II UKN 508/98
Izba Cywilna1999-06-23
Skład orzekający: Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości renty wyrównawczej uwzględnia się utraconą możliwość zwiększenia zarobków z tytułu pracy w porze nocnej, w święta i w warunkach szkodliwych?Ratio decidendi
Przy ustalaniu wysokości renty wyrównawczej (art. 444 § 2 KC) uwzględnia się także utraconą możliwość zwiększenia zarobków z tytułu pracy w porze nocnej, w święta i w warunkach szkodliwych. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, jeśli kasacja nie zarzuca naruszenia prawa procesowego. Hipoteza, że powodowie kontynuowaliby zatrudnienie w warunkach pracy pracowników porównawczych i osiągali zarobki uwzględniające sporne dodatki, wynika z ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zasądzenia dalszej renty wyrównawczej, powiększonej o kwoty należne z tytułu nieuwzględnienia dodatków za pracę w warunkach szkodliwych oraz za pracę w niedzielę i święta. Sądy niższych instancji zasądziły rentę, przyjmując, że gdyby powodowie nadal pracowali, otrzymywaliby świadczenia pieniężne jak pracownicy porównawczy, uwzględniające sporne dodatki. Pozwany wniósł kasację, kwestionując uwzględnienie tych dodatków w rencie wyrównawczej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 23 czerwca 1999 r. II UKN 508/98 Przy ustalaniu wysokości renty wyrównawczej (art. 444 § 2 KC) uwzględ-nia się także utraconą możliwość zwiększenia zarobków z tytułu pracy w porze nocnej, w święta i w warunkach szkodliwych. Przewodniczący: SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie: SN Stefania Szymańska, SA Krystyna Bednarczyk. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 1999 r. sprawy z po-wództwa Zygmunta M., Edwarda L., Józefa K., Wiesława Ś., Zdzisława S. przeciwko J. Spółce Węglowej S.A. Kopalni Węgla Kamiennego „J.-M.” Ruch „J.” w J.Z. o rentę wyrównawczą, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku z dnia 24 kwietnia 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 10 października 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Jastrzę-biu Zdroju zasądził na rzecz powodów Zygmunta M., Edwarda L., Józefa K., Zdzisła-wa S. i Wiesława Ś. dalszą rentę wyrównawczą, powiększoną o kwoty należne z ty-tułu nieuwzględnienia dodatków „szkodliwych” oraz za pracę w niedzielę i święta, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 442 § 2 KC i opierając zasą-dzone kwoty na wyliczeniach strony pozwanej – J. Spółki Węglowej S.A., KWK „J.-M.” Ruch „J.” w J.Z.; powodowie wyliczeń tych nie kwestionowali. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośro-dek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 24 kwietnia 1996 r. oddalił apelację pozwanej spółki, podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji, według których - gdyby powodowie nadal pracowali u pozwanej – otrzymywaliby takie świadczenia pieniężne, jak zatrudnieni tam pracownicy porównawczy.
2 Kasacja pozwanej zaskarża powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie art. 442 § 2 KC. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja okazała się bezzasadna. Zgodnie z treścią przepisu art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie nieważności postępowania Sąd Najwyższy stwierdza, że kasacja, kwestionując uwzględnienie w rencie wyrównawczej dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia i za pracę w porze nocnej lub w święta, nie stawia zaskarżonemu wyro-kowi zarzutu naruszenia prawa procesowego, co oznacza, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi Sądów pierwszej i drugiej instancji. Sąd Rejonowy przesłuchał w charakterze strony dyrektora pozwanej na okoliczność elementów do-datkowych wynagrodzenia wyliczonych w zarobkach porównawczych i uzupełnił także [...] wyliczenie tych zarobków z uwzględnieniem dodatków szkodliwych, noc-nych i świątecznych [...], a Sąd drugiej instancji ustaleń tych nie zakwestionował, wy-rażając pogląd, że gdyby powodowie nadal pracowali u pozwanej – pracowaliby na takich stanowiskach, jakie pozwana wskazała wraz z wyliczeniami zarobków pra-cowników porównawczych. Hipoteza zatem, że gdyby powodowie nie doznali u poz-wanej uszczerbku na zdrowiu, kontynuowaliby zatrudnienie w takich warunkach, w jakich pracują wskazani pracownicy porównawczy i osiągali zarobki uwzględniające sporne dodatki, wynika z ustaleń faktycznych, tym więcej że sami powodowie w poz-wach nie przeprowadzili tego rodzaju wyliczeń, przerzucając je na stronę pozwaną. Przepis art. 444 § 2 KC nie ogranicza składników wynagrodzenia, a jego istotą jest wyrównanie szkody rentą z tytułu utraconej zdolności do pracy zarobkowej. Zdolność ta to także zdolność do osiągania zwiększonych zarobków z tytułu pracy w porze nocnej, w święta i w warunkach szkodliwych, gdyż brak jest podstaw do uznania, że gdyby powodowie bez przeszkód kontynuowali zatrudnienie to byliby wyłączeni z prac w godzinach nocnych, w święta czy w warunkach szkodliwych, gdyż na ich sta-nowiskach taki był proces pracy w kopalni. Dodatki te stanowiłyby zatem istotny element ich wynagrodzenia. Sąd Najwyższy nie dopatruje się zatem naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 444 § 2 KC, zaś z braku kasacyjnego zarzutu naruszenia przepisów
3 prawa procesowego, nie jest możliwe wykluczenie, by w razie kontynuacji zatrudnie-nia powodowie nie osiągali tych dodatków. Z powyższych względów Sąd Najwyższy w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III PK 27/18 2018-12-12Czy przy ustalaniu wysokości renty uzupełniającej należy uwzględniać nagrody uznaniowe, które pracownik mógłby potencjalnie otrzymać?
- II UKN 534/00 2001-09-05Czy wysokość renty wyrównawczej, o której mowa w art. 444 § 2 KC, powinna być ustalana na podstawie spodziewanego wynagrodzenia pomniejszonego o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać wykorzystując ograniczoną zdoln…
- I PK 263/18 2019-08-07Czy pracownik może domagać się podwyższenia renty wyrównawczej, jeśli nie udowodnił istotnej zmiany stosunków zdrowotnych lub majątkowych, a roszczenia za część okresu objęte są powagą rzeczy osądzonej?
- II UK 162/03 2003-12-02Czy przy ustalaniu wysokości renty wyrównawczej na podstawie art. 444 § 2 k.c. należy uwzględnić świadczenia w naturze uzyskane przez pracownika od pracodawcy, które stanowią jego przychód w rozumieniu przepisów podatkow…
- I PK 227/10 2011-05-19Czy zmiana wysokości lub czasu trwania renty, której wysokość została określona w umowie, wskutek zmiany stosunków (art. 907 § 2 k.c.), następuje automatycznie i wymaga orzeczenia sądu, a także czy zmiana renty wyrównawc…
Powołane przepisy
art. 444 § 2 KCart. 442 § 2 KCart. 442 § 2 KC.art. 39311 KPCart. 39312 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy