II UKN 722/99
Izba Cywilna2000-09-19
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, dopuszczając dowód z ustnej opinii biegłego, a następnie dopuszczając dowód z opinii pisemnej i oddalając wniosek o powołanie innego biegłego, narusza przepisy postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji, który dopuścił dowód z ustnej opinii biegłego, a następnie dopuścił dowód z opinii pisemnej i oddalił wniosek o powołanie innego biegłego, narusza art. 217 § 2 w związku z art. 382 KPC. Niewyjaśnienie spornej kwestii niezdolności do pracy wnioskodawczyni, mimo sprzecznych opinii biegłych i opinii Kliniki Neurologii, uzasadnia zarzut naruszenia art. 217 § 2 KPC. Sąd drugiej instancji nie rozważył sprzeczności w opiniach i oparł się wyłącznie na niekorzystnych dla strony opiniach, pomijając korzystne, co stanowi naruszenie art. 233 § 1 KPC.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Sąd pierwszej instancji oddalił jej odwołanie, opierając się na opiniach biegłych lekarzy, którzy stwierdzili brak związku między schorzeniami a wypadkiem. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, dopuszczając dowód z uzupełniającej opinii biegłej neurolog, która podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko. Sąd Apelacyjny uznał, że dalsze dowody nie są potrzebne. Wnioskodawczyni wniosła kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym oddalenie wniosku o powołanie innego biegłego i nierozważenie sprzecznych opinii.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 19 września 2000 r. II UKN 722/99 Sąd drugiej instancji, który wydał postanowienie o dopuszczeniu dowo-du z ustnej opinii biegłego, a następnie dopuścił dowód z opinii pisemnej i od-dalił wniosek o powołanie innego biegłego narusza art. 217 § 2 w związku z art. 382 KPC. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Andrzej Wróbel (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2000 r. sprawy z wniosku Jadwigi B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Ł. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 23 września 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Ło-dzi do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł. decyzją z dnia 6 kwietnia 1998 r. odmówił Jadwidze B. prawa do renty z tytułu niezdolności w związku z wypadkiem przy pracy w dniu 29 listopada 1976 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wyrokiem z dnia 30 marca 1999 r. [...] oddalił odwołanie wnioskodawczyni od powyższej decyzji. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy neurologa i ortopedy, którzy po zbada-niu wnioskodawczyni i zapoznaniu się z dokumentacją lekarską, stwierdzili, że roz-poznane schorzenia nie ograniczają zdolności wnioskodawczyni do pracy. Biegła neurolog w opinii uzupełniającej podała, że brak jest u wnioskodawczyni cech ence-falopatii pourazowej w związku z doznanym urazem głowy, a obecny stan zdrowia
2 nie jest związany z urazem doznanym w czasie wypadku. Sąd podzielił stanowisko biegłych w zakresie braku związku pomiędzy stanem wnioskodawczyni a doznanym urazem i uznał, że nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodo-wych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 września 1998 r. [...] oddalił ape-lację wnioskodawczyni od powyższego wyroku. Sąd Apelacyjny dla wyjaśnienia roz-bieżności miedzy opinią biegłych sądowych a kliniką Neurologii Akademii Medycznej w Ł. w zakresie rozpoznania u wnioskodawczyni objawów encefalopatii pourazowej dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłej lekarza neurologa, która podtrzymała swoją wcześniejszą opinię, iż brak jest podstaw do rozpoznania tego rodzaju scho-rzenia u wnioskodawczyni. W ocenie Sądu całokształt zebranego w sprawie mate-riału dowodowego wskazuje na trafność ustaleń i wniosków zaskarżonego wyroku, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek przyznania jej prawa do renty przewidzianej w art. 18 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodo-wych. Sąd uznał, że opinia biegłych jest zgodna z wcześniejszą oceną biegłych i ko-misji lekarskich w uprzednich postępowaniach i zbieżna w zakresie wniosku o za-chowanej nadal zdolności do pracy z oceną lekarza orzecznika ZUS-u. Sąd stwierdził ponadto, że sporna w sprawie kwestia zdolności do pracy została wyjaśniona i nie ma potrzeby przeprowadzania dalszych dowodów w sprawie, w szczególności do-puszczenia dowodu z opinii innego biegłego lekarza neurologa. Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższy wyrok kasacją, w której zarzuciła na-ruszenia przepisów postępowania: 1. art. 217 § 2 KPC i art. 224 § 1 KPC poprzez oddalenie bądź nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego lekarza neurologa-pracownika nauki i zgłoszonego w apelacji wniosku o poddanie wnioskodawczyni obserwacji szpitalnej i poprzez poprzestanie wyłącznie na pisemnych opiniach biegłej neurolog, w tym opinii uzupełniającej wydanej w toku postępowania apelacyjnego, mimo że opinia ta jest diametralnie sprzeczna z opinią Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł., a sprzeczność ta nie została przekony-wająco wyjaśniona w tych opiniach.; 2. art. 233 § 1 KPC i art. 328 § 2 w związku z art. 391 KPC poprzez niedostateczne rozważenie treści powyższej opinii Kliniki Neu-rologicznej Akademii Medycznej w Ł. i pominięcie okoliczności, że biegła neurolog w swojej opinii uzupełniającej nie odniosła się do wszystkich ustaleń i kategorycznych wniosków zawartych w tej opinii; 3. art. 385 KPC poprzez oddalenie apelacji, mimo
3 niewyjaśnienia istnienia i charakteru nerwicy wnioskodawczyni. Wskazując na po-wyższe podstawy kasacyjne wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 marca 1998 r. [...] i przekaza-nie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja ma usprawiedliwione podstawy. Zagadnieniem istotnym dla rozstrzy-gnięcia sprawy jest ustalenie, czy wnioskodawczyni wskutek wypadku przy pracy stała się niezdolna do pracy w rozumieniu art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Sąd drugiej instancji dla wyjaśnienia rozbieżności wynikających z opinii bie-głych sądowych zebranych w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji a opinią Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł. postanowieniem z dnia 25 sierpnia 1999 r. dopuścił dowód z uzupełniającej ustnej opinii biegłej, która nie stawiła się na roz-prawę i przedstawiła opinię pisemną. W tej sytuacji nieuwzględnienie przez Sąd wniosku o powołanie innego biegłego lekarza neurologa usprawiedliwia zgłoszony w kasacji zarzut naruszenia przepisu art. 217 § 2 KPC, stanowiącego, że sąd pominie środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub jeżeli strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki. Zarzut ten jest tym bardziej trafny, że jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu kasacji, sporna kwestia niezdolności do pracy wnioskodawczyni nie została dostatecznie wyjaśniona, a zgromadzone w sprawie dowody zostały ocenione z naruszeniem art. 233 § 1 KPC. Różna ocena zdarzenia i sytuacji zdrowotnej wnioskodawczyni w opiniach biegłych i opinii Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł. wymagała ustosunkowania się Sądu drugiej instancji do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i uwzględnie-nia wniosku o przesłuchanie biegłej, która wydała odmienną opinię od powyższej opinii. Tymczasem Sąd drugiej instancji, mimo treści postanowienia o dopuszczeniu dowodu z ustnej opinii uzupełniającej, dopuścił dowód z opinii pisemnej i w ogóle nie rozważył sprzeczności w tych opiniach, a nadto oparł się wyłącznie na niekorzyst-nych dla wnioskodawczyni opiniach biegłych, komisji lekarskich i lekarza orzecznika ZUS-u, natomiast z naruszeniem przepisu art. 233 § 1 KPC pominął w swych roz-ważaniach korzystną dla wnioskodawczyni opinię Kliniki Neurologii Akademii Me-dycznej w Ł.
4 Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 587/98 1999-04-22Czy sąd drugiej instancji, oceniając dowód z opinii biegłych, której podstawę stanowiła udostępniona im dokumentacja medyczna, narusza przepisy postępowania, jeśli pomija tę dokumentację w ocenie dowodów?
- II UKN 248/98 1998-10-07Czy dopuszczenie przez sąd drugiej instancji z urzędu dowodu z dodatkowej opinii biegłego, zgodnej z opiniami z pierwszej instancji, stanowi naruszenie art. 232 KPC?
- II UKN 23/97 1997-03-06Czy sąd drugiej instancji, dopuszczając dowód z uzupełniającej opinii biegłych, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 278 § 1 KPC, art. 286 § 1 KPC oraz art. 328 § 2 KPC, w sytuacji gdy wnioskodawca kwesti…
- I UK 252/10 2011-01-07Czy sąd drugiej instancji, odrzucając opinię biegłego z postępowania pierwszoinstancyjnego i opierając się na opiniach biegłych powołanych przez siebie, naruszył art. 286 k.p.c. poprzez brak weryfikacji treści opinii bie…
- II UKN 149/98 1998-07-29Czy odmowa przesłuchania biegłego przez sąd drugiej instancji, który wydał opinię odmienną od opinii innych biegłych, narusza zasadę kontradyktoryjności postępowania i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Powołane przepisy
art. 217 § 2art. 382 KPC.art. 18art. 217 § 2 KPCart. 224 § 1 KPCart. 233 § 1 KPCart. 328 § 2art. 391 KPCart. 385 KPCart. 233 § 1 KPC.§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy