II UKN 47/98
Izba Cywilna1998-05-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja przysługuje w sprawie dotyczącej określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, w szczególności w kontekście kosztów zakwaterowania pracowników?Ratio decidendi
Kasacja w sprawie dotyczącej określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne jest niedopuszczalna na podstawie art. 393 pkt 5 KPC. Przepis ten wyłącza możliwość wniesienia kasacji w sprawach, w których spór dotyczy właśnie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, niezależnie od tego, czy dotyczy to świadczeń pieniężnych, czy rzeczowych.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo kwestionowało uznanie przez ZUS zwrotu kosztów zakwaterowania pracowników za świadczenie wliczane do podstawy wymiaru składki ubezpieczeniowej. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie, uznając zwrot za dochód pracownika. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uznając świadczenie za wyrównanie wydatków ponoszonych przez pracownika poza stałym miejscem zamieszkania, wyłączone z podstawy wymiaru składki. Organ rentowy wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił kasację organu rentowego jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 12 maja 1998 r. II UKN 47/98 Niedopuszczalna jest kasacja w sprawie, w której spór dotyczy rodzaju świadczeń, o których mowa w § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubez-pieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz roz-liczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.). Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (spra-wozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 1998 r. sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa Budownictwa Elektroenergetycznego „E.” w W. przeciwko Zakła-dowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o składki na ubezpieczenie spo-łeczne, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 28 października 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d r z u c i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Przedsiębiorstwo Budownictwa Elektroenergetycznego „E.” spółka z o.o. w W. w odwołaniu od decyzji Oddziału ZUS w W. z dnia 13 listopada 1990 r. kwestiono-wało uznanie przez organ rentowy wypłacany pracownikom zakwaterowanym w ho-telu pracowniczym, zwrot kosztów zakwaterowania za rodzaj wypłaty, wchodzący do podstawy wymiaru składki ubezpieczeniowej. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie oddalił odwołanie „E.” z uzasadnieniem, że wypłacony
2 pracownikom zwrot kosztów zakwaterowania w hotelu pracowniczym stanowi dochód tych pracowników, a zatem kwoty tych kosztów wlicza się do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 1997 r. w wy-niku apelacji „E.” zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego, w ten sposób, że zwolnił tę spółkę z obowiązku zapłaty na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w W. kwoty 21.131,66 zł z tytułu składki ubez-pieczeniowej. Sąd Apelacyjny uznał, iż skoro w świetle przepisu § 7 ust. 1 pkt 11 rozporzą-dzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia spo-łecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (jedno-lity tekst: Dz. U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.), należności otrzymywane przez pracownika z tytułu wyrównania wydatków ponoszonych w związku z wykonywaniem zatrudnienia poza stałym miejscem zamieszkania uznaje się za zwolnione od składki, to świadczenia ponoszone przez „E.” z tytułu wynajmu miejsc hotelowych dla pracowników, są tylko wyrównaniem wydatków. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w ostatecznym rozliczeniu koszty zakwaterowania ponosi pracodawca, niezależnie od tego, czy pracownicy bezpośrednio by je regulowali, a na podstawie przedstawionych rachunków otrzymywaliby od pracodawcy zwrot kosztów, czy też pracodawca bezpośrednio regulowałby te rachunki. Kasacja organu rentowego od powyższego wyroku zarzuca błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 7 ust. 1 pkt 11 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Minis-trów w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego przez przyjęcie, że wynajem miejsc hotelowych a więc usługa zakupiona przez pracodawcę stanowi wypłatę należności z tytułu wydatków ponoszonych przez pracowników w związku z wykonywaniem pracy poza stałym miejscem zamieszkania, wyłączoną z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
3 Decyzja organu rentowego z dnia 13 listopada 1996 r., zobowiązująca Spółkę „E.” do zapłaty kwoty 21.131,66 zł składki na ubezpieczenie społeczne nie budzi wątpliwości co do tego, że stwierdzona przez ZUS nieprawidłowość naliczenia skła-dek ubezpieczeniowych wynika z zaniżenia podstawy wymiaru składek o kwoty za zakwaterowanie w hotelu pracowniczym. Także z odwołania Spółki do Sądu od tej decyzji, jak i wyroku Sądu pierwszej instancji, apelacji „E.” oraz wyroku Sądu drugiej instancji a także kasacji organu rentowego wynika w sposób oczywisty, że spór do-tyczy określenia, czy do podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne wchodzi wartość ponoszonych przez pracodawcę kosztów zakwaterowania w hotelu pracowniczym. W szczególności zaś przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 stycznia 1990 r. rozpoczyna się od słów: „Podstawę wymiaru składek na ubezpie-czenie społeczne pracowników stanowi dochód pracownika w gotówce i w naturze” a spór dotyczy wykładni punktu 11 ustępu 1 tego przepisu, według stanu prawnego na dzień 13 listopada 1996 r. (data wydania zaskarżonej decyzji), który to przepis wyłą-czał z dochodu pracownika między innymi wypłaty z tytułu wyrównywania wydatków ponoszonych przez pracownika w związku z wykonywaniem pracy poza stałym miejscem pracy lub poza stałym miejscem zamieszkania. Nie ulega zatem kwestii, że przedmiotem sporu jest określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Oceniając zatem przede wszystkim kasację pod względem jej dopuszczalno-ści Sąd Najwyższy stwierdza, że z uwagi na treść przepisu art. 393 pkt 5 KPC ka-sacja w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalna. Powołany przepis stanowi bo-wiem, że kasacja nie przysługuje w sprawie (...) o określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Kasacja podlegała już zatem odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji (art. 3935 KPC), skoro zaś nie uczynił on tego, Sąd Najwyższy w oparciu o art. 3938 § 1 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 278/00 2001-03-22Czy kasacja jest dopuszczalna w sprawie o określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, w szczególności dotyczącej wyłączenia z tej podstawy wynagrodzenia za pracę w dni wolne od pracy?
- II UZ 87/97 1997-11-13Czy kasacja przysługuje w sprawie dotyczącej określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne?
- II UKN 384/97 1997-12-10Czy kasacja w sprawie o określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne jest dopuszczalna?
- II UKN 117/97 1997-05-20Czy sprawa dotycząca wysokości składki na ubezpieczenie społeczne pracowników, wynikająca z różnicy poglądów stron co do podstawy prawnej jej wymiaru, jest sprawą "o określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie s…
- I UK 243/17 2018-02-08Czy pracodawca ponoszący koszty zakwaterowania pracownika oddelegowanego poza miejsce zamieszkania powinien uwzględnić wartość tych świadczeń w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne?
Powołane przepisy
art. 393 pkt 5 KPCart. 3935 KPCart. 3938 § 1 KPC§ 7§ 7 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy