II UKN 597/00
Izba Cywilna2001-11-08
Skład orzekający: Krystyna Bednarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzycielowi przysługują odsetki od wierzytelności przypadających od upadłego za okres od daty ogłoszenia upadłości do daty jej zaspokojenia, pomimo istnienia przepisu szczególnego wyłączającego bieg odsetek w tym okresie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 33 Prawa upadłościowego, jako przepis szczególny, wyłącza bieg odsetek od wierzytelności przypadających od upadłego od daty ogłoszenia upadłości. Nawet jeśli wierzytelność została spłacona z opóźnieniem, a opóźnienie to trwało długo, nie ma to wpływu na brak biegu odsetek w okresie po ogłoszeniu upadłości. Powództwo o zasądzenie odsetek od wypłaconego odszkodowania z tytułu śmierci męża, które zostało spłacone po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorstwa, zostało oddalone, ponieważ odsetki te nie przysługują od daty ogłoszenia upadłości.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty odsetek od odszkodowania z tytułu śmierci męża, które zostało jej wypłacone z opóźnieniem. Przedsiębiorstwo, w którym doszło do wypadku, ogłosiło upadłość przed całkowitym zaspokojeniem wierzytelności powódki. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły powództwo, uznając, że zgodnie z Prawem upadłościowym odsetki nie biegną od daty ogłoszenia upadłości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 8 listopada 2001 r. II UKN 597/00 Od dnia ogłoszenia upadłości nie przysługują odsetki, niezależnie od tego jak długo trwało opóźnienie spełnieniu w świadczeniu i czy wierzytelność została spłacona jednorazowo, czy w ratach (art. 33 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe, jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.). Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2001 r. sprawy z powódz-twa Zofii Ś. przeciwko Syndykowi Masy Upadłości - Rejonowego Przedsiębiorstwa Przetwórczego Przemysłu Paszowego „B.” w K. o zapłatę, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powódka Zofia Ś. wnosiła o zasądzenie od pozwanego Rejonowego Przed-siębiorstwa Przetwórczego Przemysłu Paszowego „B.” w K. w upadłości kwoty 25.165, 48 zł jako odsetek od wypłaconego z opóźnieniem odszkodowania z tytułu śmierci męża. Syndyk masy upadłościowej wniósł o oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 30 września 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie-czeń Społecznych w Krakowie oddalił powództwo. Sąd ustalił, że w dniu 2 kwietnia 1990 r. mąż powódki poniósł śmierć w wyniku wypadku przy pracy w pozwanym przedsiębiorstwie. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 1993 r. została ogłoszona upadłość tego przedsiębiorstwa. Powódka zgłosiła swoją wierzytelność z tytułu od-szkodowania 3 października 1993 r. Wierzytelność w kwocie 30.000 zł została wy-płacona w trzech ratach w marcu, kwietniu i maju 1995 r. Zgodnie z art. 33 rozporzą-
2 dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadło-ściowe (jednolity tekst:Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) odsetki od wierzytel-ności przypadających od upadłego nie biegną w stosunku do masy od daty ogłosze-nia upadłości. Skoro powódka zgłosiła wierzytelność po ogłoszeniu upadłości żąda-nie odsetek jest nieuzasadnione. Apelacja powódki od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyj-nego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 28 marca 2000 r. [...]. Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instan-cji i podzielił jego pogląd prawny. Wyrok ten zaskarżyła kasacją powódka i wskazując jako podstawę kasacji na-ruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe podczas, gdy miał zastosowanie przepis art. 481 § 1 KC, wniosła o uchylenie za-skarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie do po-nownego rozpoznania ewentualnie o zmianę obu wyroków i zasądzenie od pozwa-nego na rzecz powódki kwoty odsetek żądanej w pozwie. W kasacji podniosła, że domagała się w niniejszej sprawie odsetek od kwoty 30.000 zł., która to kwota po-winna być jej zdaniem wypłacona jednorazowo a nie ratalnie. Dług z tytułu odsetek obciąża samego syndyka a nie masę upadłościową, gdyż samowolnym postępowa-niem syndyk naraził powódkę na straty finansowe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 481 § 1 KC jest ogólnym przepisem zobowiązującym dłużnika do zapłaty odsetek w wypadku opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Na-tomiast przepis art. 33 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 paź-dziernika 1934 r. - Prawo upadłościowe jako przepis szczególny nie przewiduje od-setek ani za opóźnienie ani za zwłokę w spełnieniu świadczenia pieniężnego w sytu-acji, gdy ogłoszono upadłość dłużnika od daty ogłoszenia upadłości. Podniesiony w kasacji zarzut, że przepis ten nie ma zastosowania, oparty jest na twierdzeniu, że zobowiązanie dotyczy samego syndyka a nie masy upadłościowej. Zarzut ten jest bezzasadny bowiem zarówno w pozwie jak i w toku postępowania powódka żądała zapłaty odsetek od wypłaconego odszkodowania w kwocie 30.000 zł. Żądanie to zo-stało powtórzone w kasacji. Powołany w kasacji przepis art. 481 § 1 KC nie przewi-
3 duje samodzielnego zobowiązania z tytułu odsetek, przysługują one tylko od sumy świadczenia, które do dnia jego wymagalności nie zostało spełnione. Dłużnikiem jest zawsze zobowiązany do spełnienia świadczenia głównego. W przypadku odpowie-dzialności z tytułu czynu niedozwolonego zobowiązanym do świadczenia jest ten, kto wyrządził szkodę. Szkoda powstała przed ogłoszeniem upadłości i nie ma żadnego związku z działalnością syndyka jako zarządzającego masą upadłościową i regulującego wierzytelności tej masy. Zgodnie z art. 33 Prawa upadłościowego od dnia ogłoszenia upadłości nie przysługują odsetki niezależnie od tego, jak długo trwało opóźnienie ze spełnieniem świadczenia i czy wierzytelność została spłacona jednorazowo czy w ratach. Oddalenie powództwa o odsetki było więc prawnie uza-sadnione, a zarzut naruszenie prawa materialnego okazał się bezpodstawny. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy w oparciu o przepis art. 39312 KPC oddalił ka-sację jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PRN 43/94 1994-07-14Czy odsetki od wymagalnej odprawy pieniężnej przypadającej od upadłego przedsiębiorstwa biegną w stosunku do masy upadłości od daty ogłoszenia upadłości, oraz czy postępowanie sądowe dotyczące wierzytelności wchodzącej w…
- III CZP 96/12 2013-02-20Czy w postępowaniu upadłościowym z możliwością zawarcia układu, w przypadku dojścia układu do skutku, wierzyciele tracą roszczenia o zapłatę odsetek za opóźnienie w zapłacie wierzytelności objętych układem za okres po dn…
- IV CSK 684/13 2014-07-18Czy zapłata przez upadłego, któremu powierzono zarząd masą upadłości, świadczenia wynikającego z wierzytelności objętej układem, stanowi świadczenie nienależne podlegające zwrotowi, jeśli upadły działał wbrew zakazowi z…
- I CSK 154/09 2009-11-06Czy zapłata świadczenia pieniężnego przez upadłego po ogłoszeniu upadłości, w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej zawartej przed ogłoszeniem upadłości, stanowi czynność prawną podlegającą art. 24 Prawa upadłościoweg…
- I CR 100/67 1967-09-29Czy wierzyciel, który zgłosił swoją wierzytelność w postępowaniu upadłościowym, może jednocześnie dochodzić tej samej wierzytelności w odrębnym procesie sądowym, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje prawne takiego dział…
Powołane przepisy
art. 33art. 481 § 1 KCart. 39312 KPC§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy