II UKN 283/97

Izba Cywilna1997-10-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nagrody wypłacane pracownikom z okazji świąt i dnia budowlanych, których wysokość jest uzależniona od wynagrodzenia, stanowią nagrody okolicznościowe w rozumieniu § 7 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. i tym samym są wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nagrody wypłacane pracownikom z okazji Świąt Bożego Narodzenia, Świąt Wielkanocnych i Dnia Budowlanych, nawet jeśli ich wysokość jest procentowo określona w stosunku do wynagrodzenia, stanowią nagrody okolicznościowe w rozumieniu § 7 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. W związku z tym, wypłacenie takich nagród zwalniało pracodawcę z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne od tych kwot.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa w Z. została obciążona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwotą 37.564,83 zł z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Spór dotyczył obowiązku odprowadzania składek od nagród okolicznościowych wypłaconych pracownikom. Sądy obu instancji uznały, że nagrody te, powiązane z wynikami pracy i procentowo określone w stosunku do wynagrodzenia, podlegają składkom.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego oraz wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 3 października 1997 r. II UKN 283/97 Wypłacana pracownikom nagroda z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Świąt Wielkiejnocy oraz Dnia Budowlanych jest nagrodą okolicznościową w rozumieniu § 7 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy składek. na ubezpieczenie społeczne, zgła-szania do ubezpieczenia oraz naliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.) Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Maria Mańkowska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 3 października 1997 r. sprawy z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej w Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-nych-Oddziałowi w S. o zapłatę składek, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 29 listopada 1996 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 27 czerwca 1996 r. [...] i sprawę przekazał temu Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro-kiem z dnia 27 czerwca 1996 r. oddalił odwołanie Spółdzielni Mieszkaniowej w Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w S., która obciążyła Spółdziel-nię kwotą 37.564,83 zł tytułem nie uregulowanych składek na Fundusz Ubezpiecze-nia Społecznego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracow-niczych. Sąd Wojewódzki uznał, że Spółdzielnia ma obowiązek odprowadzenia skła-dek od wypłaconych pracownikom kwot nagród okolicznościowych, których przyz-nanie wiązało się bezpośrednio z wynikami wykonywanej przez pracowników pracy. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro- 2 kiem z dnia 29 listopada 1996 r. oddalił rewizję ubezpieczonej Spółdzielni i podzielił stanowisko Sądu I instancji, że wypłacone pracownikom nagrody okolicznościowe, które zostały procentowo określone w stosunku do wynagrodzenia, wskazują na ich powiązanie z dochodem z tytułu wykonywania pracy, nie podlegają zatem wyłącze-niu, o którym mowa w § 7 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społecz-ne, zgłaszania do ubezpieczenia oraz naliczania składek i świadczeń z ubezpiecze-nia społecznego (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.). W kasacji od powyższego wyroku Spółdzielnia Mieszkaniowa w Z. zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 7 ust. 7 i § 53 rozporzą-dzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. oraz art. 5 KC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem roszczenia w rozpoznawanej sprawie jest zapłata kwoty 37.564,83 zł z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jest to zatem sprawa o świadczenie (art. 393 pkt 1 KPC). Tym samym należało uznać, że kasacja Spół-dzielni Mieszkaniowej jest w przedmiotowej sprawie dopuszczalna. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgła-szania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubez-pieczenia społecznego (jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r., Nr 68, poz. 330 ze zm.) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników stanowi do-chód w gotówce i w naturze z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, z wyjątkiem przewidzianych między innymi w pkt 7 - nagród okolicznościowych, wypła-canych w związku z uroczystym dniem lub też należących do sfery praw honoro-wych. Oznacza to, że organ rentowy nie pobiera składek na ubezpieczenie spo-łeczne od wypłaconych pracownikom nagród okolicznościowych. Z przytoczonego przepisu nie wynika natomiast, jak to przyjął Sąd Apelacyjny, że nagrody okoliczno-ściowe nie mogą stanowić dochodu z tytułu wykonywania pracy. Wypłacona pracow-nikowi nagroda okolicznościowa stanowi niewątpliwie jego dochód ze stosunku pracy, od którego z mocy wyjątku zawartego w § 7 pkt 7 omawianego rozporządze-nia, nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Najwyższy uznał zatem, że zarzut kasacyjny o naruszeniu przez Sądy 3 obu instancji § 7 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. jest zasadny, bowiem wypłacone pracownikom Spółdzielni Mieszkaniowej nagrody z oka-zji Świąt Bożego Narodzenia, Świąt Wielkanocnych i Dnia Budowlanych, stanowią nagrody okolicznościowe, co zwalniało Spółdzielnię od obowiązku odprowadzenia - w tym zakresie - składek na ubezpieczenie społeczne. Przepisy omawianego rozpo-rządzenia Rady Ministrów nie określają zasad przyznawania nagród okolicznościo-wych, nie wprowadziły zatem zakazu przyznawania ich według uznania, ani zakazu przyznawania nagród na podstawie regulaminu, który ich wysokość uzależniałby od stawki osobistego zaszeregowania pracownika. Dołączone do akt sprawy wyjaśnienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...], nie stanowią zasad postępowania w sprawach rozliczania składek, o których mowa w § 53 rozporządzenia. Nie można zatem podzielić zarzutów kasacji w zakresie naru-szenia tego przepisu, a także art. 5 Kodeksu cywilnego, który w sprawach ubezpie-czeniowych nie ma zastosowania. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 § 1 KPC orzekł, jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5 KC.art. 393 pkt 1 KPCart. 5art. 39313 § 1 KPC§ 7 pkt 7§ 7 ust. 7§ 53§ 7 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy