II UKN 369/97
Izba Cywilna1997-12-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 5 KPC przez sąd II instancji, polegające na braku pouczenia strony o możliwości wezwania do udziału w sprawie ubezpieczyciela, może stanowić podstawę uwzględnienia kasacji, jeśli strona pozwana (osoba prawna) nie wykazywała nieporadności i skorzystała z pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 5 KPC jest bezzasadny, ponieważ strona pozwana, będąca osobą prawną, składała pisma procesowe zgodnie z wymogami procedury cywilnej, nie wykazywała nieporadności i skorzystała z profesjonalnej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, mimo że mogła to uczynić wcześniej. Brak pouczenia o możliwości wezwania ubezpieczyciela nie stanowił podstawy do uwzględnienia kasacji w sytuacji, gdy strona nie doznała z tego tytułu ujemnych skutków procesowych.Stan faktyczny
Powódka dochodziła ustalenia, że wypadek jej męża, Mariana J., w dniu 7 maja 1993 r. (czyszczenie rowów) był wypadkiem przy pracy, spowodowanym nadmiernym wysiłkiem prowadzącym do zawału mięśnia sercowego. Sąd Rejonowy ustalił, że zdarzenie to było wypadkiem przy pracy. Sąd Wojewódzki oddalił apelację pozwanego Związku Spółek Wodnych. Kasacja pozwanego zarzucała naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej oraz art. 5 KPC przez brak pouczenia o możliwości wezwania ubezpieczyciela.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 1 grudnia 1997 r. II UKN 369/97 Bezzasadny jest zarzut kasacji naruszenia art. 5 KPC, skoro strona bę-dąca osobą prawną składała pisma zgodnie z zasadami procedury cywilnej, nie wykazywała nieporadności i skorzystała w postępowaniu kasacyjnym z facho-wej z pomocy prawnej, a mogła to uczynić wcześniej. Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 1997 r. sprawy z powództwa Janiny J. przeciwko Związkowi Spółek Wodnych w K. o uznanie zdarzenia za wypa-dek przy pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 8 maja 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 7 listopada 1996 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Kępnie usta-lił, że wypadek jakiemu w dniu 7 maja 1993 r. uległ Marian J., mąż ubezpieczonej Janiny J., jest wypadkiem przy pracy. Sąd ten w oparciu o opinie biegłych sądowych lekarzy uznał, że z uwagi na rodzaj pracy wykonywanej przez Mariana J. w tym dniu (czyszczenie rowów) przyczyną zawału mięśnia sercowego był nadmierny wysiłek. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu wyrokiem z dnia 8 maja 1997 r. oddalił apelację pozwanego Związku Kółek Wodnych w Kępnie. Kasacja od powyższego wyroku zarzuca naruszenie prawa materialnego - art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) oraz narusze-nie przepisów postępowania - art. 5 KPC przez niepouczenie pozwanego przez Sąd o możliwości wezwania do udziału w sprawie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
- 2 - Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona. Rozpoznając kasację w jej granicach (art. 39311 KPC) Sąd Najwyższy stwierdza, że do ustalenia, iż Marian J. uległ wypadkowi przy pracy doszło wskutek wnikliwej i nie przekraczającej zasady swobodnej oceny dowo-dów analizy całokształtu materiału dowodowego, dokonanej przez Sąd I instancji w sposób niewadliwy. Sąd ten zawiesił postępowanie w celu wyczerpania postępowa-nia powypadkowego (sporządzenia protokołu powypadkowego) i wyjaśnił stronom stan prawny [...], zaś wobec negatywnych ustaleń tego protokołu przesłuchał szereg świadków, zgromadził dokumentację lekarską i przesłuchał biegłych, przy czym wo-bec lakoniczności opinii dr Barbary M. ustanowił biegłych z Instytutu Medycyny Pracy, których opinię uznał za przekonującą i miarodajną do rozstrzygnięcia sprawy. W apelacji pozwany nie zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenia przepisów postępowania, zaś Sąd II instancji przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie prze-prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, co jest równoznaczne z po-dzieleniem trafności ustaleń Sądu Rejonowego. Skoro w wyniku prawidłowych ustaleń faktycznych doszło do uznania zdarze-nia za wypadek przy pracy, brak jest podstaw do przyjęcia, że naruszony został art. 6 ust. 1 cyt. ustawy wypadkowej, bowiem oznacza to, że śmierć męża powódki nas-tąpiła wskutek zdarzenia nagłego, wywołanego przyczyną zewnętrzną, pozostają-cego w związku z pracą, a tym samym zarzut kasacji z art. 3931 pkt 1 KPC jest nieuzasadniony. Bezzasadny jest też zarzut naruszenia art. 5 KPC, ponieważ pozwany jest osobą prawną, Sąd przed zawieszeniem postępowania dokonał stosownego pouczenia stron [...]. W rozprawach sądowych uczestniczył kierownik pozwanego zakładu osobiście, bądź przy udziale przewodniczącego zarządu, pisma procesowe składane były zgodnie z wymogami procedury cywilnej, trudno zatem przypisywać stronie pozwanej nieporadność. Umiała też ona we właściwym stadium procesu (ka-sacja) skorzystać z pomocy prawnej, a nie istniały przeszkody, by mogła to uczynić wcześniej. Tym samym zarzut naruszenia - i to przez Sąd II instancji, gdyż od jego wyroku służy kasacja - art. 5 KPC nie może się ostać.
- 3 - W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39312 KPC jak w sentencji wyroku. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 183/97 1997-06-13Czy niezawiadomienie pełnomocnika wnioskodawcy o terminie rozprawy, gdy wnioskodawca wniósł o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność, stanowi podstawę do uwzględnienia kasacji z powodu pozbawienia możności obrony praw?
- II UKN 71/99 1999-08-05Czy w kasacji można skutecznie podnosić zarzuty dotyczące kwalifikacji zdarzenia jako wypadku przy pracy, jeśli okoliczność ta nie była sporna w poprzednich fazach postępowania?
- II UK 97/05 2006-01-05Czy kasacja wniesiona wyłącznie na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię, bez przedstawienia wywodu prawnego na czym polega zarzucany błąd i jaka wykładnia jest poprawna, a także bez wykazania na…
- II UKN 33/00 2000-10-11Czy sąd jest zobowiązany do zastępowania inicjatywy dowodowej stron występujących w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego, udzielając im wskazówek co do czynności procesowych i pouczając o skutkach prawnych tych czynno…
- I PK 286/13 2014-03-25Czy zdarzenie powodujące uraz w trakcie realizacji czynności nienależących do zwykłych obowiązków pracowniczych, za które pracownik poniósł dodatkowy koszt realizując własny interes wbrew interesom pracodawcy i wobec bra…
Powołane przepisy
art. 5 KPCart. 6 ust. 1art. 39311 KPCart. 3931 pkt 1 KPCart. 39312 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy