II UKN 410/97

Izba Cywilna1997-12-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca na stanowiskach innych niż typowo nauczycielskie, ale wymagających kwalifikacji pedagogicznych lub dających doświadczenie przydatne w nauczaniu, może być zaliczona do 20-letniego okresu pracy nauczycielskiej wymaganego do uzyskania emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 88 Karty Nauczyciela wymaga dla uzyskania emerytury nauczycielskiej wykazania 20 lat pracy w zawodzie nauczyciela, a nie jedynie zatrudnienia w I kategorii lub pracy na stanowiskach, które mogą być uznane za przydatne w nauczaniu. Praca na stanowiskach takich jak sekretarz ekonomiczny czy specjalista do spraw samorządowo-organizacyjnych, nawet jeśli wymagała kwalifikacji pedagogicznych lub dawała doświadczenie, nie stanowi pracy w zawodzie nauczyciela w rozumieniu przepisów Karty Nauczyciela, jeśli nie była wykonywana w placówkach oświatowych lub na stanowiskach bezpośrednio związanych z nauczaniem.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni ubiegała się o emeryturę nauczycielską, twierdząc, że przepracowała 20 lat w zawodzie nauczyciela. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczeń, uznając, że wnioskodawczyni udowodniła jedynie 12 lat pracy nauczycielskiej. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie, podzielając stanowisko ZUS. Wnioskodawczyni zarzuciła w kasacji naruszenie przepisów Karty Nauczyciela, twierdząc, że spełnia warunki zatrudnienia w I kategorii. Sąd Najwyższy oddalił kasację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 15 grudnia 1997 r. II UKN 410/97 Przepis art. 88 Karty Nauczyciela wymaga dla uzyskania emerytury nauczycielskiej wykazania 20 lat pracy w zawodzie nauczyciela, a nie zatrud-nienia w I kategorii. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN Maria Mańkowska (sprawozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 1997 r. sprawy z wniosku Lucyny M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R. o prawo do emerytury nauczycielskiej, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 lutego 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawczyni Lucyna M. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w R. z dnia 16 stycznia 1996 r., odmawiającej przyznania świadczeń emerytalnych z Karty Nauczyciela. Zdaniem wnioskodawczyni przepra-cowała ona 20 lat w charakterze pedagoga. Strona pozwana nie uznała wniosku, gdyż wnioskodawczyni udowodniła jedynie 12 lat 1 miesiąc i 25 dni pracy w cha-rakterze nauczyciela. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach - Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 30 sierpnia 1996 r. oddalił odwo-łanie Lucyny M., a Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowi-cach wyrokiem z dnia 19 lutego 1997 r. oddalił jej apelację. Sądy obu instancji uznały, że wnioskodawczyni nie ma prawa do emerytury nauczycielskiej, ponieważ nie udowodniła 20 lat pracy nauczycielskiej, wymaganej przepisem art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko - 2 - Sądu I instancji i organu rentowego, że praca wnioskodawczyni w Zakładach Prze-mysłu Drzewnego w H. na stanowisku sekretarza ekonomicznego rady robotniczej od 1 kwietnia 1973 r. do 30 listopada 1973 r. oraz na stanowiskach specjalisty do spraw samorządowo-organizacyjnych w Powiatowym Związku Kółek Rolniczych w W.Ś. od 19 stycznia 1975 r. do 30 czerwca 1975 r. i w Powiatowym Związku Kółek Rolniczych w J.Z. z siedzibą w P. od 18 stycznia 1975 r. do 11 sierpnia 1979 r. (z wyłączeniem urlopu z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie od 11 sierpnia 1976 r. do 11 sierpnia 1979 r.) nie stanowi pracy nauczycielskiej, uprawniającej do świadczeń emerytalnych z Karty Nauczyciela. Zaliczenie tej pracy, jako dającej doświadczenie i kwalifikacje przydatne do pracy nauczycielskiej i przyznania uprawnień nauczycieli w zakresie dodatków za wysługę lat, nie stanowią jeszcze podstawy do przyznania emerytury nauczycielskiej. Wnioskodawczyni zaskarżyła wyrok Sądu II instancji w drodze kasacji, zarzu-cając naruszenie art. 88 i art. 1 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela przez przyjęcie, iż nie spełnia warunków zatrudnienia w I kategorii i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Stosownie do art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19 ze zm.) nauczyciel ma prawo do emerytury, jeżeli udokumentuje 30 letni okres zatrudnienia, w tym 20 lat pracy w cha-rakterze nauczyciela. Przepisy tej ustawy nie używają pojęcia zatrudnienia nauczy-ciela w I kategorii. Wskazane w kasacji przepisy art. 1 pkt 5 i 7 Karty Nauczyciela dopuszczają pracę nauczyciela w placówkach kształcenia artystycznego, placów-kach wychowawczych, placówkach opiekuńczo-wychowawczych, a także zatrudnie-nie nauczyciela w organizacjach społecznych oraz w związkach zawodowych na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych w zakresie ustalonym ustawą. Praca wnioskodawczyni w spornych okresach, zarówno w Zakładach Prze-mysłu Drzewnego, jak i Powiatowym Związku Kółek Rolniczych nie spełniała powyż- - 3 - szych wymogów, skoro oba zakłady pracy nie były placówkami wychowawczymi, czy naukowymi, a wnioskodawczyni nie pracowała tam na stanowiskach, wymagających kwalifikacji pedagogicznych. Stanowiska sekretarza ekonomicznego i specjalisty do spraw samorządowo-organizacyjnych kół gospodyń wiejskich nie wymagają bowiem kwalifikacji nauczycielskich. Sama ocena tych stanowisk w piśmie Urzędu Miejskiego w J.Z. z dnia 28 września 1983 r. [...] i przyznanie wnioskodawczyni za ten okres dodatku nauczycielskiego nie zmienia prawidłowej oceny Sądu Apelacyjnego, że praca ta nie podlega wliczeniu do pracy nauczycielskiej, stanowiącej podstawę dla przyznania świadczeń emerytalnych z Karty Nauczyciela. Wobec nieprzepracowania przez wnioskodawczynię okresu 20 lat w zawodzie nauczyciela, nie przysługuje jej prawo do emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 88art. 1 pkt 5art. 39312 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy