II UKN 438/97
Izba Cywilna1998-01-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie choroby zawodowej przez Państwowego Inspektora Pracy jest równoznaczne z ustaleniem inwalidztwa z tytułu tej choroby?Ratio decidendi
Stwierdzenie choroby zawodowej przez Państwowego Inspektora Pracy nie jest równoznaczne z ustaleniem inwalidztwa z tytułu tej choroby. Dopiero nasilenie schorzenia w stopniu co najmniej znacznie ograniczającym zdolność do wykonywanego zatrudnienia z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu daje podstawę do ustalenia inwalidztwa z tytułu choroby zawodowej. Nie każde uszkodzenie słuchu, nawet stwierdzone jako choroba zawodowa, oznacza taki ubytek słuchu, który upośledza społeczną jego wydolność i skutkuje niezdolnością do pracy.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się przyznania górniczej renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił, stwierdzając inwalidztwo z ogólnego stanu zdrowia, a nie z tytułu choroby zawodowej. Komisje lekarskie i biegli nie stwierdzili inwalidztwa wnioskodawcy z przyczyn laryngologicznych, jedynie konieczność profilaktycznego odsunięcia od stanowisk pracy w hałasie. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie, uznając, że niedosłuch nie powoduje niezdolności do pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, uznając ją za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 13 stycznia 1998 r. II UKN 438/97 Stwierdzenie choroby zawodowej przez Państwowego Inspektora Pracy nie jest równoznaczne z ustaleniem inwalidztwa z tytułu tej choroby. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 1998 r. sprawy z wniosku Leona K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w T.G. o rentę inwalidzką z tytułu choroby zawodowej, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 12 marca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Leon K., pobierający od 5 lipca 1993 r. rentę inwalidzką na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 grudnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, we wniosku z 18 sierpnia 1994 r. domagał się przyznania gór-niczej renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w T.G. nie uwzględnił wniosku, gdyż stwierdził inwalidztwo wnioskodawcy III grupy z ogólnego stanu zdrowia, nie zaliczając go do żadnej grupy inwalidów w związku z chorobą zawodową. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wy-rokiem z dnia 27 listopada 1996r. oddalił odwołanie wnioskodawcy i ustalił, że wnios-kodawca już dochodził renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy, jakiemu uległ w
- 2 - dniu 18 stycznia 1988 r., powołując się na to samo schorzenie narządu słuchu. Prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 28 kwietnia 1995 r. [...] oddalone zostało odwoła-nie wnioskodawcy. W sprawie o przyznanie renty inwalidzkiej z powodu choroby za-wodowej zarówno Obwodowa, jak i Wojewódzka Komisja Lekarska do spraw Inwa-lidztwa i Zatrudnienia oraz biegli lekarze z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Śro-dowiskowego w S. nie stwierdzili inwalidztwa wnioskodawcy z przyczyn laryngolo-gicznych. Trzej specjaliści z zakresu interny, otolaryngologii i chorób zawodowych nie potwierdzili inwalidztwa z powodu zawodowego uszkodzenia słuchu, uznając jedynie konieczność profilaktycznego odsunięcia od stanowisk, na których hałas przekracza normy higieniczne. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił apelację wnioskodawcy i podzielając stanowisko Sądu I instancji stwierdził, że profi-laktyczna konieczność zmiany pracy nie jest równoznaczna z inwalidztwem, które zgodnie z art.23 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pra-cowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz.267 ze zm.) wymaga istotnego lub długo-trwałego uszkodzenia organizmu, powodującego częściową lub całkowitą niezdol-ność do wykonywania zatrudnienia. Tymczasem stwierdzony u ubezpieczonego nie-dosłuch odbiorczy [...], przy zachowanej społecznej wydolności słuchu nie powoduje niezdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku, co skutkuje z kolei odmowę prawa do świadczeń, określonych w art.18 ustawy wypadkowej z dnia 12 czerwca 1975 r. Wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok w drodze kasacji, zarzucając na-ruszenie art.23 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. przez przyjęcie, że odwo-łujący pomimo istnienia choroby zawodowej może wykonywać dotychczasowe za-trudnienie oraz naruszenie przepisów postępowania przez pominięcie dowodu z opinii innego zakładu naukowego dla ustalenia, czy odwołujący może wykonywać pracę sztygara, a także przekroczenie granic dyspozycji art.233 § 1 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Stwierdzenie choroby zawodowej przez Państwo-
- 3 - wego Terenowego Inspektora Sanitarnego nie jest równoznaczne z istnieniem inwa-lidztwa z tytułu choroby zawodowej. Choroba zawodowa - uszkodzenie słuchu - nie zawsze bowiem oznacza taki ubytek słuchu, który upośledza społeczną jego wydol-ność. Dopiero nasilenie tego schorzenia w stopniu co najmniej znacznie ogranicza-jącym zdolność do wykonywanego zatrudnienia z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, daje podstawę do ustalenia inwalidztwa z tytułu choroby zawodowej. Nie został zatem naruszony art.23 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, skoro z niewadliwie ustalonego przez Sąd I i II instancji stanu faktycznego wynika, że laryngologiczne schorzenia wnioskodawcy nie powodują jego inwalidztwa żadnej grupy. Sąd Najwyższy uznał również za niezasadny zarzut kasacji naruszenia art.233 § 1 KPC. Sąd Wojewódzki przedstawił ustalony przez siebie stan faktyczny w oparciu o opinię specjalistów lekarzy, zatrudnionych w Instytucie Medycyny Pracy, placówki naukowej o kwalifikacjach odpowiednich dla schorzenia wnioskodawcy. Wnioski, które z tego materiału dowodowego wyciągnęły obydwa Sądy orzekające w sprawie są logiczne, zgodne z opinią specjalistów lekarzy i mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Gdy zaś chodzi o zarzut pominięcia dowodu z opinii innego zakładu naukowego na okoliczność, czy wnioskodawca może wykonywać dotychczasowe zatrudnienie na stanowisku sztygara, to wymaga zwrócenia uwagi, iż pełnomocnik wnioskodawcy - wbrew wymaganiu art.3933 KPC - nie podał podstaw kasacyjnych, to znaczy nie wskazał konkretnych przepisów prawa procesowego, które zostały naruszone. W wyroku z dnia 14 listopada 1996 r., I CKN 6/96 Sąd Najwyższy stwierdził, iż nie wskazanie naruszenia przez sąd orzekający konkretnego przepisu postępowania, pozbawia taki zarzut znaczenia i skutkuje nieuwzględnienie kasacji. Stosownie do art.39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Z wyjątkiem zatem nieważności postępowania Sąd Najwyższy nie jest uprawniony ani zobowią-zany do rozpoznania kasacji z uwzględnieniem innych podstaw kasacyjnych niż w niej powołane (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1996 r., I PKN 22/96 - OSNAPIUS 1997 nr 5 poz.74). Z tych wszystkich względów i na podstawie art.39312 KPC Sąd Najwyższy
- 4 - orzekł, jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 32/01 2001-03-09Czy osoba cierpiąca na chorobę zawodową, która spowodowała trwałą niezdolność do wykonywania dotychczasowej pracy, ale zachowała zdolność do pracy w innych zawodach, może zostać uznana za niezdolną do pracy w rozumieniu…
- I UK 362/04 2005-08-16Czy zalecenie lekarskie odsunięcia pracownika od wykonywanej pracy ze względów profilaktycznych stanowi wystarczającą przesłankę do uznania go za niezdolnego do pracy w rozumieniu przepisów o świadczeniach z ubezpieczeni…
- I UK 338/09 2010-04-07Czy choroba zawodowa (uszkodzenie słuchu wywołane hałasem) stanowi istotną przyczynę niezdolności do pracy, uzasadniającą przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, nawet jeśli nie jest jedyną przyczyną lub jeśli n…
- III UK 60/14 2014-10-23Czy stwierdzenie choroby zawodowej samo w sobie przesądza o istnieniu choćby częściowej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych?
- III UK 328/19 2020-05-19Czy choroba zawodowa musi być wyłączną przyczyną niezdolności do pracy, aby ubezpieczony mógł zostać uznany za trwale niezdolnego do pracy w związku z chorobą zawodową?
Powołane przepisy
art.23art.18art.233 § 1 KPC.art.3933 KPCart.39311 KPCart.39312 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy