II UKN 757/99
Izba Cywilna2000-11-15
Skład orzekający: Krystyna Bednarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczenie dowodu z opinii instytutu naukowego lub naukowo-badawczego jest celowe i konieczne, gdy opinie biegłych w sprawie są zgodne co do zasadniczych konkluzji?Ratio decidendi
Dopuszczenie dowodu z opinii instytutu naukowego lub naukowo-badawczego jest celowe wówczas, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia skomplikowanych badań lub gdy nie da się usunąć w inny sposób sprzeczności w dostępnych opiniach. Nie jest ono celowe ani konieczne w sytuacji, gdy opinie biegłych w sprawie były zgodne w zasadniczych konkluzjach, a stan faktyczny nie budzi wątpliwości.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy, twierdząc, że jego stan zdrowia uległ pogorszeniu. Sąd pierwszej instancji i Sąd Apelacyjny oddaliły jego odwołanie, uznając, że wnioskodawca jest nadal częściowo niezdolny do pracy, a jego stan zdrowia nie uległ pogorszeniu w stopniu uzasadniającym zmianę świadczenia. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego kasacją, zarzucając naruszenie art. 290 § 1 KPC przez niepowołanie dowodu z opinii Instytutu Kardiologii.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, uznając ją za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 15 listopada 2000 r. II UKN 757/99 Dopuszczenie dowodu z opinii instytutu naukowego lub naukowo-ba-dawczego jest celowe wówczas, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia skomplikowanych badań, a także wtedy gdy nie da się usunąć w inny sposób sprzeczności w dostępnych opiniach. Nie jest zaś celowe, a tym bardziej ko-nieczne, w sytuacji gdy opinie biegłych w sprawie były zgodne w zasadniczych konkluzjach. Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Zbigniew Myszka Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2000 r. sprawy z wniosku Antoniego N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację, przyznał adwokatowi Helenie K. - Kancelaria Adwokacka w W., kwotę 100 zł (sto) tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz wnioskodawcy. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 16 grudnia 1998 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubez-pieczeń Społecznych w Warszawie oddalił odwołanie wnioskodawcy Antoniego N., urodzonego w dniu 3 maja 1953 r., od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w W., odmawiającej przeliczenia pobieranego świadczenia, po przyznaniu go na stałe, po ustaleniu na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodo-wego (w tym z opinii biegłych lekarzy: neurologa, kardiologa i specjalisty chorób we-wnętrznych ), że wnioskodawca jest w dalszym ciągu częściowo niezdolny do pracy (od dnia 28 lutego 1998 r.), a jego stan zdrowia nie uległ pogorszeniu. W podstawie
2 prawnej wyroku Sąd wskazał brak przesłanek wymienionych w art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracow-ników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) dla uwzględnienia powództwa. Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny w Warszawie i oddalił apelację wnio-skodawcy (wyrok z dnia 17 sierpnia 1999 r. [...]). Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając naruszenie przepisów postępowania – art. 290 § 1 KPC – przez niepowołanie dowodu z opinii Instytutu Kardiologii, co mogło wpłynąć na treść wyroku, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego, opinia Instytutu, w którym wnioskodawca był leczony, pozwo-liłaby na rozstrzygnięcie zgłaszanych wątpliwości co do stanu zdrowia wnioskodaw-cy, w tym ostateczne ustalenie czy pogorszenie stanu zdrowia miało okresowy tylko charakter. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Stosownie do art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze jedynie pod uwagę nieważność postępowania. W rozpo-znawanej sprawie jedynym zarzutem kasacji (opartej na podstawie wskazanej w art. 3931 pkt 2 KPC - naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy), było naruszenie przez Sąd - w ocenie skarżą-cego - art. 290 § 1 KPC. Przepis ten upoważnia sąd do zażądania opinii odpowied-niego instytutu naukowego lub naukowo-badawczego, co oznacza, że dopuszczenie przez sąd dowodu z opinii instytutu naukowego lub naukowo-badawczego, jest ce-lowe wówczas gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia skomplikowanych badań, a także wtedy, gdy nie da się usunąć w inny sposób sprzeczności w dostępnych opiniach. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodziła, nie było bowiem wątpliwości w rozpoznaniu schorzenia wnioskodawcy, a wnioski biegłych były zgodne co do jego obecnie czasowej jedynie niezdolności do pracy. W toku postępowania nie było kwestionowane samo schorzenie wnioskodaw-cy – jego istota - jak również fakt, że w toku postępowania (w okresie od dnia 27 stycznia do dnia 22 lutego 1999 r.) przebywał on na leczeniu szpitalnym w związku z kolejnym zawałem serca i zabiegiem przezskórnej koronaroplastyki. Powyższe znane było biegłym, opiniującym w sprawie na wniosek Sądu i stąd brak przesłanek,
3 które wskazywałyby na potrzebę zasięgnięcia opinii instytutu naukowego co do stanu zdrowia skarżącego, w tym zwłaszcza oceny czy czyni on go niezdolnym do pracy na stałe. Przypomnieć należy, że obecnie wnioskodawca pobiera rentę z tytułu całkowi-tej niezdolności do pracy, która przyznana została na okres do 31 maja 2001 r. Gdy więc jedyny zarzut kasacji okazał się niezasadny, należało orzec jak w sentencji po myśli art. 39312 KPC. O kosztach orzeczono na podstawie § 14 ust. 2 w związku z ust. 4 pkt 1 i § 21 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( ... ) - Dz.U. nr 154, poz. 1913 ze zm. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 675/99 2000-08-23Czy dla ustalenia pogorszenia stanu zdrowia pracownika w ramach niezdolności do pracy istniejącej przed podjęciem zatrudnienia, mają znaczenie nie tylko rodzaj pracy, ale także warunki jej wykonywania?
- II USK 135/21 2021-06-22Czy sąd drugiej instancji może dopuścić dowód z opinii kolejnych biegłych, jeśli istnieją dwie sprzeczne opinie, a sąd nie jest w stanie samodzielnie ocenić ich rzetelności i kompletności, czy też zeznania świadków mogą…
- III USKP 130/21 2022-05-24Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił dowód z opinii biegłych, opierając się na jednej opinii, mimo istnienia rozbieżności między opiniami biegłych, w sytuacji gdy ocena niezdolności do pracy wymaga wiadomości spec…
- I UK 207/16/1 2017-05-16Czy opinia biegłego wydana w innym postępowaniu sądowym, dotycząca stanu zdrowia tej samej osoby i tych samych schorzeń, może stanowić dowód równoważny opinii biegłego sporządzonej w sprawie o świadczenie z ubezpieczenia…
- II UK 446/17 2018-10-10Czy sąd ubezpieczeń społecznych ma obowiązek dopuszczać z urzędu kolejne dowody z opinii biegłych, jeśli strona nie jest zadowolona z dotychczasowych, nie przedstawiając konkretnych zarzutów do opinii?
Powołane przepisy
art. 23 ust. 1art. 24 ust. 2art. 290 § 1 KPCart. 39311 KPCart. 3931 pkt 2 KPCart. 290 § 1 KPC.art. 39312 KPC.§ 1§ 14 ust. 2§ 21 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy