizku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziaaniu bezrobociu (Dz. U. z 1995 r., Nr 1, poz. 1). Jednym z warunków koniecznych dla przyznania renty inwalidzkiej, jest - w myl art. 32 pkt 3 ustawy o z.e.p. - aby inwalidztwo powstao w czasie zatrudnienia lub w okresie równorzdnym z okresem zatrudnienia, albo nie póniej ni w cigu 18 miesicy od ustania tych okresów. Po wejciu w ycie ustawy z dnia 17 padziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent... warunek ten uwaa si za speniony take wtedy, jeeli inwalidztwo powstao w okresie, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy o rewaloryzacji, albo nie póniej ni w cigu 18 miesicy od ustania tych okresów (art. 6 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent). Jak wynika z przedoonego zawiadczenia Rejonowego Urzdu Pracy w G. z dnia 4 stycznia 1995 r., wnioskodawca w okresie od 8 wrzenia 1992 r. do 31 grudnia 1993 r. i od 11 maja do 30 czerwca 1994 r. pobiera zasiek dla bezrobotnych, który to okres podlega wliczeniu do okresów skadkowych jako "okres czasowego pozostawania bez pracy...z powodu niemonoci jej otrzymania..., w tym okresy pobierania zasików dla bezrobotnych" (art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy o rewaloryzacji...). W okolicznociach sprawy konieczne byo w zwizku z tym ustalenie, czy inwalidztwo wnioskodawcy powstao nie tylko w okresach wskazanych przez Sd, ale i nie póniej ni w cigu 18 miesicy liczc od dnia 30 czerwca 1994 r., to jest od zaprzesta-nia pobierania zasiku dla bezrobotnych, do 30 grudnia 1995 r. Przyjmujc opini biegych co do daty powstania inwalidztwa - lipiec 1995 r. stwierdzi naley, e warunek okrelony w art. 32 pkt 3 ustawy o z.e.p. byby speniony, std te gdyby ubiegajcy si o wiadczenie wykaza wymagany okres zatrudnienia (art. 32 pkt 2 ustawy o z.e.p.), miaby prawo do dochodzonej renty inwa-lidzkiej. Okoliczno ta nie bya przez Sd badana, skoro nie byo mu znane zawiadczenie Urzdu Pracy z dnia 4 stycznia 1995 r. o pobieraniu przez wnioskodawc zasiku dla bezrobotnych. W czasie rozpoznawania sprawy obowizywa jeszcze ' 2 art. 3 KPC, w myl którego sd powinien dy do wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okolicznoci sprawy, podejmujc - take z urzdu - czynnoci dopuszczalne wedug stanu sprawy (obowizek ustalania prawdy obiektywnej). Przepis ten nakada na Sd obowizek inspirowania stron do wysuwania odpowiednich twierdze faktycznych i dowodów na ich poparcie, oraz pouczenia ich w myl art. 5 KPC. Naruszenie tego obowizku spowodowao pominicie istotnej dla rozstrzygnicia sprawy okolicznoci i zamknicia rozprawy mimo niedostatecznego wyjanienia sprawy. Wszystko to czyni kasacj zasadn i powoduje uchylenie zaskaronego wyroku i przekazanie sprawy Sdowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania stosownie do art. 39313 ' 1 KPC. ========================================